Θα μπορούσε κανείς να το πανηγυρίσει. Θα μπορούσε να χαιρετίσει το γεγονός ότι, παρά τις ασυνέχειες, η δημοκρατική πολιτεία αντιμετώπισε μαχόμενη τους υπονομευτές της. Δεν τους επέτρεψε αυτή τη φορά να χρησιμοποιήσουν τους θεσμούς της για να την υποσκάψουν. Ομως, το γεγονός και μόνο ότι χρειάστηκε αυτή η παρέμβαση του νομοθέτη και του δικαστή δεν επιτρέπει πανηγύρια. Η δημοκρατία χρειάστηκε να πάει στη μάχη επειδή ένα ικανό τμήμα του εκλογικού σώματος έδειχνε έτοιμο να νομιμοποιήσει τα υπολείμματα μιας εγκληματικής οργάνωσης. Οι θεσμοί κινητοποιήθηκαν για να προστατεύσουν τη δημοκρατία από τον λαό.
Το παράδοξο δεν μπορεί να το θεραπεύσει καμία τροπολογία, καμία δικαστική απόφαση. Οσο κι αν το κρύψουμε πίσω από ηρωικές διακηρύξεις, η σαγήνη της βίας παραμένει ισχυρή, και μάλιστα σε μια συγκυρία κατά την οποία δεν υπάρχει πια το άλλοθι του βρασμού που είχε προκαλέσει η χρεοκοπία. Τι πρέπει να ξανασκεφτούμε, την επομένη κιόλας του αποκλεισμού, προκειμένου να μη χρειαστεί να επιστρατευθεί ξανά ο Αρειος Πάγος ώστε να αναστείλει προληπτικά κοινωνικές ροπές;
Πρώτον, ότι η Ακροδεξιά δεν είναι μία. Το να ταξινομείται μια νεοναζιστική οργάνωση με μιλιταριστική δομή, προσανατολισμένη στην τέλεση εγκλημάτων, ως μέρος της «ακροδεξιάς» είναι εν μέρει αθωωτικό για την ίδια. Πολύ χειρότερα όταν, από αντιδεξιά φούρια, η οργάνωση αυτή εγγράφεται στη «δεξιά πολυκατοικία».
Η δημοκρατική άμυνα μετά τον αποκλεισμό.
Δεύτερον, οι ψηφοφόροι που θέλγονται από τους νεοναζί δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως συνήθης εκλογική λεία. Η δημόσια συζήτηση για το πού μπορεί να στραφούν, ποιος μπορεί να τους καλοβλέπει, είναι διπλά λάθος: Λάθος, γιατί, παρά τον σχετικό θόρυβο, από κανένα εκλογικό ή δημοσκοπικό δεδομένο δεν προκύπτει ότι κλίνουν προς το ένα ή το άλλο κόμμα του δημοκρατικού τόξου. (Γι’ αυτούς Ν.Δ. και ΣΥΡΙΖΑ είναι εκφάνσεις του ίδιου κατεδαφιστέου συστήματος.) Περισσότερο λάθος, γιατί η σχετική σπέκουλα καταλήγει να κανονικοποιεί την ψήφο στους νεοναζί απλώς σαν μια επιλογή από το εκλογικό μενού, για την οποία δεν έχει κανείς λόγο να ντρέπεται· αρκεί να την αλλάξει με μια άλλη, λιγότερο καυτερή.
Τρίτον, αμηχανία και ζάλη απέναντι στο φαινόμενο δεν επιδεικνύει μόνο το διχαζόμενο πολιτικό σύστημα – που δεν μπορεί καν σε ένα υπόμνημα να ομονοήσει. Η πρόσφατη περιπέτεια έδειξε ότι θεσμικά στιβαρή δεν είναι ούτε η Δικαιοσύνη, από τα ανώτατα κλιμάκια της οποίας προέρχεται ο βετεράνος εισαγγελέας που προσφέρθηκε να κάνει τον αναπληρωματικό του Κασιδιάρη, προτού κατέβει με το δικό του κόμμα. Την ίδια ανασφάλεια τροφοδότησε και η στάση του αρεοπαγίτη, που, απερχόμενος, άφησε στην έδρα του παραπολιτικές κηλίδες. (Τι θα είχε γίνει, άραγε, αν είχε μείνει να δικάσει;)
Τέταρτον, δεν τελειώσαμε. Υστερα από μια εκλογική αποτυχία (το 2019), μια ποινική καταδίκη (το 2020) και έναν δικαστικό αποκλεισμό, η απειλή είναι ακόμη εδώ.
