Πού μπαίνει το ερωτηματικό στο «Μένουμε Ευρώπη»; Μέσα ή έξω από τα εισαγωγικά; Η στίξη έχει σημασία. Οταν το σύνθημα κλείνεται μόνο του στα εισαγωγικά σημαίνει ότι αυτός που το συσκευάζει έτσι δεν θέλει να το αγγίξει. Το θεωρεί ξένο και το επικαλείται μόνο για να το στρέψει ενάντια σε όσους το είχαν αρθρώσει.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος βρίσκεται εντεύθεν των εισαγωγικών. Είχε κουβαλήσει το πρόταγμα όταν είχε σημασία – όταν έχασκε στις άκρες των δαχτύλων μας η άβυσσος της αυτοκτονικής εξόδου από την Ευρώπη. Αυτή η θέση –μέσα στα εισαγωγικά– τον νομιμοποιεί να βάζει εντός και το ερωτηματικό, αφού η αξιακή σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά θέσμια δεν είναι ποτέ τετελεσμένη· είναι προϊόν διαρκούς διερώτησης.
Υπάρχουν ομότεχνοι του Βενιζέλου που δεν ανησυχούσαν όταν η παρομοίωση της Ευρώπης με το ναζιστικό καθεστώς είχε γίνει καραμέλα· που δεν αντιτάχθηκαν ποτέ σε εκείνους που διατυμπάνιζαν ότι η χώρα πρέπει να πλεύσει προς «άλλους λιμένες».
Σημαίνει άραγε αυτή η διαφορά στάσης ότι θα έπρεπε να τους έχουμε στιγματίσει ισοβίως και να μην καταδεχόμαστε να συζητάμε μαζί τους; Οτι θα έπρεπε να κρατάμε απέναντί τους ένα εμφυλιακό γινάτι, επειδή τότε βρέθηκαν υποτελείς της πλάνης και όμηροι της μαζικής παραφοράς;
Η ένσταση για τη συμμετοχή του Βενιζέλου (και του Αλιβιζάτου) σε μια εκδήλωση που οργανώνουν φιλικές προς τον ΣΥΡΙΖΑ δυνάμεις είναι ότι οι δύο δανείζουν το κύρος τους σε σκοπιμότητες που δεν ελέγχουν. Οτι, ας πούμε, τσουβαλιάζονται.
Ποιος δικαιούται να βάζει ερωτηματικό στο «Μένουμε Ευρώπη»;
Ακόμη κι αν είχε ανακαλυφθεί τσουβάλι ικανό να παγιδεύσει τη βενιζελική οντότητα· ακόμη κι αν το καδράρισμα της εκδήλωσης για τις παρακολουθήσεις έγινε με αντιπολιτευτικές προθέσεις· ποιον εντέλει ευνοεί ο τίτλος της; Ποιον ευνοεί σήμερα η συνειρμική παραπομπή στην πιο οριακή στιγμή της μεταπολιτευτικής Ιστορίας;
O Βενιζέλος λέει ότι «η αρνητική εμπειρία του παρελθόντος δεν λειτουργεί ως λόγος έκπτωσης των απαιτήσεών μας από την εμπειρία του παρόντος και κυρίως ως λόγος να γινόμαστε επικίνδυνα ολιγαρκείς “για να μην έρθουν οι άλλοι”».
Επειδή οι άλλοι ήταν χειρότεροι, δεν πρέπει να συμβιβαζόμαστε με ό,τι κάνουν αυτοί εδώ, οι παρόντες. Πράγμα που σημαίνει ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη κινδυνεύει μόνο όταν συγκρίνεται με τον εαυτό της – όταν κρίνεται με τα στάνταρ που η ίδια έθεσε. Και αντιστρόφως: Οποιος τη συγκρίνει μόνο με τον αντίπαλό της την αβαντάρει.
Η επαναφορά του «Μένουμε Ευρώπη», ανεξαρτήτως στίξεως, επιτυγχάνει ακριβώς αυτό: Θυμίζει τι ήταν οι άλλοι – την ώρα, μάλιστα, που φροντίζουν να το θυμίσουν και μόνοι τους, τάζοντας συντάξεις, επανερχόμενοι στην υπεράσπιση των ανοιχτών συνόρων και των μπάχαλων στα πανεπιστήμια.
Στα πάνελ των ινστιτούτων έχεις την πολυτέλεια να είσαι εκλεκτικός. Στο παραβάν, όμως, το μενού επιβάλλει την ολιγάρκεια.
