Η είδηση της επιστροφής τριών θραυσμάτων του Παρθενώνα από το Βατικανό στην Ελλάδα έδειξε κάτι σημαντικό. Ας πάμε όμως ένα βήμα πιο πίσω και να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Οταν πριν από ένα χρόνο επέστρεψαν στο Μουσείο Ακρόπολης δέκα θραύσματα των Γλυπτών του Παρθενώνα που βρίσκονταν στις αποθήκες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, είχε ειπωθεί ότι πρώτα θα συγκεντρώσουμε τα του οίκου μας και έπειτα θα προχωρήσουμε προς τα έξω. Η δήλωση τότε ακούστηκε σαν την αρχή ενός μεγάλου αγώνα.
Τον Μάιο όμως γύρισε στην Αθήνα άλλο ένα θραύσμα του Παρθενώνα, το θραύσμα «Fagan», από το Μουσείο Σαλίνας της Σικελίας. Η επιστροφή του συνοδεύτηκε από τη δέσμευση της γειτονικής χώρας ότι θα μείνει για πάντα στο «σπίτι» του, στο Μουσείο της Ακρόπολης. Οπερ και εγένετο τον Ιούνιο. Τότε είχε ειπωθεί ότι το «Fagan» ανοίγει τον δρόμο για άλλες επανενώσεις, καθώς από τις διαπραγματεύσεις και τη συμφωνία των δύο χωρών και μουσείων εξέλιπαν οι δύσκολες λέξεις. Το θραύσμα δεν ήρθε ως δάνειο ή κάτι άλλο, αλλά ως «κατάθεση» (deposito) για να παραμείνει σε «μόνιμη βάση» (sine die).
Χθες, είδαμε ότι υπάρχει κι άλλος τρόπος με το ίδιο σκεπτικό. Ο Ποντίφικας δεν επέστρεψε αρχαιότητες σε ένα μουσείο του εξωτερικού, αλλά τυπικά «δώρισε» τα τρία θραύσματα στον Αρχιεπίσκοπο της Ελλάδος σε μια οικουμενική χειρονομία.
Με αυτόν τον τρόπο, και τα κομμάτια του Παρθενώνα γυρίζουν πίσω και το Βατικανό δεν ανοίγει την όρεξη σε άλλα μουσεία να ζητήσουν κάτι από τις συλλογές του. Ούτε γάτα ούτε ζημιά.
Αν δούμε την είδηση μόνη της, τότε θα λέγαμε ότι είναι απλώς μια καλή είδηση. Αν τη δούμε σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, τότε φαίνεται ότι όντως υπάρχει στρατηγική, σκεπτικό και κυρίως υπομονή.
Η τελευταία είναι μεγάλη αρετή σε τέτοιες δουλειές, όπως λένε αυτοί που τις κάνουν. Η βιασύνη και τα πολλά λόγια συνήθως δεν βγαίνουν σε καλό.
Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς θα προχωρήσουν τα πράγματα από εδώ και πέρα. Οι πρώτες αντιδράσεις από το Βρετανικό Μουσείο, όπως θα διαβάσετε στο σημερινό ρεπορτάζ της «Κ», δείχνουν τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται. Τώρα όλα τα χαρτιά είναι ανοιχτά πάνω στο τραπέζι.
