Ηταν ατύχημα. Μπορεί κάθε μέρα που περνάει να φέρει ολοένα και βαρύτερο προεκλογικό φορτίο. Μπορεί το έκτακτο επίδομα της κυβέρνησης –που έγινε κυβέρνηση καταγγέλλοντας ως ατελέσφορη και λαϊκιστική την επιδοματική πολιτική– να είχε προαποφασιστεί για να εμπλουτίσει το καλάθι των προεκλογικών γλυκαντικών. Ομως, η συγκυρία της ανακοίνωσης του έκτακτου βοηθήματος των 600 ευρώ στους αστυνομικούς και τους λιμενικούς δεν ήταν ευνοϊκή. Εγινε λίγες ώρες αφότου είχε κυκλοφορήσει η είδηση του πολύ σοβαρού τραυματισμού του 16χρονου στη Θεσσαλονίκη από σφαίρα αστυνομικού.
Αυτή η ασυμμετρία επιβεβαιώνει και το πνεύμα με το οποίο διευθύνονται πολιτικά τα σώματα ασφαλείας: ο πολιτικός τους προϊστάμενος κάνει τα πάντα για να τροφοδοτήσει το φρόνημά τους – και τίποτε που θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι το αμφισβητεί.
Οι συνέπειες του πολιτικού πατερναλισμού στα σώματα ασφαλείας.
Ο Θεοδωρικάκος δεν είναι ο πρώτος που μπαίνει στον πειρασμό, αντί να κάνει πολιτική ασφάλειας να κάνει πολιτική με τα σώματα ασφαλείας. Το ίδιο έκαναν και οι προηγούμενοι από την ανάποδη: προέβαλαν στο Σώμα τις δικές τους ιδεολογικές σκοπιμότητες – και προπατορικές ανασφάλειες. Και στις δύο περιπτώσεις, υπηρεσίες που θα έπρεπε να λειτουργούν με επαγγελματικά κριτήρια καθηλώνονται από τον διακομματικό πατερναλισμό.
Το Σώμα, όμως, δεν θα έπρεπε να χρειάζεται ούτε εμψυχωτές ούτε σωφρονιστές. Η αέναη κυκλοθυμία της πολιτικής ηγεσίας –η αδυναμία να τηρηθεί το μίνιμουμ της συνέχειας στον πυρήνα του κράτους– κρατάει τις υπηρεσίες ασφαλείας εξαρτημένες και άβουλες. Αντί να αναπτυχθούν με επιχειρησιακά πρωτόκολλα και να καλλιεργήσουν το δικό τους «πνεύμα» (esprit de corps), παραμένουν ένας δημοσιοϋπαλληλικός βραχίονας βυσματωμένος στην εκάστοτε κυβέρνηση.
Αυτή η αιμομεικτική σχέση είναι που υποθάλπει τη νοοτροπία της ανευθυνότητας στους «υπηρεσιακούς» παράγοντες, μεταφέροντας μοιραία και δυσανάλογο πολιτικό βάρος στους υπουργούς – που καλούνται στο τέλος να απολογηθούν ακόμη και για μια στιγμιαία απόφαση ενός κατώτερου οργάνου. Οταν τους θέλεις κατευθυνόμενους για ό,τι κάνουν, θα φταίει αυτός που τους κατευθύνει. Γι’ αυτό και οι επιδόσεις του Σώματος είναι τόσο αφύσικα ανάλογες προς τις προσωπικές επιδόσεις του υπουργού. Γι’ αυτό και το Σώμα δείχνει αδυναμία αυτοδιόρθωσης – καθώς έχει μάθει να αλλάζει μόνο άνωθεν, όχι εσωτερικά.
Λίγο από μικροπολιτικό υπολογισμό και λίγο από ιστορική καχυποψία, η πολιτεία δεν δίνει στην αστυνομία τα εφόδια να βελτιωθεί. Τη λιβανίζει μόνο με τουίτς. Και την κρατάει με επιδόματα σε πελατειακή διασωλήνωση.
