Τα καλά νέα; Το 3000 μ.Χ. θα είμαστε ακόμα εδώ. Στον γαλάζιο πλανήτη μας. Αν θα είναι και τότε γαλάζιος, δεν φαίνεται πιθανό. Ούτε και ξέρουμε αν θα είναι σε ισχύ και έπειτα από δέκα αιώνες το ημερολόγιο που χρησιμοποιούμε σήμερα, με βάση το έτος γέννησης του Χριστού. Η επιστημονική φαντασία έχει επινοήσει κάμποσα εναλλακτικά συστήματα χρονολόγησης, θρησκευτικώς ουδέτερα. Ισως κάποιο επικρατήσει διεθνικά – και διαπλανητικά. Μπορεί επίσης να έχει υιοθετηθεί μέχρι τότε ως έτος μηδέν, απολύτως συμβολικά, η χρονιά ενός μείζονος καταστροφικού συμβάντος, ανθρωπογενούς (ένας πυρηνικός χειμώνας, καθόλου απίθανος με ηγεμόνες σαν τους τωρινούς) ή διαστημικής προέλευσης. Στον κινηματογράφο και στις δοκιμές της NASA τα καταφέρνουμε με τους μετεωρίτες. Εκεί έξω, όμως, καραδοκούν αμέτρητοι ουράνιοι επισκέπτες, εμφανείς και αφανείς, ασυμμόρφωτοι προς τα σενάριά μας. Κι αν η ανθρωπότητα δεν δράσει επιτέλους ως ανθρωπότητα, συνεργαζόμενη και όχι κερματισμένη σε εγωιστικά εθνοτεμάχια, οι ουρανοί, κατοικημένοι ή ακατοίκητοι από θεούς ή εξωγήινους, δεν θα χρονοτριβήσουν για να μας κλάψουν.
Ας δούμε όμως λεπτομερέστερα τα καλά νέα, για ν’ αποφασίσουμε αν πράγματι είναι καλά. Σύμφωνα με τα πορίσματα μιας επιστημονικής έρευνας, και όχι κάποιας από τις προφητείες που αποτελούν τμήμα της καθημερινής πρωτοσέλιδης δίαιτάς μας, οδεύοντας προς το 3000 μ.Χ., ο σημερινός homo sapiens sapiens θα προσθέσει ίσως ένα επιπλέον sapiens στο «ονοματεπώνυμό» του, το σώμα του εντούτοις θα αλλάξει αρκετά. Θα το αναγκάσει η ανάγκη να προσαρμοστεί στα βάρη του τεχνολογικού πολιτισμού, που ήδη το ταλαιπωρούν. Η Μίντυ, η απόγονός μας σε χίλια χρόνια, την εικόνα της οποίας είδαμε πρόσφατα στην τηλεόραση και στις εφημερίδες, θα έχει εκ γενετής καμπούρα και μικρό λαιμό, αφού μέχρι τότε θα έχουν ζήσει και θα έχουν πεθάνει γενεές γενεών με αμέτρητες σκυμμένες ώρες, δαπανημένες, λόγω εργασίας ή χάριν τέρψεως, μπροστά στη μικρή οθόνη του υπολογιστή και στην πολύ πιο μικρή του «έξυπνου» κινητού τηλεφώνου· αγκώνες σε ορθή γωνία, έτσι όπως τους ακουμπάμε συνεχώς στο τραπέζι (ή τους αφήνουμε να αιωρούνται), για να γράφουμε, να παίζουμε, να κωδικοποιούμε εντολές· χοντρό κρανίο για να προστατεύεται ο περιεχόμενος εγκέφαλος από την ακτινοβολία· διπλά βλέφαρα, και πάλι λόγω της ακτινοβολίας αλλά και του μπλε φωτισμού που εκπέμπουν οι ηλεκτρονικές συσκευές. Οσο για τα δάχτυλά μας, θα πάσχουν από «σύνδρομο παλάμης πληκτρολόγησης». Θα είναι δηλαδή αγκυλωμένα στη θέση γραφής όπου τα τακτοποιεί το τυφλό σύστημα ή στη θέση στην οποία κρατάμε το κινητό για να πληκτρολογούμε γράμματα, αριθμούς και ιμότζι. Απ’ τον στίχο της «Ρωμιοσύνης» του Γιάννη Ρίτσου «το ντουφέκι είναι συνέχεια του χεριού τους» στην εκδοχή «η συσκευή είναι η αιτία του χεριού τους» – και ο λόγος ύπαρξής του. Επιτέλους, θα επικρατήσει η δακτυλική ισότητα, αφού ο εξανθρωπιστικός αντίχειρας θα εκπέσει από την ηγεμονική του θέση.
Αν συνεχίσουμε να πορευόμαστε αμεριμνοαμέριμνοι, οι κληρονόμοι μας δεν θα έχουν να κληρονομήσουν παρά μια φρυγμένη Γη.
Τα μάτια μας το 3000 μ.Χ.; Αφυδατωμένα και κόκκινα, πεινασμένα για φως· φως ηλιακό, όχι ηλεκτρονικό. Ετσι τα είχαμε δει σε προηγούμενο μοντέλο του μέλλοντός μας, του 2019, την επίσης κυφή Eμμα. Σε ακόμα πιο παλιά μοντέλα, όταν τα κομπιούτερ, τα κινητά και τα βιντεοπαίχνιδα δεν είχαν μπει στη ζωή μας, ή μάλλον δεν ήταν η ζωή μας, τα μοντέλα για το μέλλον του ανθρώπινου σώματος ασχολούνταν κυρίως με την πιθανή εξέλιξη της κεφαλής μας. Τι προβλεπόταν; Πολύ μεγάλο εγκεφαλικό κρανίο, αφού το μυαλό μας θα αυξάνεται συνεχώς, θέτοντας σε πυρετική λειτουργία ολοένα περισσότερα φαιά κύτταρα, σπλαχνικό κρανίο συνεχώς μικρότερο και με καμιά εικοσαριά δόντια όλα κι όλα, ατροφικοί μασητήριοι μύες, αφού δεν θα ‘χουν σοβαρή δουλειά να κάνουν, έτσι μαλακές όπως είναι πλέον οι τροφές. Και βεβαίως μεγάλα αυτιά, ακριβώς σαν του δόκτορα Σποκ, στο «Σταρ Τρεκ». Ωστε να εκπέμπεται δι’ αυτών η θερμότητα, ιδιαιτέρως αυξημένη λόγω της πνευματικής υπερλειτουργίας, και να μην πέφτουμε θύματα αυτανάφλεξης από την πολλή σκέψη. Μια ξεχωριστή ποικιλία πάντως, η οποία έχει ήδη αρχίσει να εμφανίζεται, είναι τα αυτιά-βεντούζες, που αποτελούν το γενετικό πλεονέκτημα όσων γεννιούνται ειδικευμένοι στις λαθραίες παρακολουθήσεις αλλοτρίων τηλεφωνικών συνδιαλέξεων. Κυκλοφορούν και στη χώρα μας.
Πού θα ζούμε το 3000 ή και το 2500 μ.Χ.; Αυτό είναι υπόθεση άλλων επιστημονικών κλάδων. Ή μάλλον, για να μην κρυβόμαστε πίσω από τα κυρτωμένα δάχτυλά μας, είναι υπόθεση όλων μας. Σήμερα. Γιατί το αύριο έχει ήδη έρθει. Και αυτό δεν είναι αβανταδόρικος τίτλος ταινίας ή μυθιστορήματος. Είναι ο τίτλος κάτω από τον οποίο θα μπορούσαμε να παραθέσουμε τις αναρίθμητες πλέον προειδοποιήσεις του απελπισμένου ΟΗΕ και των απογοητευμένων περιβαλλοντολόγων για την κλιματική μας μοίρα. Δηλαδή για τη μοίρα των νησιών μας, των θαλασσών, των ποταμιών, των λιμνών, των δασών, των καλλιεργήσιμων εδαφών μας. Και των κληρονόμων μας. Οι οποίοι, αν συνεχίσουμε να πορευόμαστε αμεριμνοαμέριμνοι, δεν θα έχουν να κληρονομήσουν παρά μια φρυγμένη Γη. Με την έρημο να κατακτά τεράστιες νέες εκτάσεις, φέροντας μαζί της τα εκατομμύρια των κλιματικών μεταναστών, ομήρους της απόλυτης απόγνωσης. Και με τους παγετώνες της πολύ μακρινή ανάμνηση, αποθησαυρισμένη σε νοσταλγικά ντοκιμαντέρ ή σε «κάψουλες χρόνου»· σαν και αυτές που στέλνουμε στο Διάστημα, ώστε να ενημερώσουμε για την ύπαρξή μας άλλα νοήμονα όντα, ενδεχομένως λιγότερο αυτοκαταστροφικά από την εξοχότητά μας.
Η 27η σύνοδος για το κλίμα, που γίνεται αυτές τις ημέρες στο Σαρμ ελ Σέιχ της Αιγύπτου (σοφή γεωγραφική επιλογή: εκεί δεν συνηθίζονται οι διαδηλώσεις, ενοχλείται ο ηγεμών Αλ Σίσι), δεν θα ανακόψει την καταστροφική πορεία του πλανήτη. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, μετά την επίθεση της ιμπεριαλιστικής Ρωσίας, χρησιμοποιείται από πολλούς κυβερνήτες σαν μέγα άλλοθι, ώστε να απαλλαγούν, έστω προσωρινά, από τις περιβαλλοντικές υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει ενυπογράφως, άλλωστε η «πολλή οικολογία» στερεί ψήφους. Και μόνο το γεγονός ότι πλέον πριμοδοτείται η χρήση ρυπογόνων μορφών ενέργειας, αρκεί για να απελπίσει όσους προσδοκούσαν ότι λέξεις όπως «Πρωτόκολλο του Κιότο» ή «Συνθήκη του Παρισιού» διατηρούν ικανό τμήμα της σημασίας τους. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, πάντως, δεν τρέφει αυταπάτες. Η υποδοχή του στους συνέδρους της Αιγύπτου δεν θα μπορούσε παρά να γίνει σε δραματικούς τόνους, όπως επιτάσσουν το αξίωμά του και οι πληροφορίες που διαθέτει απ’ όλα τα μέρη του κόσμου. «Βρισκόμαστε στη λεωφόρο προς την κλιματική κόλαση», τους είπε μία φορά ακόμη, με κάποιον ροκ στίχο κατά νουν, πριν τους παρακαλέσει: «Ή θα συνεργαστούμε ή θα χαθούμε». Ή, θα έλεγαν οι προφήτες, η Μίντυ του 3000 μ.Χ. θα διαθέτει και κατιτίς σαν εγγενή σάρκινη μάσκα στα ρουθούνια. Για να συγκρατεί ένα μέρος τουλάχιστον των ρύπων. Ωσπου κάποια στιγμή να γίνουμε πλάσματα αναερόβια. Ενεργειακά. Σε κάποιον άλλον πλανήτη.
