Ο πολιτικός λόγος δεν είναι απαραίτητα κομματικός. Το αντίθετο. Η απέκδυση του κορσέ των κομματικών σκοπιμοτήτων επιτρέπει στην πολιτική σκέψη να ανασάνει. Και να δει τη μεγάλη εικόνα.
Υπό το φως της Ιστορίας, η προσπάθεια του Ερντογάν να εμφανίσει την Τουρκία ως ενδιάμεση δύναμη –μεταξύ Ρωσίας και Δύσης– φαίνεται σαν άγριο ρίσκο. Ο Τούρκος πρόεδρος τζογάρει το γεωπολιτικό συνάλλαγμα που εξασφάλιζε επί εβδομήντα χρόνια στη χώρα του η πρόσδεσή της με τη Δύση.
Τι θα σήμαινε για την Τουρκία μια ρήξη με τη Δύση;
Οι Δυτικοί συνήθως αναρωτιούνται τι θα σήμαινε για τους ίδιους η απώλεια της Τουρκίας. Τι θα έχαναν χάνοντας αυτή τη μεγάλη χώρα από τις τάξεις της συμμαχίας; Τώρα, με αυτή την απώλεια να μη μοιάζει πια απίθανη, έχει ενδιαφέρον να ρωτήσει κανείς: Τι θα έχανε η Τουρκία χωρίς τη Δύση;
Ο Βενιζέλος είναι κατηγορηματικός: η Τουρκία δεν μπορεί να υπάρξει ως ενιαίο κράτος εκτός Δύσης. Υπερβολή; Αρκεί κανείς να σκεφτεί τι παθαίνει ήδη η Ρωσία που, παρότι πάντοτε αλλότρια προς το δυτικό σύστημα, υποφέρει από τη ρήξη που προκάλεσε με την Ε.E. και τις ΗΠΑ.
Μια ανάλογη ρήξη του Ερντογάν με τη Δύση –μέσω, ας πούμε, μιας σύγκρουσης στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ– θα είχε για την Τουρκία συντριπτικές συνέπειες, όχι μόνο γιατί είναι γεωπολιτικά και στρατιωτικά πολύ μικρότερο μέγεθος από τη Ρωσία. Είναι ταυτόχρονα και πιο εκτεθειμένη στη Δύση – περισσότερο οικονομικά εξαρτημένη και πολιτισμικά διαποτισμένη.
Το καθεστώς του Ερντογάν –παρά τις εκκαθαρίσεις ή και εξαιτίας αυτών– είναι πολύ πιο ασταθές εσωτερικά από το καθεστώς του Πούτιν. Σε περίπτωση που ο ίδιος βάλει τη χώρα του σε διπλωματικό και οικονομικό αποκλεισμό, η πρόβλεψη του Βενιζέλου δεν θα μοιάζει πια υπερβολική. Η Ρωσία μπορεί να καταλήξει μετά την ουκρανική αυτοκαταστροφή της σε δορυφόρο της Κίνας. Για την Τουρκία δεν θα υπάρχουν όμως εναλλακτικά λιμάνια.
