Λίγες ώρες προτού ο πρωθυπουργός ανακοινώσει το σχέδιο αναχαίτισης των ανατιμήσεων στο ηλεκτρικό ρεύμα, ο Γιάνης Βαρουφάκης από το βήμα της Βουλής είχε τη λύση: Να κάνουμε, είπε, ένα δημοψήφισμα. Να καταργήσουμε το χρηματιστήριο ενέργειας. Είχε προηγηθεί η αντιπολίτευση της εφόδου στο μαγεμένο δάσος, με τον Τσίπρα να ζητάει τη χρηματοδότηση των ελαφρύνσεων όχι από τα «λεφτόδεντρα», αλλά από τα «κλεφτόδεντρα». Δύο προτάσεις νόμου είχαν σχεδόν ταυτόχρονα κατατεθεί στη Βουλή: Μία του ΣΥΡΙΖΑ, για να μην κόβεται το ρεύμα σε όσους δεν πληρώνουν· μία του ΠΑΣΟΚ, για πλαφόν στη λιανική και ρυθμίσεις χρεών σε 240 δόσεις. Δόσεις είναι. Δεν κοστίζουν.
Δοκιμάζοντας εθνικές πατέντες στη διεθνή κρίση.
Επρεπε βέβαια να βρεθεί και ο τρόπος να επωμισθούν μέρος του βάρους οι επιχειρήσεις. Μετά το άτυπο μεταπτυχιακό στην επιδημιολογία, ο Ακης Σκέρτσος έκανε κι ένα ταχύρρυθμο στην ενέργεια, προκειμένου να συντονίσει την κατάρτιση του σχεδίου. Καρπός αυτής της διά βίου εκπαίδευσης –και διά πυρός διακυβέρνησης– ήταν και ο νεολογισμός «υπερέσοδα». Αν η συμμετοχή των παραγωγών περιοριζόταν στα (υπερ)κέρδη, η εξίσωση δεν θα έβγαινε.
Επιβαρυμένη με παλιές στρεβλώσεις, η αγορά ενέργειας –που συνήθως είναι σε θέση να ασκεί πολύ δραστικό λόμπινγκ– βρίσκεται τώρα, λόγω της κοινωνικής δυσαρέσκειας, μέσα σε έναν κλοιό καθολικής ενοχοποίησης. Το κλίμα αυτό μπορεί να καταστήσει πιο εύπεπτο το ειδικό τέλος που της επιβάλλεται. Μπορεί η δράκα των παραγόντων του κλάδου να καταπιεί πιο εύκολα το μοίρασμα των βαρών, με την προβαλλόμενη δικαιολογία ότι διαθέτουν υπέρ της κοινής ωφέλειας ένα μικρό μέρος από τα υψηλά κέρδη που συσσώρευαν τα τελευταία χρόνια. «Κατάποση» σημαίνει σε απλά ελληνικά ότι δεν θα αντιδράσουν δικαστικά, επιχειρώντας να τορπιλίσουν το πακέτο στήριξης – που ο πρωθυπουργός έσπευσε ρητά να προκαταλάβει ως νομικά στέρεο.
Η αντίδραση των «ρευματάδων» είναι η λιγότερο επικίνδυνη πηγή πολιτικής επισφάλειας. Η άλλη επισφάλεια είναι ότι όλος ο μηχανισμός έχει βασιστεί στην παραδοχή ότι η τιμή του φυσικού αερίου δεν θα ξεπεράσει κατά πολύ τα σημερινά επίπεδα. Παραμένει δηλαδή ένας μηχανισμός εξαρτημένος από την κυκλοθυμία του Πούτιν.
Αλλά, είπαμε. Παίζουμε άμυνα εθνική σε διεθνή κρίση.
