Θα κακοπάθει η Δημοκρατία αν το Οινοποιείο του Τατοΐου βγάλει κρασάκι made in Tatoi; Αν στο Ιπποστάσιο φτιάχνουν φρέντο εσπρέσο και στο Πεταλωτήριο πουλάνε αναμνηστικά; Πόσο κινδυνεύουν οι θεσμοί από την έκθεση αμαξών και των πολυτελών Ρολς Ρόις, από το μουσείο, τους χώρους εκθέσεων, τους ξενώνες ή από τον Στάβλο του Πλατάνου που θα λειτουργήσει ως αναψυκτήριο;
Οσοι παρακολουθούν το θέμα της αξιοποίησης των πρώην βασιλικών κτημάτων από την ελληνική πολιτεία θα έχουν δει εδώ και μήνες τις χρήσεις που εγκρίθηκαν από τα όργανα του υπουργείου Πολιτισμού για τα μνημειακά κτίρια του ιστορικού πυρήνα, και μάλιστα χωρίς αντιδράσεις και θόρυβο. Ο λόγος είναι ότι όσοι εμπλέκονται στο εγχείρημα και ενδιαφέρονται για το έργο καταλαβαίνουν ότι το «πρότζεκτ Τατόι» δεν μπορεί να «περπατήσει» από μόνο του. Η συντήρηση των κτιρίων και του κτήματος, η βιωσιμότητά του δηλαδή, δεν διασφαλίζεται μόνο από τα εισιτήρια ενός μουσείου. Χρειάζεται πόρους για να μη χορταριάσει, και καλές ιδέες.
Αν πήρε κάποια καλή ιδέα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από τον πρίγκιπα Κάρολο και το Dumfries House της Σκωτίας, ας είναι αυτή. Μια ιδέα για το μέγεθος και την κλίμακα της πρόκλησης.
Η αρμονική διαχείριση δεκάδων μικρών και μεγάλων κτιρίων γύρω από ένα κτίριο-πυρήνα, όπως ένα μουσείο, η λειτουργία χώρων φιλοξενίας και εστίασης, οι καλές σχέσεις με την τοπική κοινωνία, η σύνδεση με τη φύση και την προστασία της δεν είναι μια αόριστη ιδέα. Δεν φτάνουν μερικά ακριβά δωμάτια και εστιατόρια που για να φας θα πρέπει να είσαι βασιλιάς για να ισχυριστείς ότι πέτυχε η αξιοποίηση. Το στοίχημα δεν είναι να χωρίσεις τους επισκέπτες σε πληβείους και προνομιούχους, αλλά να δημιουργήσεις μια οντότητα ικανή να περικλείει όλη την κοινωνία. Ας μην ξεχνάμε ότι αυτή η κοινωνία, των κυριακάτικων εξορμήσεων, των δωρεών και της ευαισθησίας, η κοινωνία των πολιτών, ανέδειξε την ανάγκη για ένα νέο Τατόι και συνέβαλε ώστε να ξεπεραστούν αγκυλώσεις και φαντασιώσεις του παρελθόντος. Οι εκπρόσωποί της έχουν συνήθως καλές ιδέες.
Αν κινδύνευσε από κάτι το Τατόι, είναι από την περυσινή φωτιά που έκανε στάχτη το δάσος που το περιέβαλε και άφησε τα κτίριά του σχεδόν γυμνά από το πολύτιμο πράσινο. Αν ο πρίγκιπας Κάρολος έχει καμιά καλή ιδέα για το πώς να αναγεννηθεί το δάσος πιο γρήγορα, τότε ας τη μοιραστεί μαζί μας γιατί αυτό είναι που χρειάζεται το κτήμα και η περιοχή. Αν από κάτι κινδυνεύει στο μέλλον, είναι από τις ελληνικές παθογένειες της διοίκησης μεγάλων πραγμάτων. Αν, για παράδειγμα, άλλος αλλάζει λάμπες στους δρόμους, άλλος μαζεύει τα σκουπίδια και άλλος καθαρίζει τα χόρτα, παίρνετε μια καλή ιδέα τι έχει να γίνει.
