Γιατί; Είναι κανείς με τον πόλεμο; Δεν έχουν δικαίωμα οι καλλιτέχνες να είναι κατά του πολέμου, αλλά με δικές τους ο καθένας αποχρώσεις; Δεν ήταν, ας πούμε, άδικη η κριτική στη Νατάσσα Μποφίλιου, που τραγούδησε σε κομματική εκδήλωση της οποίας το αποχρωματικό βεληνεκές μαύριζε συλλήβδην τους «ανταγωνισμούς ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – Ε.Ε. και Ρωσίας»;
Θα υποτιμούσε κανείς τις αποχρώσεις αν τις ταύτιζε με τον γλωσσοδέτη που έπαθε η τραγουδίστρια όταν επιχείρησε να εξηγήσει τη στάση της (την «ολιστική» της άποψη κατά του πολέμου). Η άποψη δεν είναι μόνο δική της. Πρόκειται για ομοιόχρωμο ρεύμα, σύμφωνα με το οποίο υπάρχουν πολλοί απρόσωποι θύτες –οι αντίπαλοι «ιμπεριαλισμοί»– κι ένα εξίσου απρόσωπο θύμα: ο λαός.
Αλλά τι είναι στην προκειμένη περίπτωση ο λαός; Μόνο έρμαιο των κακών δυνάμεων; Εχει ταυτότητα; Είναι ο ουκρανικός λαός – ή δεν υπάρχει τέτοιος, όπως ισχυρίζεται ο επίδοξος ολετήρας του; Εχει βούληση για το πού θέλει κυρίαρχα να κατευθύνει τη μοίρα του; Ή είναι μόνο ενεργούμενο της Δύσης και των νεοναζί;
Οταν οι εμπόλεμοι αντιμετωπίζονται σαν άβουλα θύματα.
Τι ήταν ο λαός που ξεσηκώθηκε το 2014 στο Μεϊντάν, απαιτώντας από τον τότε πρόεδρό του να μην αθετήσει τη δέσμευσή του για αίτηση ένταξης στην Ε.Ε.; Τι συνείδηση είχε όταν απέκρουε την πρώτη ρωσική εισβολή; Τι προσδοκίες τον συνέχουν σήμερα που αιμορραγεί; Θέλει να μείνει μόνος του; Ανάδελφος; Εκτός Ιστορίας;
Εντάξει, ξέρουμε. Αυτοί που λένε ότι νοιάζονται για τον εμπόλεμο λαό, αφού πρώτα του έχουν αρνηθεί την ικανότητα να επιλέγει ο ίδιος γεωπολιτικό προσανατολισμό, εκφράζουν έτσι μια κληρονομημένη αποστροφή προς τη Δύση. Ζουν στη Δύση, απολαμβάνουν τις ελευθερίες και την ευημερία της, αλλά υποφέρουν από έναν ψυχικό αυτοεκτοπισμό. Ενώ ανήκουν σε αυτήν, τη βδελύσσονται σαν κάτι ξένο, όχι επειδή θέλουν να την αλλάξουν. Οχι στο όνομα ενός άλλου μέλλοντος, αλλά στο όνομα ενός ματαιωμένου παρελθόντος.
Αυτοί, που τώρα καταγγέλλουν ρητορικά τον ιμπεριαλισμό του Πούτιν, μπορεί να συμφωνούσαν κιόλας μαζί του ότι η κατάρρευση της ΕΣΣΔ ήταν η μεγαλύτερη καταστροφή του 20ού αιώνα. Δεν θα συμφωνούσαν μαζί τους όσοι όντως βίωσαν αυτό το παρελθόν. Δεν θα συμφωνούσαν οι πρωθυπουργοί της Πολωνίας, της Τσεχίας, της Σλοβενίας που έσπευσαν στο Κίεβο για να στηρίξουν τον αμυνόμενο λαό.
Οι Ουκρανοί πολεμούν γιατί θέλουν να ανήκουν στη Δύση. Οποιος λέει ότι τους στηρίζει χωρίς να τους αναγνωρίζει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, τους αντιμετωπίζει με αποικιοκρατική περιφρόνηση – σαν αδαείς ιθαγενείς. Οπως, δηλαδή, τους αντιμετωπίζει και ο Πούτιν.
