«Εάν αυτή η ρομποτική επέμβαση γινόταν κανονικά στο νοσοκομείο θα ήταν ο ασθενής στο χειρουργικό κρεβάτι, το ρομπότ πάνω από τον ασθενή και η κονσόλα του χειρουργού στην άκρη του δωματίου όπου κάθεται ο χειρουργός και χειρουργεί από την κονσόλα. Ε, στη συγκεκριμένη επέμβαση, αυτή η κονσόλα της άκρης του δωματίου ήταν 8.000 χιλιόμετρα μακριά». Με αυτόν τον τρόπο περιγράφει στην «Κ» ο καθηγητής Ουρολογίας, διευθυντής της Ουρολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Σχολείου Ουρολογίας Ευάγγελος Λιάτσικος την πρώτη τηλεχειρουργική ρομποτική επέμβαση στη χώρα μας με τον ασθενή να είναι στην Αθήνα και τον κ. Λιάτσικο, που διενήργησε την επέμβαση, να είναι στη Γουχάν της Κίνας, σε συνέδριο Ουρολογίας.
Οπως αναφέρει ο καθηγητής, «η επέμβαση ήταν μία κλασική ρομποτική ριζική προστατεκτομή, δηλαδή μία επέμβαση ρουτίνας για τους ανθρώπους που έχουν καρκίνο του προστάτη. Το καινούργιο στην επέμβαση ήταν ότι έγινε εξ αποστάσεως». Διεθνώς, η τηλεχειρουργική ρομποτική έχει ξεκινήσει τον τελευταίο χρόνο, είναι ακόμα στα σπάργανα, δεν γίνεται σε τακτική βάση και έχει εκμηδενίσει τις αποστάσεις. «Είτε είσαι δύο χιλιόμετρα μακριά είτε είσαι οκτώ χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά είναι το ίδιο», επισημαίνει ο κ. Λιάτσικος και εξηγεί ότι «η τηλεχειρουργική είναι εφικτή με σωστές επικοινωνιακές συνδέσεις, που δεν έχουν καθυστέρηση, ή που οι όποιες καθυστερήσεις δεν είναι ορατές στο γυμνό μάτι. Οι επικοινωνίες πια εξελίσσονται πολύ. Τώρα με τις οπτικές ίνες και με ταχύτητες που εξελίσσονται μέρα με την ημέρα, δίνεται η δυνατότητα όχι μόνο να υπάρχει προφορική επικοινωνία, αλλά να μπορείς και να κατευθύνεις μηχανήματα εξ αποστάσεως».
Στην ερώτηση πώς αισθάνθηκε ο ίδιος κατά την πρώτη αυτή τηλεχειρουργική ρομποτική προστατεκτομή, απάντησε: «Δεν συνειδητοποίησα το ότι βρισκόμουν μακριά από τον ασθενή, γιατί δεν υπήρχε μεγάλη διαφορά. Δεν είδα καμία διαφορά στην ανταπόκριση των εργαλείων που είχα εγώ εκείνη τη στιγμή. Απλώς η επέμβαση δεν ήταν καν σε χειρουργική αίθουσα εκεί που ήμουνα. Ηταν μία αίθουσα, όπου ήμουν ντυμένος με το κουστούμι μου και έκανα την επέμβαση. Ηταν μία αίθουσα διαμορφωμένη για τηλεχειρουργική. Για τέτοιες επεμβάσεις μπορεί να είναι οποιοσδήποτε καλά διαμορφωμένος χώρος. Μπορεί να είναι αίθουσα ξενοδοχείου, αίθουσα ενός συνεδριακού, μπορεί να είναι οτιδήποτε. Εγινε η επέμβαση και αναμεταδόθηκε στο κινεζικό ουρολογικό συνέδριο. Ηταν σε ζωντανή αναμετάδοση και συνάμα ο ασθενής ήταν στην Αθήνα. Η επέμβαση πήγε πολύ καλά. Τόσο καλά όσο εάν ήμουν στη χειρουργική αίθουσα».
Σύμφωνα με τον κ. Λιάτσικο, ο ασθενής ενθουσιάστηκε όταν του πρότεινε να συμμετάσχει σε αυτή την επέμβαση. «Εγώ νόμιζα ότι θα ήταν διαφορετική η αντίδρασή του, αλλά του άρεσε η ιδέα. Το μόνο που ήθελε να ξέρει είναι εάν κάτι δεν πάει καλά τι θα γίνει, και τον διαβεβαίωσα ότι η ομάδα που άφησα πίσω ήταν άρτια εκπαιδευμένη να βγάλει εις πέρας την επέμβαση εάν κάτι συμβεί και κοπούν οι επικοινωνίες. Ούτως η άλλως, η ρομποτική χειρουργική, όπως και η λαπαροσκοπική, είναι ομαδικό παιχνίδι. Μπορεί ο χειρουργός να είναι το βιολί, αλλά από κάτω έχει μία ορχήστρα που παίζει».
Σε ό,τι αφορά τις προϋποθέσεις για να γίνει ρομποτική επέμβαση εξ αποστάσεως, είναι, σύμφωνα με τον καθηγητή, ένας καλά εκπαιδευμένος χειρουργός, μία ομάδα που θα τον υποστηρίξει και οι σωστές επικοινωνιακές συνδέσεις. «Τώρα αυτό είναι η αρχή μόνο. Φανταστείτε, η τηλεχειρουργική μπορεί να παίξει ρόλο στην εκπαίδευση των χειρουργών, στη διενέργεια χειρουργικών επεμβάσεων σε μονάδες Υγείας σε παράμερες και αποκεντρωμένες περιοχές, ορεινές ή και νησιωτικές, εάν μπορούν αν στηθούν τα ανάλογα κέντρα, ώστε οι ασθενείς να μπορούν να αντιμετωπίζονται εκεί και να μη μετακινούνται στη νοσοκομεία του κέντρου. Πόσοι ασθενείς έφευγαν στο παρελθόν και φεύγουν και τώρα στο εξωτερικό για να χειρουργηθούν; Αυτό δεν θα χρειάζεται, θα μπορεί να γίνονται τηλεχειρουργικές ρομποτικές επεμβάσεις από εκεί στην Ελλάδα».
Στην ερώτηση εάν υπάρχουν αρκετά ρομποτικά συστήματα στην Ελλάδα, ο κ. Λιάτσικος επισημαίνει ότι «υπάρχουν ήδη ρομποτικά συστήματα αλλά αυτά θα αναπτύσσονται μέρα με τη μέρα. Σίγουρα θα μπουν και πολύ περισσότερα και στο κρατικό σύστημα. Δεν είναι αυτό το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι αν θα υπάρχει το όραμα».
