Με το καλοκαίρι να βρίσκεται προ των πυλών και τα πρώτα αυτοκινούμενα τροχόσπιτα να κατευθύνονται ήδη προς τη χώρα μας, η Ελλάδα επιχειρεί να αφήσει πίσω της μια χρονιά σύγχυσης που στιγμάτισε τον συγκεκριμένο τύπο τουρισμού. Η περυσινή εικόνα, με πρόστιμα, αντιδράσεις και αρνητική δημοσιότητα στο εξωτερικό, είχε δημιουργήσει την αίσθηση ότι η συγκεκριμένη κατηγορία οχημάτων δεν είναι ευπρόσδεκτη. Φέτος, όμως, το θεσμικό πλαίσιο δείχνει να έχει επιτέλους ξεκαθαρίσει.
Η αφετηρία του προβλήματος ήταν ο τουριστικός νόμος 5170, που ψηφίστηκε στις αρχές του 2025, με στόχο να περιορίσει φαινόμενα αυθαίρετης κατάληψης παραλιών και κοινόχρηστων χώρων. Στην πράξη, όμως, η διατύπωση του νόμου οδήγησε σε μια σχεδόν καθολική απαγόρευση στάθμευσης για τα αυτοκινούμενα τροχόσπιτα σε δημόσιους χώρους, όπως ισχύει για τα υπόλοιπα ιδιωτικής χρήσης οχήματα. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον αποθαρρυντικό, τόσο για τους Ελληνες χρήστες όσο και για τους Ευρωπαίους ταξιδιώτες, που αποτελούν τη βασική δεξαμενή αυτού του είδους τουρισμού.
Η πρώτη ουσιαστική διόρθωση ήρθε με τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Ν. 5209/2025). Η σημαντικότερη αλλαγή που έφερε αφορούσε τα αυτοκινούμενα μήκους έως 7,5 μέτρων, τα οποία πλέον μπορούν να σταθμεύουν εντός κατοικημένων περιοχών χωρίς χρονικό περιορισμό, όπως και τα επιβατικά αυτοκίνητα. Για μεγαλύτερα οχήματα και για τα ρυμουλκούμενα τροχόσπιτα, παραμένει το όριο των 24 ωρών, διατηρώντας έναν βαθμό ελέγχου για τις πιο ογκώδεις κατασκευές.
Οι αστυνομικές αρχές καλούνταν να εφαρμόσουν δύο διαφορετικά «πνεύματα» νόμου. Το αποτέλεσμα ήταν άνιση εφαρμογή και διαφορετικές ερμηνείες από περιοχή σε περιοχή.
Εκτός κατοικημένων περιοχών, ο νέος ΚΟΚ εισήγαγε ένα πιο σαφές και, κυρίως, ρεαλιστικό πλαίσιο, καθώς η στάθμευση επιτρέπεται σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, στα ερείσματα των οδών ή στο δεξί άκρο του οδοστρώματος, εφόσον δεν υπάρχει απαγορευτική σήμανση, χωρίς χρονικό περιορισμό. Με αυτόν τον τρόπο, αποκαθίσταται μια πρακτική που ισχύει σε όλη την Ευρώπη και επιτρέπει τη στοιχειώδη λειτουργία του περιοδεύοντος τουρισμού.
Παρά τις διορθώσεις αυτές, η σύγχυση στην πράξη παρέμενε. Οι αστυνομικές αρχές καλούνταν να εφαρμόσουν δύο διαφορετικά «πνεύματα» νόμου. Από τη μία τον αυστηρό τουριστικό νόμο και από την άλλη τον πιο ισορροπημένο ΚΟΚ. Το αποτέλεσμα ήταν άνιση εφαρμογή και διαφορετικές ερμηνείες από περιοχή σε περιοχή.
Ακριβώς αυτό το κενό έρχεται να καλύψει η πρόσφατη διευκρινιστική διαταγή της Ελληνικής Αστυνομίας. Η διαταγή ξεκαθαρίζει ότι υπερισχύει το άρθρο 38 του ΚΟΚ και επιβεβαιώνει ότι η στάθμευση των αυτοκινούμενων, υπό τις προϋποθέσεις που αυτός θέτει, είναι νόμιμη. Κυρίως, όμως, εισάγει μια κρίσιμη διάκριση, ότι δηλαδή άλλο είναι στάθμευση και άλλο η κατασκήνωση.
Με βάση αυτή τη διάκριση, ένα αυτοκινούμενο που απλώς είναι σταθμευμένο, χωρίς ανάπτυξη εξοπλισμού όπως τέντες, τραπεζοκαθίσματα ή άλλες εξωτερικές εγκαταστάσεις, δεν θεωρείται ότι κατασκηνώνει. Πρόκειται για μια θεμελιώδη διευκρίνιση, η οποία ευθυγραμμίζει την Ελλάδα με τη διεθνή πρακτική και αποκαθιστά μια λογική που είχε χαθεί μέσα στη νομοθετική σύγχυση του προηγούμενου έτους.
Από 50.000 που ήταν τα αυτοκινούμενα τα οποία επισκέφθηκαν τη χώρα μας το 2024, την περασμένη χρονιά έφθασαν μόλις τις 5.000.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς η χώρα μας προσπαθεί να ανακτήσει την εμπιστοσύνη μιας κοινότητας που αριθμεί εκατομμύρια ταξιδιώτες στην Ευρώπη. Η περυσινή αρνητική εικόνα δεν ανατρέπεται εύκολα, καθώς, όπως συμβαίνει συνήθως, τα δυσάρεστα νέα ταξιδεύουν πιο γρήγορα από τις διορθώσεις.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η αποσαφήνιση των κανόνων, αλλά και η δημιουργία των κατάλληλων υποδομών. Η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά σε οργανωμένους χώρους φιλοξενίας αυτοκινούμενων, τα λεγόμενα camper stop, χώροι στάθμευσης δηλαδή που προσφέρουν κάποιες επιπλέον βασικές ευκολίες, όπως ηλεκτρικό ρεύμα, νερό και δυνατότητα απόρριψης των αποβλήτων από τις χημικές τουαλέτες. Οι χώροι αυτοί αποτελούν βασικό στοιχείο του συγκεκριμένου τύπου τουρισμού στην υπόλοιπη Ευρώπη και είναι πιο ευέλικτοι για κάποιον που διανυκτερεύει κάθε μέρα και κάπου διαφορετικά αλλά και οικονομικότεροι σε σχέση με τα κλασικά κάμπινγκ.
Η νομοθεσία, λοιπόν, δείχνει να βρήκε τη χαμένη της ισορροπία. Μένει να δούμε αν αυτό θα μεταφραστεί και σε πραγματική επιστροφή της συγκεκριμένης κατηγορίας ταξιδιωτών.
Ο κ. Αντώνης Ζαμπέτας, που δραστηριοποιείται εδώ και δεκαετίες στην εμπορία αυτοκινούμενων, δεν είναι αισιόδοξος. Παρότι η ψήφιση του ΚΟΚ στις 13 Ιουνίου του 2025 ήρθε να βάλει τα πράγματα σε μια τάξη, η σεζόν χάθηκε, καθώς οι περιορισμοί που έθετε ο τουριστικός νόμος, ο οποίος προηγήθηκε κάποιους μήνες, διαδόθηκε αμέσως στη διεθνή κοινότητα των «τροχοσπιτάδων». Το κακό είχε ήδη γίνει και παίρνει καιρό να αλλάξει η κατάσταση. Από 50.000 που ήταν τα αυτοκινούμενα τα οποία επισκέφθηκαν τη χώρα μας το 2024, την περασμένη χρονιά έφθασαν μόλις τις 5.000, συμπληρώνει ο κ. Ζαμπέτας. Οσο για τη φετινή σεζόν, και πάλι υπάρχει προβληματισμός, καθώς η όλη κατάσταση επιβαρύνεται και από το αυξημένο κόστος των καυσίμων εξαιτίας του πολέμου. Ο ίδιος αναφέρει πως για το συγκεκριμένο κομμάτι του τουρισμού δεν βρήκαν συμπαράσταση από το αρμόδιο υπουργείο, με αποτέλεσμα τη σχετική επικοινωνία με αυτή την κοινότητα επισκεπτών να την έχουν αναλάβει αποκλειστικά όσοι δραστηριοποιούνται στον χώρο της εμπορίας και ενοικίασης αυτοκινούμενων. «Το ευχάριστο γεγονός», μας είπε, «είναι ότι τουλάχιστον, μετά τις τελευταίες διευκρινίσεις στο επίμαχο θέμα της στάθμευσης, υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον από το ελληνικό κοινό».
