Επί χρόνια, τα γραφεία συνοικεσίων ανήκαν στην ίδια κατηγορία με τις μικρές αγγελίες γνωριμιών: ξέραμε ότι υπάρχουν, αλλά τα τοποθετούσαμε σε μια άλλη εποχή. Μαζί τους είχε θεωρηθεί σταδιακά ξεπερασμένη και κάθε μορφή διαμεσολάβησης, με λέξεις όπως «προξενιό» και «συνοικέσιο» να παραπέμπουν, για τους περισσότερους, στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο. Οι γνωριμίες ερωτικού ενδιαφέροντος είχαν ήδη μετακινηθεί σε πιο άμεσες διαδρομές, σε παρέες, εξόδους και κοινωνικούς κύκλους, πολύ πριν περάσουν στην οθόνη και οργανωθούν μέσα από τα dating apps. Κι όμως, αυτή η «ελευθερία» δεν φαίνεται να λειτουργεί πλέον για όλους με τον ίδιο τρόπο.
Μια πιο ελεγχόμενη εναλλακτική
«Στα dating apps μιλούσα με πολύ κόσμο, αλλά στο τέλος ένιωθα ότι δεν γνωρίζω κανέναν. Πολλές επαφές, μεγάλη ασάφεια και μια διαρκής αίσθηση ότι δεν ξέρεις πραγματικά ποιος είναι ο άλλος. Εγώ ήμουν ξεκάθαρη από την αρχή: αναζητώ τη συντροφικότητα», λέει η Μαρία, 41 ετών. Oταν άνοιξε προφίλ στα dating apps o μεγαλύτερος φόβος της ήταν ότι μπορεί να επενδύσει σε μια σχέση, ενώ ο άντρας που θα έχει γνωρίσει θα ψάχνει κάτι εφήμερο. Σύντομα αναθεώρησε: «Το χειρότερο είναι να σου τύχει παντρεμένος που το κρύβει. Και εμένα μου έτυχε δυο φορές». Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, κάτι που θεωρούνταν παρωχημένο αρχίζει να επανέρχεται με διαφορετικούς όρους. Οχι ως νοσταλγία, αλλά ως μια πιο ελεγχόμενη εκδοχή της ίδιας ανάγκης: να γνωρίσεις έναν άνθρωπο που θέλει τα ίδια πράγματα με εσένα. Για τη Μαρία, το γραφείο συνοικεσίων στο οποίο απευθύνθηκε δεν ήταν η «τελευταία της λύση», αλλά μια πιο ελεγχόμενη εναλλακτική.
Εχουν αυξηθεί τα αιτήματα από νεότερους
Η Ελενα Κοσμά εργάζεται στο γραφείο γνωριμιών Παμπουλίδη τα τελευταία 11 χρόνια. Οπως σημειώνει, ο περισσότερος κόσμος που αναζητά σήμερα τις υπηρεσίες τους έχει ήδη πειραματιστεί με τα dating apps. «Η διαφορά που βλέπω μέσα στη δεκαετία που είμαι στον χώρο είναι πως έχουν αυξηθεί τα αιτήματα από νεότερους και πως έρχονται πλέον σε εμάς πιο συνειδητοποιημένοι. Εχουμε πελάτες από 22 ετών. Μας λένε ότι έχουν “μπουχτίσει” από τις εφαρμογές, αυτή είναι η λέξη που χρησιμοποιούν. Πως αν και φαινομενικά έχουν πολλές επιλογές, στην πραγματικότητα δεν ξέρουν ποιος είναι αυτός που τους μιλάει και αν ισχύουν τα όσα τούς λέει. Υπάρχουν και αρκετοί που είναι ιδιαίτερα συνεσταλμένοι, οπότε δεν ήταν εύκολο για αυτούς να μπουν σε μια εφαρμογή. Επίσης, για τις γυναίκες είναι κοινή εμπειρία το να έχουν γνωρίσει κάποιον παντρεμένο που τους παρουσιάστηκε ως ελεύθερος». Η Ελενα θυμάται πως και στο γραφείο τους έχει συμβεί να εμφανιστεί παντρεμένος άντρας που παρουσίασε τον εαυτό του ως ανύπαντρο. «Είχαμε την εμπειρία μέσα από τις ερωτήσεις που κάναμε να το καταλάβουμε εγκαίρως. Αυτή άλλωστε είναι η δουλειά μας, να λάβουμε ένα πλήρες βιογραφικό προκειμένου να καταλάβουμε τι αναζητά ο άνθρωπος απέναντί μας».
Τα δύο συνηθέστερα αιτήματα που ακούμε είναι, πρώτα, το να είναι εμφανίσιμος και, μετά, το να είναι “νορμάλ”.
Στην πράξη, αυτό το βιογραφικό περιλαμβάνει τα βασικά όπως ηλικία, επάγγελμα, οικογενειακή κατάσταση, μορφωτικό επίπεδο, αλλά και το τι αναζητά ή το πώς φαντάζεται τον ή τη σύντροφό του. «Τα δύο συνηθέστερα αιτήματα που ακούμε είναι, πρώτα, το να είναι εμφανίσιμος και, μετά, το να είναι “νορμάλ”. Επίσης, είναι σύνηθες να έρχονται σε εμάς διαζευγμένοι με παιδιά, που αν το επιτρέπει η ηλικία τους θέλουν να ξανακάνουν οικογένεια», σχολιάζει η Ελενα. Από εκεί και πέρα, το γραφείο αναλαμβάνει το «ταίριασμα». Συνυπολογίζουν τι ρυθμό ζωής έχει ο καθένας, αν θέλουν τα ίδια πράγματα, πόσο κοντά είναι ως προς τον τρόπο που βλέπουν μια σχέση. Στα πιο πρακτικά, λαμβάνουν υπόψη στοιχεία όπως η ηλικία, η μόρφωση, η εμφάνιση, ακόμα και το αν κάποιος καπνίζει. Οταν το γραφείο θεωρεί πως δύο άνθρωποι θα μπορούσαν να ταιριάξουν επικοινωνούν πρώτα με τη γυναίκα και της δίνουν μια βασική περιγραφή του υποψήφιου συντρόφου. Αν και οι δύο είναι θετικοί, τότε τους φέρνουν, τηλεφωνικά, σε επαφή προκειμένου να κανονίσουν το ραντεβού τους. Σε αντίθεση με τις εφαρμογές, που η διαδικασία είναι ανοιχτή και συνεχής, εδώ οι επιλογές είναι περιορισμένες και πιο στοχευμένες. «Συνήθως οι πελάτες μας κάνουν δύο με πέντε γνωριμίες προτού δημιουργήσουν μια σχέση», σχολιάζει η Ελενα.
Προξενιό χωρίς να λέγεται προξενιό
Αυτή η μετατόπιση, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι όλοι είναι διατεθειμένοι να κάνουν το ίδιο βήμα. Για κάποιους, η ιδέα μιας πιο «φιλτραρισμένης» γνωριμίας, είτε μέσα από γραφείο είτε μέσω κοινών γνωστών, παραμένει μια πρακτική λύση. Για άλλους, εξακολουθεί να είναι κάτι που δεν θα επέλεγαν, ακόμη κι αν έχουν εξαντλήσει τις υπόλοιπες επιλογές. «Είμαι 39 χρόνων και η αλήθεια είναι πως θέλω να αποκτήσω μια σταθερή σχέση που θα οδηγήσει στον γάμο και στα παιδιά. Παρόλο που είχα δημιουργήσει προφίλ σε τρία διαφορετικά dating apps και βγήκα περισσότερα από δέκα ραντεβού, κανένα δεν εξελίχθηκε σε κάτι πιο σοβαρό. Αν και είμαι ανοιχτή στο να γνωρίσω κάποιον μέσω κοινών γνωστών, το “συνοικέσιο” δεν μου πέρασε ποτέ από το μυαλό – πιστεύω πως είναι τελείως ξεπερασμένο», σχολιάζει η Γεωργία.
Ερχονται γονείς, ακόμα και θείες ή γιαγιάδες, εν αγνοία των άμεσα ενδιαφερομένων. Υπάρχει, δηλαδή, η περίπτωση ένα ζευγάρι να έχει γνωριστεί δήθεν τυχαία, ενώ στην πραγματικότητα είναι προϊόν προξενιού. Πολλές φορές δεν το μαθαίνουν ποτέ.
Κάποια στιγμή δέχθηκε τηλεφώνημα από μια φίλη της από το σχολείο, που είχε δει τυχαία πριν από λίγο καιρό και είχαν ανταλλάξει τα νέα τους. Η φίλη της ήταν μαζί με τη μητέρα της και ενθουσιασμένες της ανακοίνωσαν πως της έχουν βρει τον ιδανικό σύντροφο. «Η μητέρα της φίλης μου ήταν φίλη με τη μητέρα του υποψηφίου. Θεώρησα το τηλεφώνημά τους απλώς γραφικό. Λίγες ώρες όμως αργότερα δέχθηκα μήνυμα από τον υποψήφιο, που είχε πάρει τον αριθμό μου μέσα από αυτό το γαϊτανάκι. Απόρησα και μαζί του, νέος άνθρωπος, εμφανίσιμος και με ενδιαφέροντα – πώς δέχτηκε στις μέρες μας προξενιό από τη μητέρα του; Τελικά, βγήκαμε, σύντομα όμως κατάλαβα πως αναζητούσε ένα πολύ συγκεκριμένο και συντηρητικό προφίλ γυναίκας». Στην Ελενα αυτή η ιστορία δεν κάνει καθόλου εντύπωση, καθώς πολύ συχνά δέχονται στο γραφείο νεαρούς με τους γονείς τους. «Αυτό είναι το ένα σενάριο. Το άλλο είναι να έρχονται γονείς, ακόμα και θείες ή γιαγιάδες, εν αγνοία των άμεσα ενδιαφερομένων. Υπάρχει, δηλαδή, η περίπτωση ένα ζευγάρι να έχει γνωριστεί δήθεν τυχαία, ενώ στην πραγματικότητα είναι προϊόν προξενιού. Πολλές φορές δεν το μαθαίνουν ποτέ», παραδέχεται.
Κόστος εγγραφής 700 ευρώ
Κάνοντας μια αναζήτηση για γραφεία συνοικεσίων στην Αθήνα εντοπίζει κανείς γύρω στις 20 επιχειρήσεις. Κοιτάζοντας τις κριτικές, αυτό που ξεχωρίζει δεν είναι μόνο το αποτέλεσμα, αλλά και η σχέση που αναπτύχθηκε ανάμεσα στους ενδιαφερομένους και τους ανθρώπους του εκάστοτε γραφείου. Οι ευχαριστημένοι πελάτες μιλούν για μια διαδικασία, που κάποιος τους άκουσε και λειτούργησε ως ενδιάμεσος, με αποτέλεσμα να βρουν «το άλλο τους μισό». Δεν έχουν ωστόσο όλα τα γραφεία καλές βαθμολογίες. Σε ορισμένα συναντάει κανείς δεκάδες κριτικές που κάνουν λόγο για ελάχιστα ραντεβού και «μεγάλες υποσχέσεις» που δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ.
«Το κόστος εγγραφής κυμαίνεται από 500 έως 700 ευρώ, τουλάχιστον στα γραφεία που έχω μιλήσει εγώ. Στην αρχή έγιναν κάποια ραντεβού, αλλά δεν ανταποκρίνονταν σε όσα είχαμε συμφωνήσει. Μετά εξαφανίστηκαν. Οπως διαπίστωσα και από άλλους πελάτες, αν περάσει χρόνος και επικοινωνήσεις ξανά μαζί τους, σου ζητούν επιπλέον χρήματα για να σε συμπεριλάβουν και πάλι στη βάση τους», λέει ο Δημήτρης, 50 χρόνων, ο οποίος δεν προτίθεται να δοκιμάσει ξανά αντίστοιχη υπηρεσία. «Λες να ανοίξω ξανά το Tinder; Στο τέλος, είτε μέσα από γραφεία είτε από εφαρμογές, όλοι το ίδιο ψάχνουμε. Κάποιον να μας καταλαβαίνει», καταλήγει.
