Ο σούπερ σταρ Άγιος Δημήτριος
Στην ανατολική πλευρά του νησιού βρίσκεται η πιο πολυφωτογραφημένη παραλία του, ο Άγιος Δημήτριος. Πρόκειται για έναν πεταλοειδή σχηματισμό μέσα στη θάλασσα, που από ψηλά μοιάζει με ανθρώπινο γόνατο. Τα νερά είναι γαλαζοπράσινα, ενώ το ψιλό χαλίκι εναλλάσσεται με το βότσαλο. Έχει θέα στο νησί της Περιστέρας και διαθέτει κάποια μπιτς μπαρ αλλά και μη οργανωμένο τμήμα, στο οποίο η ομπρέλα είναι απαραίτητη, καθότι δεν υπάρχει σκιά. Πίσω από την παραλία, στο εποχικό παράκτιο έλος του Αγίου Δημητρίου φωλιάζουν καλαμοκανάδες, λευκοτσικνιάδες, θαλασσοσφυριχτές και πολλά ακόμη είδη ορνιθοπανίδας.
Σεργιάνι στην Παλιά Χώρα
Με αμφιθεατρική θέα, χτισμένη στην κορυφή ενός λόφου, η παλιά πρωτεύουσα του νησιού εγκαταλείφθηκε μετά τον σεισμό του 1965, με τον πληθυσμό να μεταφέρεται στο Πατητήρι. Παρ’ όλα αυτά, κατά τη δεκαετία του 1980 ξένοι επισκέπτες άρχιζαν να αγοράζουν και να αναστηλώνουν τα παλιά κτίσματα. Σήμερα, με αρκετά ακόμη ερειπωμένα και μισογκρεμισμένα σπίτια, η Παλιά Χώρα διατηρεί τη γοητεία της, κρύβοντας αρχιτεκτονικούς θησαυρούς ανάμεσα στα λιθόστρωτα καλντερίμια της. Συκιές, κορομηλιές, λεμονιές και γιασεμιά ξεπροβάλλουν από τις μικρές αυλές, συμπληρώνοντας ιδανικά τα χρωματιστά παράθυρα και τα ασβεστωμένα σπίτια. Από τη μικροσκοπική πλατεία Εθνικής Αντίστασης, με το μνημείο όσων εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς τον Αύγουστο του 1944, θα απολαύσετε το πιο όμορφο ηλιοβασίλεμα.
Καταδυθείτε στον βυθό
H Αλόννησος είναι ο ιδανικός τόπος για καταδύσεις, χάρη στη βιοποικιλότητα του βυθού και στα υποθαλάσσια αρχαιολογικά ευρήματα. Οι αρχάριοι μπορούν να απευθυνθούν σε μια ιδιωτική σχολή και, αφού διδαχθούν τα βασικά, να καταδυθούν μέχρι τα δώδεκα μέτρα. Εμείς, σε μια παραλία κοντά στον Ρουσούμ Γιαλό, μέσα στα καταγάλανα νερά, είδαμε μπαρμπούνια, μουρμούρες κι ένα σπάνιο κοχύλι τρίτωνα. Στην Αλόννησο βρίσκεται και το πρώτο υποθαλάσσιο μουσείο της χώρας, το οποίο εγκαινιάστηκε το 2020. Γνωστό και ως Ναυάγιο της Περιστέρας, το πλοίο που βρέθηκε σε βάθος 25 μέτρων το 1985 από τον ψαρά Δημήτρη Μαυρίκη αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ναυάγια της Κλασικής εποχής. Είχε μήκος 30 μέτρα, πλάτος 10 και μετέφερε κοντά στους 3.000 αμφορείς με κρασιά από τη Μένδη και την Πεπάρηθο, δηλαδή τη σημερινή Σκόπελο. Οργανωμένα καταδυτικά κέντρα οργανώνουν επισκέψεις στον ενάλιο αρχαιολογικό χώρο για πιστοποιημένους δύτες, ενώ όσοι δεν έχουν το απαραίτητο δίπλωμα έχουν τη δυνατότητα να εξερευνήσουν ψηφιακά το αρχαίο ναυάγιο στο Κέντρο Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης Κοινού, στη Χώρα. Μάλιστα, αναμένεται να ανοίξουν για το κοινό άλλα δύο ναυάγια, ένα στη νήσο Σκάντζουρα κι ένα στη βραχονησίδα Φαγγρού.
Πεζοπορικές εξερευνήσεις
Η Δανέζα καλλιτέχνις Μπέντε Κέλλερ, που εγκαταστάθηκε μόνιμα στο νησί το 1995, μαζί με τον Ηλία Τσουκανά δημιούργησε το πρώτο βιβλίο-οδηγό για τους λάτρεις της πεζοπορίας με τίτλο Η Αλόννησος με τα πόδια. Περιλαμβάνει αναλυτικά σχεδόν 40 περιπατητικές διαδρομές που ακολουθούν τα μονοπάτια του νησιού. Eξίσου αξιόπιστη και βοηθητική είναι και η δημοτική ψηφιακή εφαρμογή Αlonnisos at your feet, που έχει χαρτογραφημένες 23 διαδρομές συνολικού μήκους άνω των 80 χλμ. Εμείς ακολουθήσαμε μέρος της διαδρομής από τη Χώρα προς το εκκλησάκι των Αγίων Αναργύρων, περνώντας μέσα από έναν πυκνό ελαιώνα και ένα πευκοδάσος.
Περιηγηθείτε στο Θαλάσσιο Πάρκο
Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων είναι το πρώτο στη χώρα και αποτελεί τη μεγαλύτερη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή στην Ευρώπη. Ιδρύθηκε το 1992, ξεπερνά σε έκταση τα 2.220 τ.χλμ. και περιλαμβάνει την Αλόννησο, έξι μικρότερα νησιά, όπως η Κυρά Παναγιά και η Ψαθούρα, και 22 βραχονησίδες. Έχει χωριστεί σε ζώνες, στις οποίες ανάλογα με τη σημασία του βιότοπου επιτρέπονται διαφορετικές δραστηριότητες. Για παράδειγμα, στον πυρήνα του πάρκου, στη νήσο Πιπέρι, απαγορεύεται οποιαδήποτε δραστηριότητα σε απόσταση τριών ναυτικών μιλίων, διότι διαθέτει πολλές φωκοσπηλιές και φιλοξενεί στις βραχώδεις ακτές της πολλά είδη αρπακτικών, όπως ο μαυροπετρίτης. Άλλοι κάτοικοι του πάρκου είναι η φάλαινα φυσητήρας, τα ζωνοδέλφινα, οι θαλάσσιες χελώνες και ο αιγαιόγλαρος. Εμείς ξεναγηθήκαμε κυρίως στο βορειοδυτικό τμήμα της θαλάσσιας περιοχής από το πλήρωμα του σκάφους του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Thalassa, που ενισχύει την προστασία και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας στη Μεσόγειο. Για τα σημεία όπου επιτρέπονται το κολύμπι, η ελεύθερη κατάδυση και η αγκυροβόληση, αναχωρούν καθημερινά εκδρομικά πλοία από το Πατητήρι.
Για φρέσκο ψάρι στη Στενή Βάλα
Το μικρό ψαροχώρι της Στενής Βάλας, με τους ξακουστούς ψαράδες, απλώνεται κατά μήκος ενός φιόρδ στην ανατολική ακτογραμμή της Αλοννήσου. Αγαπημένος προορισμός για σκάφη και ιστιοπλοϊκά, καθώς βρίσκουν απάγκιο, σημαίνει στην πραγματικότητα «στενός όρμος». Ο οικισμός ιδρύθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο από τον Ικαριώτη Κώστα Μαυρίκη. Καρβουνιάρης στο επάγγελμα, έβγαζε και ρετσίνι, ενώ γύρω στο 1946 άνοιξε στη Στενή Βάλα και το πρώτο καφενείο για να ξαποσταίνουν οι ψαράδες. Σήμερα στην περιοχή λειτουργούν τέσσερις-πέντε ταβέρνες, οι οποίες συναγωνίζονται για τα φρέσκα ψάρια τους.
Ένα «χειροποίητο» μουσείο
Το 2000, ο Κώστας Μαυρίκης ο νεότερος με τη σύζυγό του Αγγέλα δημιούργησαν στο Πατητήρι το ομώνυμο διώροφο μουσείο. Ο πατέρας του Κώστα, Δημήτρης, ήταν ο άνθρωπος που ανακάλυψε το αρχαίο ναυάγιο της Περιστέρας. Αναμένοντας την ανάδειξη του σπουδαίου ναυαγίου από το ελληνικό Δημόσιο, ο Κώστας αποφάσισε να ιδρύσει έναν χώρο που αφενός θα διέσωζε τη λαογραφική κληρονομιά του τόπου, αφετέρου θα αναδείκνυε τη θαλασσινή του ιστορία. Στο υπόγειο του μουσείου θα βρείτε στημένο ένα ολόκληρο «χωριό» με τα επαγγέλματά του. Σημαντική λεπτομέρεια η αναπαράσταση του ορυχείου, καθώς η Αλόννησος και η Περιστέρα μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έβγαζαν κάρβουνο, χρώμιο και σίδηρο. Στο ισόγειο φιλοξενούνται εκθέματα υποβρύχιας αρχαιολογίας, εκ των οποίων τα περισσότερα τα έχει ανασύρει ο ίδιος ο Μαυρίκης, όπως και οβίδες που χρησιμοποιήθηκαν στη ναυμαχία της Έλλης το 1912. Ίσως η πιο εντυπωσιακή πτέρυγα είναι αυτή των πειρατών στον επάνω όροφο, στις προθήκες της οποίας εκτίθενται από λάφυρα και όπλα μέχρι εργαλεία – αξίζει να παρατηρήσετε τα δύο μεγάλα οστά φάλαινας που χρησιμοποιούνταν κάποτε ως σκαμπό. Στον χώρο λειτουργεί και μια μικρή πινακοθήκη με 60 έργα που δώρισε ο Αμερικανός ζωγράφος Λάρι Ρινγκ.
ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑΡΙΟ
ΔΙΑΜΟΝΗ
Ikion Eco boutique hotel (Πατητήρι, τηλ. 24240-66360, ikionhotel.gr). Περιποιημένα δωμάτια, με στρώματα Coco-mat και θέα στη θάλασσα. Εξαιρετική οικοδέσποινα η κυρία Γιάννα, φροντίζει και για το σπιτικό πρωινό.
The Ιnfinity 180 Luxury Suites (Παγκύρι, τηλ. 6980-854278, theinfinity180.com). Πολυτελείς σουίτες στην άκρη ενός λόφου με θέα στη θάλασσα και κοινόχρηστη πισίνα. Εξαιρετικό πρωινό.
Alonissos Homes (τηλ. 6979-365189, alonissos-homes.eu). Eπιλέξτε ανάμεσα σε αρκετά αναπαλαιωμένα σπίτια με πολύ καλή αισθητική, κυρίως στην Παλιά Χώρα.
ΦΑΓΗΤΟ
Αστροφεγγιά (Παλιά Χώρα, τηλ 24240-65182). Καρό τραπεζομάντιλα, ξύλινες καρέκλες, μια μεγάλη κληματαριά να σκεπάζει την πλακόστρωτη αυλή και πιάτα που ισορροπούν ανάμεσα στη διεθνή κουζίνα και την ελληνική παραδοσιακή. Η φιλόξενη ιδιοκτήτρια Μαριάννα οργανώνει βραδιές οινογευσίας και με ντόπια κρασιά.
Ελαιώνας (Λεφτός Γιαλός, τηλ. 24240-66066). Από το 1997 η οικογένεια Αναγνώστου φιλεύει τους επισκέπτες φρέσκα θαλασσινά, εποχικές σαλάτες με δικό της ελαιόλαδο και παραδοσιακές τοπικές πίτες. Τα τελευταία χρόνια η κουζίνα έχει γίνει πιο δημιουργική – δοκιμάσαμε ωμό φαγκρί με μάνγκο, αβοκάντο και φύκια. Πολύ καλό σέρβις.
Φανάρι (Στενή Βάλα, τηλ. 24240-66013). Ο Σταμάτης Δροσάκης, έμπειρος ψαράς, φέρνει με το καΐκι του στο τραπέζι τη φρέσκια ψαριά του: σκαθάρια, σαργούς, μαγιάτικα, στήρες. Επίσης, σερβίρει κάποια μαγειρευτά, όπως γίγαντες και γεμιστά, ενώ η σπεσιαλιτέ του είναι ο ροφός λεμονάτος ή μπουρδέτο.
ΚΑΦΕΣ-ΠΟΤΟ
Xαγιάτι (Παλιά Χώρα, τηλ. 24240-66244). Εκτός από καφέ, θα γευτείτε παραδοσιακές πίτες, όπως τυρόπιτα και σπανακόπιτα, που φτιάχνονται εκείνη τη στιγμή, και χειροποίητα γλυκά, από γαλακτομπούρεκο μέχρι καρυδόπιτα. Τα βράδια του Ιουλίου και του Αυγούστου θα ακούσετε και ζωντανή μουσική με σαξόφωνο, πιάνο και κιθάρα.
Ίκαρος (Στενή Βάλα, τηλ. 6978-037001). Ανοιχτό από το πρωί, στέκι ιστιοπλόων και σκαφάτων, σερβίρει καφέ και ποτό.
Drunk Seal (Πατητήρι, τηλ. 24240-65109). Πολύ καλό κοκτεϊλάδικο με ποιοτικά ποτά, που «τραβάει» μέχρι αργά. Ωραίες μουσικές, θέα στη θάλασσα και χαρούμενη ατμόσφαιρα.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Gallery 5 (Παλιά Χώρα, τηλ. 6984-126183). Η Μπέντε Κέλλερ στην κομψή γκαλερί της ζωγραφίζει, φτιάχνει πολύχρωμα κεριά και διαθέτει τα βιβλία που έχει γράψει για το νησί.
Amani spa (Παγκύρι, τηλ. 6973-956414). Mια οικογένεια από τη Νότια Αφρική έχει στήσει έναν μοναδικό χώρο σπα, φέρνοντας στην Αλόννησο την κουλτούρα της πατρίδας της. Μέσα στην τέντα-σαφάρι εξειδικευμένοι μασέρ προσφέρουν διάφορα είδη μασάζ, όπως βαθύ μυοχαλαρωτικό, ενώ από τις εξωτερικές ξαπλώστρες οι επισκέπτες απολαμβάνουν τη θέα στη θάλασσα.
ΜΟm – Κέντρο Ενημέρωσης για τη Μεσογειακή Φώκια (Πατητήρι, τηλ. 24240-66350). To παράρτημα της MΟm στην Aλόννησο παρέχει σημαντικές πληροφορίες για τις φώκιες και το θαλάσσιο οικοσύστημα, με προεξάρχον έκθεμα τον σκελετό ενός ζιφιού.
Κέντρο Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης κοινού για το υποθαλάσσιο μουσείο (Παλιά Χώρα, τηλ. 24240-66502). Φιλοξενείται στο ψηλοτάβανο κτίριο του παλιού σχολείου και μέσω σύγχρονων οπτικοακουστικών μέσων, όπως γυαλιά VAR, δίνει πληροφορίες για το Ναυάγιο της Περιστέρας.
Αlonissos Seacolours (Πατητήρι, τηλ. 6976-589041). Από το 2014 ο εκπαιδευτής καταδύσεων Παναγιώτης Αναγνώστου οργανώνει καταδύσεις για αρχάριους κι έμπειρους δύτες, συμπεριλαμβανομένων και των επισκέψεων στο υποθαλάσσιο μουσείο. Ευγενικός και πολύ υπομονετικός με τους αρχάριους, τους ξεναγεί σε κοντινές παραλίες με ποικιλόμορφη θαλάσσια ζωή.
Μουσείο Αλοννήσου Κώστα και Αγγέλας Μαυρίκη (Πατητήρι, τηλ. 24240-66250). Διώροφο μουσείο που περιλαμβάνει από λαογραφικά εκθέματα μέχρι νάρκες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και αρχαίους αμφορείς.
Μετόχι Κυρά Παναγιάς (Κυρά Παναγιά). Το ιστορικό μετόχι βρίσκεται στο ομώνυμο ακατοίκητο νησί, χρονολογείται στο 963 μ.Χ., υπάγεται διοικητικά στη Μονή Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους και δέχεται άνδρες και γυναίκες επισκέπτες κατά τους θερινούς μήνες. Θα το επισκεφθείτε με ιδιωτικό σκάφος ή με τα εκδρομικά από το Πατητήρι. Από τις 15.00 έως τις 18.00 η πύλη παραμένει κλειστή για το κοινό.
