Όπως πολλοί θαυμαστές της K-pop σε όλο τον κόσμο, ο Γιουρόι Γουάνγκ, ένας 22χρονος εργαζόμενος στο λιανεμπόριο στην Ταϊπέι της Ταϊβάν, αγαπά τον κορεατικό πολιτισμό, αλλά δεν μιλάει τη γλώσσα. Έτσι, όταν πήγε το περασμένο φθινόπωρο σε μια παραγωγή του The Second Chance Convenience Store που περιόδευε, ενός θεατρικού έργου βασισμένου σε κορεατικό μυθιστόρημα που είχε γίνει μπεστ σέλερ στην Ταϊβάν, περίμενε να παρακολουθήσει τους διαλόγους μέσω υποτίτλων. Αντί γι’ αυτό, του προσφέρθηκε μια εναλλακτική πιο προηγμένη τεχνολογικά: ένα ζευγάρι γυαλιά με τεχνητή νοημοσύνη. «Μόλις έμαθα ότι ήταν διαθέσιμα», είπε ο Γουάνγκ, «ανυπομονούσα να τα δοκιμάσω». Η συσκευή περιλαμβάνει ένα ζευγάρι χοντρά γυαλιά με μαύρο σκελετό που συνδέονται με μια εφαρμογή σε smartphone. Επιλέγεις ανάμεσα σε κορεατικά, αγγλικά, ιαπωνικά ή κινεζικά, ρυθμίζεις το μέγεθος της γραμματοσειράς και αποφασίζεις σε ποιο σημείο των φακών θέλεις να εμφανίζεται το κείμενο. Όταν χαμηλώνουν τα φώτα και οι ηθοποιοί αρχίζουν να μιλούν, ένα πρόγραμμα με τεχνητή νοημοσύνη «ακούει» λέξεις-κλειδιά και αντιστοιχίζει τη μετάφραση με τον διάλογο, επιτρέποντάς σου να παρακολουθείς ομαλά τη δράση στη σκηνή. Ο Γουάνγκ είπε ότι τα γυαλιά προσέφεραν μια πρωτόγνωρη εμπειρία θέασης που τον βοήθησε να κατανοήσει την ιστορία πιο εύκολα, αν και υπήρχαν ορισμένα τεχνικά προβλήματα. «Σίγουρα θα τα χρησιμοποιούσα ξανά, τουλάχιστον μέχρι να μάθω άπταιστα κορεατικά».
Όλο και περισσότερες νοτιοκορεατικές θεατρικές παραγωγές, τόσο στη χώρα όσο και σε περιοδείες, διαθέτουν αυτά τα γυαλιά, εν μέρει χάρη στον Οργανισμό Τουρισμού της Κορέας. Πέρυσι, ένα τετράμηνο πρόγραμμα της υπηρεσίας με την ονομασία «Smart Theater» χρηματοδότησε τη χρήση τους στη Σεούλ και σε επιλεγμένες παραστάσεις στο εξωτερικό. Πολλοί από τους παραγωγούς που συμμετείχαν είδαν τις δυνατότητες των γυαλιών και πλέον πληρώνουν οι ίδιοι για τη χρήση τους. Ελπίζουν ότι μέσω αυτών θα ξεπεραστεί το γλωσσικό εμπόδιο και θα μετατρέψουν το κορεατικό θέατρο σε μια δύναμη εξίσου ισχυρή με την κορεατική βιομηχανία της μουσικής, του κινηματογράφου και της ομορφιάς.
Η γοητεία της γλώσσας
Ο Χουάνγκ Κι Χιουν, διευθύνων σύμβουλος της Project Jiwoo, της εταιρείας παραγωγής πίσω από το The Second Chance Convenience Store, δήλωσε ότι ο αυξανόμενος αριθμός ξένων που ενδιαφέρονται για την Κορέα αποτελεί μια τεράστια ανεκμετάλλευτη αγορά. «Ίσως είμαι πεισματάρης, αλλά δεν μου φαίνεται σωστό κάτι να είναι κορεατικό μόνο οπτικά», είπε. «Πιστεύω ότι και η κορεατική γλώσσα μπορεί να αποτελεί μέρος αυτής της γοητείας για τους ξένους».
Αυτή η τεχνολογία αναπτύχθηκε από την Xpert Inc., μια κορεατική startup που αρχικά στόχευε στη δημιουργία γυαλιών για άτομα με προβλήματα ακοής, αλλά πέρυσι προσάρμοσε το λογισμικό της για θεατρικές παραστάσεις. Το σύστημά της, που ονομάζεται Owl, ενσωματώνεται στα γυαλιά από έναν Κινέζο συνεργάτη που κατασκευάζει τους σκελετούς και το υλικό. Σε αντίθεση με άλλα γυαλιά υπότιτλων που απαιτούν ανθρώπινο χειρισμό για τον συγχρονισμό, το Owl χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να «ακούει» λέξεις-κλειδιά και να κρατάει τα πάντα συγχρονισμένα. Το σύστημα έχει ακόμη ορισμένα προβλήματα και μερικές φορές απαιτεί ανθρώπινη παρέμβαση, αλλά ο στόχος είναι η μετάφραση διαλόγου σε οποιαδήποτε γλώσσα σε πραγματικό χρόνο.
Σε αντίθεση με άλλα γυαλιά υπότιτλων που απαιτούν ανθρώπινο χειρισμό για τον συγχρονισμό, το Owl χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να «ακούει» λέξεις-κλειδιά.
Παρότι η Κορέα εξάγει θέατρο στην Ασία εδώ και πάνω από μία δεκαετία, η άνοδος της «ήπιας ισχύος» της και η πρόσφατη επιτυχία της παράστασης Maybe Happy Ending αλλάζουν τον τρόπο που η βιομηχανία βλέπει τις δυνατότητές της. Το μιούζικαλ αυτό έκανε πρεμιέρα σε ένα μικρό θέατρο στη Σεούλ το 2016 και έφτασε στο Μπροντγουέι το 2024, όπου κέρδισε έξι βραβεία Tony την επόμενη χρονιά. Σύμφωνα με πρόταση προϋπολογισμού που δημοσιεύθηκε το περασμένο φθινόπωρο, το Υπουργείο Πολιτισμού, Αθλητισμού και Τουρισμού της Κορέας σχεδιάζει να διαθέσει φέτος 18 εκατομμύρια δολάρια για κορεατικά μιούζικαλ.
Περιθώρια εξέλιξης
Οι περισσότεροι χρήστες των γυαλιών είχαν θετικές εντυπώσεις, σημειώνοντας ότι ήταν καλύτερα από άλλες λύσεις. Σε αντίθεση με τους υπότιλους ή τα tablets, το κοινό δεν χρειάζεται πλέον να μετακινεί το βλέμμα του μεταξύ οθόνης και σκηνής. Ωστόσο, αναφέρθηκαν και μικρά προβλήματα. Ένας τουρίστας από τις Φιλιππίνες είπε ότι ήταν ικανοποιημένος, αλλά βρήκε άβολο να φορέσει τα γυαλιά πάνω από τα δικά του. Μια κάτοικος από το Αζερμπαϊτζάν ανέφερε ζητήματα συγχρονισμού και κάποιες ανακριβείς μεταφράσεις.
Οι αναβαθμίσεις βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Η Xpert Inc. ετοιμάζει ένα ελαφρύτερο μοντέλο, ενώ άλλες εταιρείες στο Ηνωμένο Βασίλειο φέρνουν παρόμοιες τεχνολογίες σε θέατρα στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη. Παρά τις προκλήσεις, πολλοί παραγωγοί βλέπουν την τεχνολογία ως μακροπρόθεσμη επένδυση. Ορισμένοι εξετάζουν ήδη την εξαγωγή των παραστάσεών τους με μεταφράσεις. Ο Χουάνγκ, ωστόσο, αποτελεί εξαίρεση: έχει απορρίψει προτάσεις για παραστάσεις σε άλλες γλώσσες, πιστεύοντας ότι το κοινό θέλει να βιώνει το κορεατικό περιεχόμενο στην αυθεντική του μορφή, κάτι που καθιστά την τεχνολογία απαραίτητη για τη γεφύρωση του γλωσσικού χάσματος. Υπάρχουν ακόμη εμπόδια μέχρι οι κορεατικές παραστάσεις να φτάσουν στο Μπροντγουέι. Οι ειδικοί, όμως, εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία. Μια καθηγήτρια από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο ανέφερε ότι, αν τα γυαλιά πετύχουν, θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο ώστε άνθρωποι από όλο τον κόσμο να απολαμβάνουν παραστάσεις ανεξαρτήτως γλώσσας. Επικαλέστηκε μάλιστα τους θαυμαστές των BTS σε όλο τον κόσμο, που συχνά θέλουν να ακούν τα τραγούδια στην αυθεντική κορεατική γλώσσα.
Η Χέδερ Σιλντς, ιδρύτρια του οργανισμού Business of Broadway, δήλωσε ότι το αυξανόμενο ενδιαφέρον για την Κορέα μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη των κορεατικών μιούζικαλ. «Είτε πρόκειται για K-beauty ή K-pop είτε για κορεατικές ταινίες, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά είναι η ποιότητα», είπε. «Και όσο περισσότερο οι άνθρωποι το συνειδητοποιούν αυτό, τόσο πιο πιθανό είναι να πουν: “Αφού μου αρέσει η K-pop, ίσως αξίζει να δοκιμάσω κι ένα κορεατικό μιούζικαλ”».
