Την πρώτη φορά που πάτησα το πόδι μου σε κινεζικό βοτανοπωλείο, με κατέλαβε δέος. Μέχρι να περάσω τις πύλες του, ζορίστηκα κάπως, η Τσάιναταoυν βρισκόταν τότε στα κάτω της, στους δρόμους συναντούσες μόνο φορτικούς παπατζήδες και λεφούσια τουριστών. Η ουρά εντός ήταν μεγάλη και είχα, έτσι, αρκετό χρόνο να θαυμάσω την ιδιαίτερη αισθητική και κυρίως την απίστευτη οργάνωσή του. Οι υπάλληλοι εκτελούσαν τις χειρόγραφες συνταγές με αδιανόητη ταχύτητα, άνοιγαν τα ξύλινα συρτάρια, ζύγιζαν, ανάδευαν και συσκεύαζαν σε φακελάκια ημερήσιας δόσης, όλα αυτά με μια ανάσα.
Όταν έφτασε η σειρά μου να δω τον ιατρό, πέρασα στο δωματιάκι. Ούτε καλημέρα δεν είπε, κατέγραψε μόνο κάποιες βασικές πληροφορίες και εξέτασε ενδελεχώς τον σφυγμό και τη γλώσσα μου. Σήκωσε μετά το τηλέφωνο και έδωσε κοφτά κάποιες εντολές στα καντονέζικα. «Αξιοσέβαστε κύριε, ελπίζω να μην καλέσατε ασθενοφόρο», είπα στα αγγλικά μόλις κατέβασε το ακουστικό. Το πρόσωπό του φωτίστηκε από ένα χαμόγελο – αποδείχθηκε εμπράκτως για άλλη μια φορά πως χιούμορ και ευγένεια μαζί χτίζουν γέφυρα ακόμα και σε μη ιδανικές συνθήκες. Αρκεί βεβαίως απέναντί σου να μη βρίσκεται κάποιος άξεστος ή ημίτρελος, γιατί τότε τα αστεία, κατά κανόνα, παρεξηγούνται. Το έχω πάθει, φυσικά, κι αυτό. Ανοίξαμε ύστερα ολιγόλεπτη κουβέντα, με ρώτησε κάποια πράγματα για ιπποκρατική ιατρική, χάρηκε με τις απαντήσεις μου αλλά και το μεγάλο ενδιαφέρον μου για τα κινεζικά βότανα. Και όταν κατάλαβε την τεράστια εκτίμηση που τρέφω για την ανθρωπόμορφη ρίζα ρεν-σεν, γνωστής στη Δύση ως τζίνσενγκ (Panax ginseng), άνοιξε ένα γυάλινο δοχείο για να μου δείξει μια ασυνήθιστα ευμεγέθη, ηλικίας, απ’ ό,τι είπε, εξήντα χρόνων, άγριας συλλογής και συνεπώς αξίας δεκάδων χιλιάδων δολαρίων.
Πριν βγω ξανά στους πολύβουους νεοϋορκέζικους δρόμους, προμηθεύτηκα μερικές κοκκινωπές, ατμομαγειρεμένες δηλαδή και αποξηραμένες στον ήλιο, καλλιεργημένες και άρα προσιτές στην τιμή ρίζες του είδους. Είναι πιο τονωτικές από την κλασική λευκή ρίζα, αποδείχθηκε λοιπόν λάθος η επιλογή μου. Ήμουν βεβαίως νεότατος τότε, δεν είχα προφανώς ακόμη ανάγκη από ενίσχυση, και το αποτέλεσμα ήταν μετά από μικρό διάστημα καθημερινής κατανάλωσης του αφεψήματός τους να εμφανιστούν παρενέργειες: αϋπνία, υπερδιέγερση και επίμονος πονοκέφαλος. Το πάθημα κατέληξε να γίνει μαθήματα στις βασικές αρχές της παραδοσιακής κινεζικής ιατρικής και ξέρω πια πώς να χρησιμοποιώ σωστά το κορεατικό τζίνσενγκ, το οποίο θεωρείται ανώτερο όλων. Όταν, παραδείγματος χάριν, λόγω φόρτου νιώθω εξάντληση και δυσκολεύομαι να συγκεντρωθώ, το συνδυάζω με τους επίσης προσαρμογόνους καρπούς σιζάντρα (Schisandra chinensis), αν ποτέ (των ποτών, εύχομαι) νιώσω ότι σέρνεται ξανά γύρω μου η τρισκατάρατη δυσθυμία θα βρω γιατρειά στο σμίξιμό της με δενδρολίβανο, ενώ μαζί με τσίλι δίνει ένα θερμαντικό αφέψημα, το οποίο προσφέρεται σε περιπτώσεις που το επικρατούν σύμπτωμα της ανισορροπίας είναι οι έντονες κρυάδες.
Δεν είναι πάντοτε εύκολο να ανακαλύψουμε υψηλής ποιότητας και ανόθευτο τζίνσενγκ. Κυκλοφορεί, πάντως, σε κάψουλες από αξιόπιστες εταιρείες συμπληρωμάτων.
Φυσικά, οι εφαρμογές της ανθρωποσωτήριας ρίζας δεν τελειώνουν εδώ. Οι Κινέζοι αλχημιστές τη θεωρούσαν πανάκεια (εξ ου και το επιστημονικό όνομα του γένους της) και παρασκεύαζαν από αυτήν πολύτιμα «ελιξίρια αθανασίας». Ήταν μάλιστα τέτοια η φήμη και η μανία απόκτησής της, που η δυσχερής και πολυέξοδη καλλιέργεια του φυτού άρχισε πριν από τουλάχιστον εξακόσια χρόνια. Χάρη κυρίως στην ιδιότητά του να εξαλείφει την αίσθηση της κόπωσης και να αυξάνει την αποδοτικότητα, το τζίνσενγκ κάνει λαμπρή καριέρα, εδώ και πολλές δεκαετίες, στις δυτικές χώρες. Είναι πλέον εκατοντάδες οι επιστημονικές έρευνες που τεκμηριώνουν τη δραστικότητά της ακόμα και σε σοβαρές, χρόνιες παθήσεις. Σίγουρα δεν είναι πάντοτε εύκολο να ανακαλύψουμε υψηλής ποιότητας και ανόθευτο (άρα ποτέ αλεσμένο) τζίνσενγκ, κυκλοφορεί πάντως σε κάψουλες από αξιόπιστες εταιρείες συμπληρωμάτων. Ένας μάλλον άγνωστος αλλά απλός τρόπος για να αυξήσετε την αποτελεσματικότητά του είναι να αδειάσετε το περιεχόμενο μίας σε μια κούπα βραστό νερό και να το πιείτε μόλις κρυώσει, αφού το γλυκάνετε πρώτα με λίγο μέλι.
