Το να διαλέξεις από έναν κατάλογο ή να παραγγείλεις ένα πιάτο φαγητό είναι κάτι που τους περισσότερους από εμάς σπάνια μας προβληματίζει. Για τα άτομα με οπτική αναπηρία, όμως, η έξοδος σε μπαρ και εστιατόρια μπορεί να είναι μια εμπειρία γεμάτη εμπόδια. Σ΄αυτό ακριβώς εστιάζει το Vision by Metron Ariston™, μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε πριν από πέντε περίπου χρόνια, θέλοντας να κάνει τον χώρο της εστίασης πιο προσβάσιμο και κυρίως, πιο ανθρώπινο: στόχος του είναι προσβασιμότητα να αποτελεί καθημερινή πρακτική και όχι εξαίρεση.
 |
 |
Πώς ξεκίνησε η προσπάθεια
Η Ντένη Καλλιβωκά, δημοσιογράφος Γεύσης και Αποσταγμάτων και εμπνεύστρια του Vision, θυμάται καθαρά τη στιγμή που ξεκίνησαν όλα. Κάποια στιγμή που σε μια βόλτα στην πόλη έπεσε σε ένα πεζοδρόμιο, άρχισε να αναρωτιέται πώς κινούνται, πώς ζουν, πώς βγαίνουν έξω οι άνθρωποι με οπτική αναπηρία. Το ίδιο βράδυ, στο μπαρ Baba au Rum, προέκυψαν κι άλλες ερωτήσεις. Πώς διαλέγεις ποτό όταν δεν βλέπεις; Πώς παραγγέλνεις; Κάπως έτσι γεννήθηκε η σκέψη ενός οπτικοακουστικού μενού.
Στην πορεία, η ομάδα του Vision ήρθε σε επαφή με έναν καθηγητή από το Πάντειο Πανεπιστήμιο, ο οποίος είναι και ο ίδιος άτομο με οπτική αναπηρία. Εκεί μπήκαν για πρώτη φορά κάτω τα δεδομένα: περίπου 1 στα 33 άτομα στην Ευρώπη έχει κάποια μορφή οπτικής αναπηρίας, ενώ πολλοί άνθρωποι με μερική όραση μπορούν να διαβάσουν μόνο υπό συγκεκριμένες συνθήκες — με σωστές αντιθέσεις, χρώματα και γραμματοσειρές. Από εκείνο το σημείο και μετά, το Vision άρχισε να χτίζεται συστηματικά, σε συνεργασία με ανθρώπους που γνωρίζουν από πρώτο χέρι τι σημαίνει ουσιαστική προσβασιμότητα. «Τι σημαίνει να νιώθεις ότι ανήκεις σε έναν κόσμο που έχει χτιστεί γύρω από το “βλέπω”;», ρώτησε η Ντένη Καλλιβωκά στην παρουσίαση του προγράμματος. Και συμπλήρωσε: «Το Vision δίνει στους χώρους εστίασης εργαλεία που κάνουν την εμπειρία εξόδου για τα άτομα με οπτική αναπηρία λίγο πιο ανεξάρτητη».
Καινοτομία στην προσβασιμότητα
Το Vision είναι ένα πλήρες «οικοσύστημα» προσβασιμότητας για χώρους εστίασης. Στον πυρήνα του βρίσκονται τα οπτικοακουστικά μενού, τα οποία οι επισκέπτες μπορούν να ακούσουν σκανάροντας έναν QR code. Ο επισκέπτης ακούει μια πλήρη περιγραφή των πιάτων και των ποτών, η οποία δεν περιορίζεται σε μια απλή λίστα υλικών· πρόκειται για μια αφήγηση που κάνει το φαγητό και το ποτό να ζωντανεύουν. Οι φωνές ανήκουν σε ραδιοφωνικούς παραγωγούς οι οποίοι διασφαλίζουν ότι ο λόγος είναι καθαρός και κατανοητός ακόμα και σε θορυβώδες περιβάλλον. Κάθε μενού είναι δίγλωσσο (ελληνικά και αγγλικά) για να μπορεί να εξυπηρετήσει τόσο τους ντόπιους όσο και τους ξένους επισκέπτες. Επιπλέον, το Vision εισάγει και εργαλεία που διευκολύνουν τις κινήσεις των ατόμων με οπτική αναπηρία στο τραπέζι. Οι τρισδιάστατες απτικές βάσεις QR και τα σουπλά, με QR code και γραφή Braille, είναι ειδικά σχεδιασμένα για να τους βοηθήσουν να λειτουργήσουν αυτόνομα.
 |
 |
Η εφαρμογή στην πράξη
Το Vision τίθεται σε εφαρμογή από αυτή την εβδομάδα σε 12 χώρους σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Τρίκαλα, στο πλαίσιο της πιλοτικής φάσης του προγράμματος. Δεν πρόκειται για μια απλή τεχνική δοκιμή, αλλά για μια διαδικασία ουσιαστικής αλληλεπίδρασης και ανατροφοδότησης από τα ίδια τα άτομα με οπτική αναπηρία. Οι παρατηρήσεις τους και η εμπειρία τους μέσα στους χώρους διαμορφώνουν βήμα-βήμα την εξέλιξή του, ώστε να ανταποκρίνεται σε πραγματικές ανάγκες και όχι σε θεωρητικά σενάρια. Στην Αθήνα, το πιλοτικό πρόγραμμα εφαρμόζεται στα μπαρ: A for Athens, Baba au Rum, Barro Negro, Line Athens, The Bar in Front of the Bar, The Clumsies, Το Λοκάλι και Αθηναϊκή Ταράτσα. Στη Θεσσαλονίκη συμμετέχουν το Casablanca Social Club και το Gorilla Bar, στην Πάτρα το Abbey και στα Τρίκαλα το Bittersweet.
Το κοινό στοιχείο όλων αυτών των χώρων διαφόρων στιλ και μεγεθών είναι η διάθεσή τους να δοκιμάσουν στην πράξη τι σημαίνει προσβάσιμη εστίαση. Στόχος του Vision δεν είναι να λειτουργήσει απλώς ως τεχνολογικό εργαλείο, αλλά να κινητοποιήσει προς μια αλλαγή νοοτροπίας. Οι χώροι που συμμετέχουν αντιλαμβάνονται ότι η προσβασιμότητα δεν είναι μια «έξτρα υπηρεσία» αλλά ένα απαραίτητο κομμάτι της εμπειρίας και ότι το Vision είναι ένα κοινωνικό πρότζεκτ που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε την έξοδο, το service και γενικά την εστίαση.
Η ισότητα στον χώρο της φιλοξενίας
Όπως ανέφερε η Ντένη Καλλιβωκά, «Η ανεξαρτησία είναι μια καθημερινή μάχη για τα άτομα με αναπηρία. Αυτό που προσφέρει το Vision είναι ένα βήμα προς την ελευθερία και την ισότητα». Στη φράση αυτή συνοψίζεται όλη η ουσία του εγχειρήματος, που στόχο έχει να φέρει την αλλαγή, να κάνει την εστίαση πραγματικά προσβάσιμη για όλους και να δώσει την ευκαιρία σε κάθε άτομο, ανεξαρτήτως της κατάστασης του, να ζήσει μια ισότιμη εμπειρία χωρίς περιορισμούς. Η πιο συγκινητική στιγμή της παρουσίασης ήταν όταν η Καρολίνα Πελενδρίτου, Παραολυμπιονίκης Κολύμβησης, είπε: «Για εκείνους μπορεί να είναι μια μικρή ενέργεια, αλλά για τα άτομα με οπτική αναπηρία ίσως να είναι η αλλαγή της ζωής τους».
Στόχος είναι το παγκόσμιο κοινό
Αυτό που ξεκίνησε ως μια τοπική πρωτοβουλία στην Ελλάδα έχει προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον. Η Campari Hellas είναι ήδη υποστηρικτής του Vision και η ομάδα καλεί και άλλους φορείς να συνδράμουν. Ο στόχος είναι να επεκταθεί σε χώρους φιλοξενίας σε όλο τον κόσμο, και το Vision να γίνει διεθνές πρότυπο για την προσβασιμότητα στην εστίαση. Το πιο σημαντικό είναι ότι είναι δωρεάν για τους χώρους που θα το υιοθετήσουν, εξασφαλίζοντας ότι δεν θα είναι προνόμιο λίγων, αλλά διαθέσιμο σε όσους το χρειάζονται.
