Κατά τον 12o αιώνα, η Ευρώπη βρισκόταν εν μέσω βαθιών πολιτικών και κοινωνικών μετασχηματισμών. Η αύξηση του πληθυσμού, η ανάπτυξη του εμπορίου και η ενίσχυση των πόλεων συνέβαλαν στη βελτίωση της ζωής μεγάλου τμήματος του πληθυσμού. Παράλληλα, οι βασιλείς επιδίωξαν να περιορίσουν την ισχύ των φεουδαρχών και να συγκροτήσουν κράτη με ισχυρή την κεντρική εξουσία.
Η άνοδος του Ερρίκου Β΄ στον θρόνο το 1154 σηματοδότησε τη δημιουργία ενός εκ των ισχυρότερων κρατών της μεσαιωνικής Ευρώπης. Ο Ερρίκος ασκούσε την εξουσία του εκτός από το Βασίλειο της Αγγλίας στη Νορμανδία, στο Ανζού, στο Μαιν και την Τουραίν, ενώ μέσω του γάμου του με την Ελεονώρα της Ακουιτανίας απέκτησε τον έλεγχο του μεγαλύτερου μέρους της νοτιοδυτικής Γαλλίας. Τούτο βέβαια συνοδευόταν από πολλές προκλήσεις, οι οποίες υπαγόρευαν στον Ερρίκο να βρίσκεται μόνιμα σε στρατιωτική ετοιμότητα.
Στις 8 Σεπτεμβρίου 1157, στο ανάκτορο του Μπόμοντ στην Οξφόρδη, γεννήθηκε ο τρίτος κατά σειρά γιος του Ερρίκου Ριχάρδος. Ο πρωτότοκος γιος του βασιλικού ζεύγους Ουλιέλμος είχε πεθάνει σε νηπιακή ηλικία, καθιστώντας τον μεγαλύτερο αδελφό του Ριχάρδου Ερρίκο τον Νεότερο πρώτο στη σειρά διαδοχής. Παρότι γεννήθηκε στην Αγγλία, ο Ριχάρδος πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στις γαλλικές κτήσεις της οικογένειας, κυρίως στην Ακουιτανία, γεγονός το οποίο άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην προσωπικότητά του.
Καθοριστική για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα του υπήρξε η σύγκρουσή του με τον πατέρα του Ερρίκο Β΄, εναντίον του οποίου εξεγέρθηκε το 1173 μαζί με τους αδερφούς του Ερρίκο και Γοδεφρείδο. Παρά το γεγονός ότι η εξέγερση κατεστάλη έναν χρόνο αργότερα, οι σχέσεις του Ερρίκου με τον Ριχάρδο ουδέποτε αποκαταστάθηκαν.
Η ένταση μεταξύ των δύο ανδρών διατηρήθηκε και τα επόμενα χρόνια, με τον Ριχάρδο να απαιτεί να οριστεί διάδοχος του θρόνου, βρίσκοντας απέναντί του αυτήν τη φορά τους αδερφούς του Ερρίκο και Γοδεφρείδο. Οταν πέθανε ο μεγαλύτερος αδερφός του Ερρίκος, ο Ριχάρδος ορίστηκε διάδοχος. Το γεγονός αυτό όμως δεν υπήρξε αρκετό για να τερματίσει τις συγκρούσεις του με τον Ερρίκο Β΄.
Κατά τη διάρκεια της διαμάχης του με τον πατέρα και τα νεότερα αδέρφια του, ο Ριχάρδος συμμάχησε με τον Φίλιππο Β΄ της Γαλλίας. Οι συνασπισμένες δυνάμεις τους νίκησαν τα στρατεύματα του Ερρίκου στο Μπαλάνς στις αρχές Ιουλίου 1189. Στις 6 Ιουλίου 1189 ο Ερρίκος Β΄ άφησε την τελευταία του πνοή πικραμένος από την ήττα από τον γιο του Ριχάρδο, ο οποίος ανέβηκε επιτέλους στον θρόνο.
Ο Ριχάρδος Α΄ αναγνωρίστηκε αμέσως ως βασιλιάς της Αγγλίας και άρχοντας των ηπειρωτικών κτήσεων των Πλανταγενετών. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1189 στέφθηκε επίσημα βασιλέας στο Αβαείο του Ουέστμινστερ παρουσία της αγγλικής αριστοκρατίας και εκπροσώπων της Εκκλησίας. Ωστόσο, οι εορτασμοί αμαυρώθηκαν από βίαιες αντιεβραϊκές ταραχές στο Λονδίνο, οι οποίες σύντομα επεκτάθηκαν και σε άλλες αγγλικές πόλεις.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
