Η υπογραφή της συνθήκης ειρήνης του Λονδίνου στις 17/30 Μαΐου 1913 για τον τερματισμό των εχθροπραξιών του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου δεν έφερε την επιθυμητή ειρήνευση στην περιοχή, καθότι πολλά ζητήματα αφέθηκαν σε εκκρεμότητα για το μέλλον.
Η Οθωμανική Αυτοκρατορία υποχρεώθηκε να εκχωρήσει στα βαλκανικά κράτη όλα τα εδάφη της δυτικά της νοητής γραμμής Αίνου – Μηδείας, ενώ η Κρήτη πέρασε υπό την κυριαρχία της Ελλάδας. Ωστόσο, δεν υπήρξε κάποια πρόβλεψη για τον διαμοιρασμό των εδαφών που κέρδισαν στο πεδίο της μάχης οι στρατοί των βαλκανικών κρατών.
Η Αλβανία μπορεί μεν να αναγνωρίστηκε ως ανεξάρτητο κράτος, ο καθορισμός των συνόρων της όμως αφέθηκε στην κρίση των Μεγάλων Δυνάμεων. Το ίδιο και το ζήτημα των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Μέσα στον Ιούνιο κυριαρχούσε στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες η ανησυχία, αν τα βαλκανικά έθνη θα ρύθμιζαν τις εκκρεμείς διαφορές τους με ειρηνικά μέσα ή θα ξεσπούσε ένας νέος γύρος συγκρούσεων.
Η άρνηση της Βουλγαρίας να αποδεχθεί την πραγματικότητα που διαμορφώθηκε στα πεδία των μαχών του Α΄ Βαλκανικού προοιώνισε τη διάλυση της συμμαχίας και την έναρξη ενός νέου πολέμου. Η Βουλγαρία του Φερδινάνδου διακατεχόταν από έντονο ηγεμονικό σύμπλεγμα σε αντίθεση με τα υπόλοιπα κράτη των Βαλκανίων, τα οποία στήριζαν την πολιτική τους στην αρχή της ισορροπίας στην περιοχή. Φαίνεται ότι το όνειρο της υλοποίησης της Μεγάλης Βουλγαρίας της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου διατηρούνταν ακόμα ζωντανό στις συνειδήσεις των Βούλγαρων πολιτικών.
Στις 19 Μαΐου/1 Ιουνίου 1913, η Ελλάδα και η Σερβία σύναψαν συνθήκη ειρήνης, φιλίας και αμοιβαίας προστασίας, η οποία συνοδευόταν από μια στρατιωτική σύμβαση άμυνας. Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 16/29 Ιουνίου, τα βουλγαρικά στρατεύματα εξαπέλυσαν συντονισμένη επίθεση κατά των ελληνικών δυνάμεων στις περιοχές της Νιγρίτας και του Παγγαίου και κατά των σερβικών δυνάμεων στο Στιπ και τη Γευγελή, χωρίς να κηρύξουν τον πόλεμο. Ελλάδα και Σερβία απάντησαν κηρύσσοντας τον πόλεμο στη Βουλγαρία.
Από την αρχή, οι πολεμικές επιχειρήσεις έλαβαν αρνητική τροπή για τα βουλγαρικά στρατεύματα. Αμέσως μετά την έναρξη των συγκρούσεων, οι βουλγαρικές δυνάμεις που βρίσκονταν στη Θεσσαλονίκη αιχμαλωτίστηκαν, ενώ εκείνες που βρίσκονταν στη μακεδονική ενδοχώρα υποχώρησαν μπροστά στην επέλαση του ελληνικού στρατού. Στις 19-21 Ιουνίου/1-3 Ιουλίου διεξήχθη η μάχη του Κιλκίς-Λαχανά, η πρώτη αποφασιστική μάχη ανάμεσα στις δυνάμεις της Ελλάδας και της Βουλγαρίας. Η ήττα των βουλγαρικών στρατευμάτων αποτέλεσε τεράστιο πλήγμα για την πολεμική προσπάθεια της χώρας.
Υποχωρώντας προς τον βορρά, οι βουλγαρικές δυνάμεις προέβησαν σε σειρά από βιαιοπραγίες κατά του ελληνικού πληθυσμού των ελληνικών πόλεων και χωριών της Μακεδονίας. Το βράδυ της 25ης Ιουνίου 1913 (π.η.), οι Βούλγαροι συνέλαβαν τον μητροπολίτη Μελενίκου Κωνσταντίνο Ασημιάδη στο σπίτι όπου διέμενε με τη μητέρα και την αδερφή του στο Δεμίρ Χισάρ (Σιδηρόκαστρο), τον προύχοντα Θωμά Παπαχαριζάνο και τον Ελληνα ιερέα πατέρα Σταύρο, και αφού τους βασάνισαν, τους σκότωσαν στην τοποθεσία Καρά Αγάνη. Την επόμενη ημέρα σκότωσαν ακόμα 100 Ελληνες του Σιδηροκάστρου και στη συνέχεια προέβησαν σε κάθε είδους βιαιοπραγίες εναντίον των κατοίκων του, καταστρέφοντας συγχρόνως τις οικίες και τα καταστήματά τους.
Στις 27 Ιουνίου 1913 (π.η.) ο ελληνικός στρατός εισήλθε στο Σιδηρόκαστρο, αντικρίζοντας τη φρίκη που άφησαν πίσω τους οι Βούλγαροι στρατιώτες. Μέσα στις επόμενες ημέρες, απελευθερώθηκαν οι Σέρρες, η Δράμα και το Δοξάτο, όπου έλαβε χώρα στις 30 Ιουνίου επίσης μια μεγάλη σφαγή των Ελλήνων κατοίκων του, η Καβάλα, η Ξάνθη και η Κομοτηνή. Παράλληλα, οι βουλγαρικές δυνάμεις υποχωρούσαν σε όλα τα υπόλοιπα μέτωπα του πολέμου, ευρισκόμενες αντιμέτωπες με τον σερβικό, τον ρουμανικό και τον οθωμανικό στρατό.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
