Σαν σήμερα: 12 Ιουνίου 1912 – Πεθαίνει ο Φρεντερίκ Πασί, ο πρώτος που τιμήθηκε με Νόμπελ Ειρήνης

Σαν σήμερα: 12 Ιουνίου 1912 – Πεθαίνει ο Φρεντερίκ Πασί, ο πρώτος που τιμήθηκε με Νόμπελ Ειρήνης

Ενθερμος υποστηρικτής του ελεύθερου εμπορίου, ανήκε στη φιλελεύθερη παράδοση του 19ου αιώνα των Βρετανών οικονομολόγων Ρίτσαρντ Κόμπντεν και Τζον Μπράιτ, τους οποίους γνώριζε προσωπικά

2' 58" χρόνος ανάγνωσης
Φόρτωση Text-to-Speech...

Ο Φρεντερίκ Πασί γεννήθηκε στο Παρίσι στις 20 Μαΐου 1822, σε μια οικογένεια με σημαντική ισχύ˙ ο πατέρας του ήταν βετεράνος της μάχης του Βατερλό και ο θείος του, υπουργός υπό τους Λουδοβίκο Φιλίππο και Λουδοβίκο Ναπολέοντα.

Υπηρέτησε ως ελεγκτής στο γαλλικό Συμβούλιο της Επικρατείας μεταξύ του 1846 και του 1849, και στα χρόνια που ακολούθησαν σπούδασε οικονομικά και αφιερώθηκε στη δημοσιογραφία, στη διδασκαλία των οικονομικών, στην προώθηση οικονομικών μεταρρυθμίσεων και στη στήριξη φιλανθρωπικών οργανώσεων. Ενθερμος υποστηρικτής του ελεύθερου εμπορίου, ανήκε στη φιλελεύθερη παράδοση του 19ου αιώνα των Βρετανών οικονομολόγων Ρίτσαρντ Κόμπντεν και Τζον Μπράιτ, τους οποίους γνώριζε προσωπικά.

Ο Κριμαϊκός Πόλεμος (1853-1856) πρόσθεσε στα ζητήματα που τον ενδιέφεραν ένα ακόμα: το ζήτημα της ειρήνης. Ο Πασί συνειδητοποίησε ότι ο πόλεμος αντιμετωπιζόταν από τους ανθρώπους ως ένα φαινόμενο συνηθισμένο, που δεν απαιτούσε την άμεση εξεύρεση λύσης, εν αντιθέσει προς μια φυσική καταστροφή, όπως η υπερχείλιση του Λίγηρα: για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού όλοι έσπευδαν να βρουν λύση.

Το 1867, στον ορίζοντα διαφαινόταν ακόμα ένας πόλεμος, αυτός μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας για την κυριαρχία στο Λουξεμβούργο. Τότε, ο Φρεντερίκ Πασί έγραψε ένα κείμενο –μια δημόσια έκκληση υπέρ της ειρήνης–, το οποίο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Le Temps. Σε αυτό έκανε λόγο για την ανάγκη δημιουργίας μιας διεθνούς ειρηνευτικής εταιρείας για την αποτροπή της πολεμικής σύγκρουσης. Το κείμενο γνώρισε τη θετική ανταπόκριση μεγάλου μέρους των πολιτών. Ετσι, ο Πασί προχώρησε στο επόμενο βήμα, ιδρύοντας τη Διεθνή και Μόνιμη Ενωση για την Ειρήνη (Ligue International et Permanente de la Paix), με στόχο την αποτροπή μελλοντικών πολεμικών συγκρούσεων.

Η διάρκεια ζωής του συγκεκριμένου εγχειρήματος αποδείχθηκε σύντομη, καθώς απέτυχε να αποτρέψει τον Γαλλοπρωσικό Πόλεμο το 1870. Ο Πασί, ωστόσο, δεν αποθαρρύνθηκε από αυτή την εξέλιξη. Αντιθέτως, προχώρησε στην ίδρυση της Γαλλικής Εταιρείας Φίλων της Ειρήνης (Société française des amis de la paix), η οποία, το 1889, μετεξελίχθηκε στη Γαλλική Εταιρεία Διαιτησίας μεταξύ Εθνών (Société française pour l’arbitrage entre nations). Παράλληλα, τη δεκαετία του 1880 θα εμπλεκόταν πιο ενεργά και με την πολιτική. Εξελέγη στη Βουλή των Αντιπροσώπων το 1881 και το 1885, όπου υποστήριξε την εργασιακή μεταρρύθμιση και δη τη νομοθεσία για τα εργατικά ατυχήματα, ενώ δεν δίστασε να τοποθετηθεί ανοιχτά και εναντίον της αποικιακής πολιτικής που ακολουθούσε η κυβέρνηση.

Ταυτοχρόνως, συνέταξε πρόταση περί αφοπλισμού και υπέβαλε πρόταση προς συζήτηση αναφορικά με τη διαιτησία στις διεθνείς διαφορές. Την ίδια περίοδο στην Αγγλία, ένας άλλος βουλευτής, ο Ουίλιαμ Ράνταλ Κρέμερ, είχε πετύχει την υπογραφή εγγράφου για μια συνθήκη διαιτησίας με τις ΗΠΑ. Ο ίδιος, γνωρίζοντας τις πρωτοβουλίες του Πασί, πρότεινε μια συνάντηση στο Παρίσι μεταξύ Αγγλων και Γάλλων βουλευτών για την προώθηση ενός τέτοιου εγχειρήματος, η οποία τελικά πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι τον Οκτώβριο του 1888. Παρά τον περιορισμένο αριθμό των συμμετεχόντων, την επόμενη χρονιά ακολούθησε μια μεγαλύτερη συνάντηση, στην οποία συμμετείχαν βουλευτές από επτά ακόμα χώρες. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ήταν η ίδρυση, στις 30 Ιουνίου 1889, της Διακοινοβουλευτικής Ενωσης, με τον Πασί στη θέση του προέδρου της. Ο τελευταίος συνέχισε να την αναπτύσσει ως έναν οργανισμό που χρησιμοποιούσε τη διαιτησία ως μέσο για τον τερματισμό πολιτικών ή εμπορικών συγκρούσεων. Στην αυγή του εικοστού αιώνα, το έργο του Πασί αναγνωρίστηκε με τον πιο συμβολικό τρόπο. Το 1901, του απονεμήθηκε το πρώτο βραβείο Νόμπελ Ειρήνης «για το διά βίου έργο του για τα διεθνή συνέδρια ειρήνης, τη διπλωματία και τη διαιτησία». 

Αξιοσημείωτο είναι ότι, παρά την προχωρημένη ηλικία του, ο ίδιος δεν σταμάτησε να εργάζεται. Το 1909 δημοσίευσε το σημαντικό του έργο «Για την Ειρήνη» (Pour la Paix). Ο Γάλλος ειρηνιστής έφυγε από τη ζωή, στις 12 Ιουνίου 1912, σε ηλικία 90 ετών.

Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT