Η Ανατολική Κρίση των ετών 1875-1878 ξεκίνησε με αφορμή τις εξεγέρσεις των χριστιανών και των μουσουλμάνων της Βοσνίας και της Ερζεγοβίνης τον Ιούλιο-Αύγουστο του 1875. Αιτία για τον ξεσηκωμό των κατοίκων αυτών των περιοχών ήταν η υψηλή φορολογία που επέβαλε το οθωμανικό κράτος ως αποτέλεσμα της χρεοκοπίας του.
Τον Απρίλιο του 1876 η εξέγερση επεκτάθηκε στη Βουλγαρία. Οι προετοιμασίες για το ξέσπασμα μιας εξέγερσης στην περιοχή είχαν ξεκινήσει ήδη από τον προηγούμενο Νοέμβριο από το Βουλγαρικό Επαναστατικό Κεντρικό Κομιτάτο, το οποίο έδρευε στη Ρουμανία. Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς των μελών του, η Βουλγαρία διαιρέθηκε σε τέσσερις επαναστατικές περιφέρειες, στις οποίες ορίστηκαν απόστολοι για τον ξεσηκωμό του βουλγαρικού πληθυσμού. Οι κινήσεις των Βουλγάρων επαναστατών, όμως, προδόθηκαν στις οθωμανικές Αρχές, οι οποίες προχώρησαν σε συλλήψεις.
Παρότι είχε χαθεί το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού, η προγραμματισμένη για τον Μάιο εξέγερση ξέσπασε στα μέσα περίπου του Απριλίου. Οι καμπάνες ήχησαν στην Κοπρίβστιτσα, όπου η ομάδα υπό τον Τοντόρ Καμπλέσκοφ επιτέθηκε στο τοπικό αστυνομικό τμήμα και σκότωσε μερικούς Οθωμανούς αστυνομικούς.
Γρήγορα η εξέγερση επεκτάθηκε σε όλη σχεδόν την ορεινή έκταση της νότιας Βουλγαρίας, σε χωριά τα οποία είχαν παρουσιάσει οικονομική ευρωστία τις τελευταίες δεκαετίες.
Στην προσπάθεια της οθωμανικής ηγεσίας να καταπνίξει την εξέγερση των Βουλγάρων χρησιμοποιήθηκαν τόσο ο τακτικός οθωμανικός στρατός όσο και άτακτοι βασιβουζούκοι. Η αγριότητα με την οποία επιδόθηκαν στην αποστολή τους ήταν πρωτόγνωρη, καταφέρνοντας μέσα σε μερικές εβδομάδες να καταστείλουν ουσιαστικά την εξέγερση.
Ενας από τους επαναστάτες, οι οποίοι εισήλθαν στη Βουλγαρία από τη Ρουμανία με σκοπό τη συνδρομή στον αγώνα των Βουλγάρων για ελευθερία από τους Οθωμανούς ήταν ο ποιητής Χρίστο Μπότεφ. Κατά την περίοδο της διαμονής του στη Βουλγαρία το 1867, ο Μπότεφ ήρθε σε επαφή με Βούλγαρους εμιγκρέδες και μέλη βουλγαρικών επαναστατικών οργανώσεων. Εκεί ήρθε σε επαφή με τον επαναστάτη Βασίλ Λέφσκι, ο οποίος τον ενέταξε στις μυστικές οργανώσεις των συμπατριωτών του.
Μετά τον θάνατο του Λέφσκι το 1872, ο Μπότεφ αναδείχθηκε σε μία από τις ηγετικές προσωπικότητες των βουλγαρικών επαναστατικών οργανώσεων. Ο ίδιος πίστευε στη νοτιοσλαβική αλληλεγγύη και έδωσε στο βουλγαρικό απελευθερωτικό κίνημα σοσιαλιστικό και κοινωνικό περιεχόμενο, δηλώνοντας: «Πιστεύω στην κοινή ανθρώπινη δύναμη για τη δημιουργία του καλού. Και σε μια κομμουνιστική τάξη της κοινωνίας, σωτήρα όλων των λαών από τα αιώνια βάσανα και βάρη, με αδελφική εργασία, λευτεριά και ισότητα».
Στα μέσα περίπου Μαΐου του 1876, ο Μπότεφ ως αρχηγός ένοπλης ομάδας 200 ανδρών, διέβη τον Δούναβη και εισήλθε σε βουλγαρικό έδαφος, ελπίζοντας να ακολουθήσουν το παράδειγμά του οι κάτοικοι των χωριών. Ωστόσο, οι προσδοκίες του διαψεύστηκαν, καθότι λίγοι ήταν εκείνοι που τον ακολούθησαν. Στις 20 Μαΐου/1 Ιουνίου 1876 η ομάδα του Μπότεφ ήρθε αντιμέτωπη με τον οθωμανικό στρατό. Ο ίδιος δέχθηκε στο στήθος τη βολή ενός Κιρκάσιου ελεύθερου σκοπευτή και πέθανε ακαριαία. Η επαναστατική ομάδα του συνέχισε για λίγο ακόμα τη σύγκρουση και στη συνέχεια υποχώρησε. Αρκετά μέλη της συνελήφθησαν, ενώ τα περισσότερα σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της μάχης.
Σε μεγάλο βαθμό η εξέγερση των Βουλγάρων τον Απρίλιο του 1876 αποδείχθηκε ότι ήταν ένα εφήμερο επεισόδιο. Ωστόσο, ο ευρωπαϊκός Τύπος έγραψε για τις ηρωικές μάχες των εξεγερθέντων με τους Οθωμανούς, καθώς και για τις σφαγές στο Μπατάκ από τους ατάκτους βασιβουζούκους, κάνοντας γνωστή διεθνώς τη βουλγαρική υπόθεση. Ακόμη και ο Γλάδστων μίλησε για τις αγριότητες στο Μπατάκ, ασκώντας κριτική στην πολιτική του πρωθυπουργού Ντισραέλι απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
