Για πολλούς ερευνητές, η Μάχη του Ατλαντικού θεωρείται η μακροβιότερη σύγκρουση που διεξήχθη στο πλαίσιο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Από την έκρηξη του πολέμου το 1939, η Γερμανία επιδίωξε να αποκόψει το Ηνωμένο Βασίλειο από τις θαλάσσιες γραμμές επικοινωνίας και ανεφοδιασμού. Η βρετανική οικονομία βρισκόταν σε άμεση εξάρτηση από τις υπερατλαντικές μεταφορές πρώτων υλών, καυσίμων, τροφίμων και στρατιωτικού εξοπλισμού από τις ΗΠΑ, τον Καναδά και αποικίες της τεράστιας αυτοκρατορίας. Η διατήρηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στον Ατλαντικό ήταν, συνεπώς, ζήτημα ζωτικής σημασίας για την επιβίωση της Βρετανίας.
Παράλληλα με τη χρήση υποβρυχίων, το γερμανικό Πολεμικό Ναυτικό επιχείρησε να αξιοποιήσει και τις μεγάλες μονάδες επιφανείας του, οι οποίες μπορούσαν να εξαπολύσουν επιδρομές κατά των συμμαχικών νηοπομπών στον Ατλαντικό.
Καθοριστικό ρόλο στους σχεδιασμούς της γερμανικής ηγεσίας είχε το θωρηκτό Bismarck, ένα από τα ισχυρότερα πολεμικά πλοία της εποχής του. Διαθέτοντας εκτόπισμα το οποίο ξεπερνούσε τους 50.000 τόνους, εξαιρετικά ισχυρή θωράκιση και κύριο οπλισμό αποτελούμενο από οκτώ πυροβόλα των 15 ιντσών, το πλοίο ενσάρκωνε τις φιλοδοξίες της Γερμανίας να αμφισβητήσει τη θαλάσσια κυριαρχία των Βρετανών.
Τον Μάιο του 1941, η γερμανική ναυτική διοίκηση αποφάσισε την υλοποίηση της Επιχείρησης Rheinübung. Η αποστολή προέβλεπε τη διείσδυση του Bismarck και του βαρέος καταδρομικού Prinz Eugen στον Ατλαντικό Ωκεανό, όπου θα επιτίθεντο κατά των συμμαχικών νηοπομπών. Στις 18 Μαΐου 1941 τα δύο πλοία απέπλευσαν από το Γκότενχαφεν της Βαλτικής και κινήθηκαν βόρεια, κατά μήκος των νορβηγικών ακτών.
Οι κινήσεις των γερμανικών πλοίων δεν πέρασαν απαρατήρητες από τους Συμμάχους. Το Βρετανικό Ναυαρχείο εκτίμησε ότι ο τελικός στόχος των Γερμανών ήταν η έξοδος στον Ατλαντικό μέσω του Πορθμού της Δανίας, δηλαδή της θαλάσσιας περιοχής ανάμεσα στην Ισλανδία και τη Γροιλανδία. Εάν το Bismarck κατόρθωνε να διαφύγει στον ανοικτό ωκεανό, η απειλή για τις βρετανικές νηοπομπές θα ήταν εξαιρετικά σοβαρή.
Για την αναχαίτιση των γερμανικών πλοίων κινητοποιήθηκαν ισχυρές βρετανικές ναυτικές δυνάμεις. Τις πρώτες πρωινές ώρες της 24ης Μαΐου 1941, τα βρετανικά πλοία ήρθαν αντιμέτωπα με τις γερμανικές μονάδες επιφανείας στον Πορθμό της Δανίας. Γύρω στις 6.00 π.μ. τα βρετανικά πλοία άνοιξαν πυρ κατά των αντίπαλων στόχων, υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Απαντώντας στα πυρά των Βρετανών, το Bismarck έβαλε κατά του βρετανικού καταδρομικού HMS Hood, προκαλώντας έκρηξη στις αποθήκες πυρομαχικών του. Το πλοίο βυθίστηκε σχεδόν αμέσως. Από τα 1.400 μέλη του πληρώματος, μόλις 3 άνδρες επέζησαν.
Παρά το γεγονός ότι υπέστη κάποιες ζημιές, το έτερο βρετανικό πλοίο, θωρηκτό HMS Prince of Wales, κατάφερε να προκαλέσει σοβαρές ζημιές στο Bismarck, αναγκάζοντας τον κυβερνήτη του να εγκαταλείψει την αποστολή για τη διενέργεια επιδρομών στον Ατλαντικό. Η βύθιση του HMS Hood κινητοποίησε τις βρετανικές δυνάμεις να καταδιώξουν με κάθε μέσο το γερμανικό θωρηκτό, θέτοντας ως στόχο τη βύθισή του. Δεκάδες πλοία και αεροσκάφη αναπτύχθηκαν στον βόρειο Ατλαντικό με αποκλειστικό στόχο την καταστροφή του γερμανικού θωρηκτού.
Στις 26 Μαΐου 1941, αεροσκάφη της βρετανικής αεροπορίας κατόρθωσαν να πλήξουν το σύστημα πηδαλιουχίας του Bismarck καθιστώντας το ουσιαστικά ακυβέρνητο. Το πρωί της 27ης Μαΐου, βρετανικά θωρηκτά και καταδρομικά περικύκλωσαν το γερμανικό πλοίο και, ύστερα από σφοδρό βομβαρδισμό, το βύθισαν. Η απώλεια του θωρηκτού επέφερε σοβαρό πλήγμα για το κύρος και τις δυνατότητες του γερμανικού Πολεμικού Ναυτικού, επηρεάζοντας τις επιχειρήσεις στον Ατλαντικό τα επόμενα έτη.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
