Σε αντίθεση με την Επανάσταση του 1789, η Επανάσταση του Φεβρουαρίου του 1848 εξαπλώθηκε γρήγορα από τη Γαλλία στην Κεντρική Ευρώπη. Οι Γερμανοί ριζοσπάστες και φιλελεύθεροι φαίνονταν πολύ πιο έτοιμοι σε σχέση με το παρελθόν να αναλάβουν δράση για τη βελτίωση των συνθηκών που επικρατούσαν στα γερμανικά κράτη.
Παράλληλα, με το άκουσμα του ξεσπάσματος της νέας επανάστασης στη Γαλλία, οι Γερμανοί ηγεμόνες αποδέχθηκαν ορισμένα αιτήματα των φιλελευθέρων υπό τον φόβο της κοινωνικής ανατροπής την οποία ευαγγελίζονταν αρκετά από τα πιο ριζοσπαστικά στοιχεία των επαναστατών.
Τον Μάρτιο του 1848, στην πρωτεύουσα του Βασιλείου της Πρωσίας, το Βερολίνο, οι κεντρικοί δρόμοι γέμισαν από διαδηλωτές, οι οποίοι ζητούσαν άμεσα την εφαρμογή φιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων. Η κατάσταση δεν άργησε να ξεφύγει από κάθε έλεγχο, με μονάδες του πρωσικού στρατού να βάλλουν εναντίον του πλήθους, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους εκατοντάδες άοπλοι διαδηλωτές.
Θορυβημένος από την εκτράχυνση της κατάστασης, ο Φρειδερίκος Ουλιέλμος Δ΄ της Πρωσίας διέταξε την απόσυρση των ενόπλων δυνάμεων και ζήτησε να συναντηθεί με τους εκπροσώπους των διαδηλωτών. Αποδεχόμενος κάποια από τα αιτήματά τους, αντικατέστησε μερικούς υπουργούς του με φιλελεύθερους, υποσχέθηκε να δώσει τέλος στη λογοκρισία και να καταρτίσει σύνταγμα.
Πάγιο αίτημα των φιλελεύθερων στα γερμανικά κράτη ήταν η δημιουργία μιας ενιαίας Γερμανίας. Μερικές εβδομάδες μετά την Επανάσταση του Φεβρουαρίου στη Γαλλία, μια ομάδα φιλελεύθερων Γερμανών συναντήθηκε με περίπου 500 ομοϊδεάτες τους στη Χαϊδελβέργη. Στόχος της συνάντησής τους ήταν ο σχηματισμός ενός προκαταρκτικού κοινοβουλίου, το οποίο θα αναλάμβανε τη διεξαγωγή εκλογών για την ανάδειξη μια εθνοσυνέλευσης που θα κατάρτιζε το σύνταγμα της ενιαίας Γερμανίας. Τα σχέδια των μετριοπαθών φιλελευθέρων ενέκρινε και η Δίαιτα της Γερμανικής Συνομοσπονδίας, η οποία είχε προκύψει το 1815, μετά το Συνέδριο της Βιέννης.
Στις 18 Μαΐου 1848 συνήλθε η πρώτη συνεδρίαση της Εθνοσυνέλευσης στη Φρανκφούρτη, στην ευαγγελική εκκλησία του Αγίου Παύλου. Περισσότεροι από 800 εκλεγμένοι αντιπρόσωποι της Γερμανικής Συντακτικής Συνέλευσης συγκεντρώθηκαν στην πόλη, η οποία ήταν διακοσμημένη με κόκκινο, μαύρο και χρυσό, τα χρώματα των πρώτων γερμανικών εθνικιστικών οργανώσεων φοιτητών.
Η πλειονότητα των αντιπροσώπων ήταν κρατικοί, δημοτικοί και δικαστικοί λειτουργοί, δικηγόροι και καθηγητές πανεπιστημίων και σχολείων. Για τη θέση του προέδρου του Κοινοβουλίου εξέλεξαν τον Χάινριχ φον Γκάγκερν, έναν άνθρωπο βαθύτατα φιλελεύθερο, ο οποίος είχε υπηρετήσει ως αξιωματικός υπό τις διαταγές του δούκα του Νασάου στη μάχη του Βατερλό και στη συνέχεια ασχολήθηκε με τη δικηγορία.
Το Κοινοβούλιο της Φρανκφούρτης λειτούργησε εκτός πλαισίου οποιασδήποτε κρατικής δομής, μην έχοντας τη στήριξη της Πρωσίας, της Αυστρίας, της Βαυαρίας και της Βυρτεμβέργης.
Στις συζητήσεις που διεξήχθησαν στο Κοινοβούλιο δεν άργησαν να εμφανιστούν διχογνωμίες των μελών του σχετικά με το σύστημα της ενιαίας Γερμανίας, εάν θα ήταν συγκεντρωτικό ή συνομοσπονδιακό, το δικαίωμα ψήφου κ.ά. Κυρίως, τα μέλη της εθνοσυνέλευσης απασχόλησε το ζήτημα των ορίων της κυριαρχίας της ενιαίας Γερμανίας. Στις 27 Οκτωβρίου του ίδιου έτους, το Κοινοβούλιο αποφάσισε ότι κάθε γερμανικό κράτος μπορούσε να ενταχθεί στη Γερμανία, υπό τον όρο ότι δεν θα εντάσσονταν στη χώρα περιοχές με μη γερμανικούς πληθυσμούς. Δύο μήνες αργότερα, τον Δεκέμβριο του 1848, το Κοινοβούλιο διακήρυξε τα Βασικά Δικαιώματα του Γερμανικού Λαού.
