Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι γεννήθηκε στις 15 Απριλίου 1452 σε ένα μικρό χωριό της Τοσκάνης κοντά στο Βίντσι, όπως μαρτυρά και το όνομά του. Σε ηλικία 14 ετών βρέθηκε στη Φλωρεντία και στο εργαστήριο του Αντρέα ντελ Βερόκιο, επίσημα αναγνωρισμένου γλύπτη και ζωγράφου της οικογένειας των Μεδίκων. Κοντά του ο Ντα Βίντσι ανέπτυξε τις δεξιότητές του στο σχέδιο, στη ζωγραφική και στη γλυπτική.
Παράλληλα, συνεργαζόμενος με άλλα άτομα που μαθήτευαν ή συνεργάζονταν με το εργαστήριο, απέκτησε γνώσεις σε διάφορους τομείς, όπως η μηχανική, η ξυλουργική και η μεταλλουργία.
Μεγάλο μέρος της δημιουργικής του παραγωγής κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο εργαστήριο του Βερόκιο αποδόθηκε στον τελευταίο, αν και πολλοί από τους πίνακές του φαίνεται πως ήταν αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί Η Βάπτιση του Χριστού (1475), που αποδίδεται στον Βερόκιο αλλά εικάζεται ότι ένας από τους αγγέλους είναι έργο του Ντα Βίντσι. Κοντά στον Βερόκιο ο νεαρός Λεονάρντο έμεινε έως το 1476.
Στη συνέχεια, άνοιξε, όπως πολλοί σύγχρονοί του καλλιτέχνες, το δικό του εργαστήριο. Ακολουθώντας τις νόρμες της εποχής, επικεντρώθηκε σε θρησκευτικά θέματα, ενώ παράλληλα αναλάμβανε και παραγγελίες πορτρέτων. Μέσα σε αυτή την πρώτη πενταετία, δημιούργησε αρκετούς αξιόλογους πίνακες, όπως η Παναγία με το Γαρύφαλλο (περ. 1473-1478) και η Παναγία Μπενουά (μεταξύ 1478 και 1480). Επόμενος σταθμός ήταν η αυλή του Δούκα στο Μιλάνο.
Εκεί, ο Ντα Βίντσι δημιούργησε την πρώτη εκδοχή της Παναγίας των Βράχων. Σε αυτόν τον πίνακα (1483-1485), ο οποίος εκτίθεται στο Λούβρο, ο καλλιτέχνης πειραματίστηκε με την ανάμειξη των άκρων των αντικειμένων σε ασαφές φως για να δημιουργήσει απαλότητα στη μετάβαση από το ένα χρώμα στο άλλο, μια τεχνική –γνωστή ως σφουμάτο– που θα συνέχιζε να αναπτύσσει στα μελλοντικά του έργα.
Μετά τη γαλλική εισβολή στο Μιλάνο, το 1500, ο Ντα Βίντσι επέστρεψε στην πατρίδα του. Σε αυτή την ιδιαίτερα παραγωγική φάση της ζωής του, άρχισε να δημιουργεί ίσως το πιο γνωστό έργο του, τη Μόνα Λίζα, μετά την παραγγελία που έλαβε από τον Φραντσέσκο ντελ Τζιοκόντο για το πορτρέτο της συζύγου του. Η ακριβής ημερομηνία ολοκλήρωσης της περίφημης Μόνα Λίζα εξακολουθεί να αμφισβητείται, ωστόσο πολλοί ιστορικοί τέχνης συμφωνούν ότι ο Λεονάρντο ντα Βίντσι ξεκίνησε να εργάζεται πάνω στο συγκεκριμένο έργο το 1503.
Στο Μιλάνο επέστρεψε τρία χρόνια αργότερα. Κατά τη διάρκεια της επταετούς παραμονής του στην πόλη, δημιούργησε μια σειρά από σχέδια τα οποία κάλυπταν διάφορα θέματα –από την ανθρώπινη ανατομία έως τη βοτανική-, καθώς και σκίτσα εφευρέσεων, όπλων και μελέτες πτηνών εν πτήσει. Οι τελευταίες, μάλιστα, οδήγησαν στα εξερευνητικά του σχέδια περί ανθρώπινης πτητικής μηχανής.
Τον Οκτώβριο του 1515, ο Γάλλος βασιλιάς Φραγκίσκος Α΄ ανακατέλαβε το Μιλάνο και του απένειμε τον τίτλο του κορυφαίου αρχιτέκτονα, καλλιτέχνη και μηχανικού. Εναν χρόνο αργότερα, ο Ντα Βίντσι εισήλθε επίσημα στην υπηρεσία του Φραγκίσκου και ταξίδεψε στη Γαλλία, όπου παρέμεινε κοντά στη βασιλική αυλή στο Φοντενεμπλό. Εκεί άφησε και την τελευταία του πνοή, στις 2 Μαΐου 1519, σε ηλικία 67 ετών.
Η επιρροή του Ντα Βίτσι ήταν τεράστια και ήταν εμφανής όχι μόνο σε μεταγενέστερους καλλιτέχνες αλλά και σε αρκετούς της δικής του γενιάς, όπως ο Ραφαήλ και ο Μιχαήλ Αγγελος. Μέχρι σήμερα, δε, εκατοντάδες επισκέπτες κατακλύζουν καθημερινά το Μουσείο του Λούβρου για να δουν από κοντά την περίφημη Μόνα Λίζα, ενώ η εικόνα της συνεχίζει να εμφανίζεται σε πληθώρα αντικείμενων –από μπλουζάκια μέχρι μαγνήτες ψυγείου-, γεγονός που μαρτυρά τη διαχρονικότητα της επιρροής αυτής. Το σίγουρο είναι πως ο Λεονάρντο ντα Βίντσι αποτέλεσε ένα σημαντικό παράδειγμα καλλιτέχνη της Αναγέννησης, ο οποίος έχει εμπλουτίσει με μοναδικό τρόπο τη δυτική (και όχι μόνο) τέχνη και κουλτούρα.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
