Στις 29 Απριλίου 1975 ξεκίνησε η Επιχείρηση Frequent Wind, η τελευταία και πιο δραματική επιχείρηση αποχώρησης δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών από το Νότιο Βιετνάμ, σηματοδοτώντας την τελική φάση της κατάρρευσης της Σαϊγκόν και το ορατό τέλος ενός πολέμου που είχε ήδη κλονίσει βαθιά την αμερικανική κοινωνία και τη διεθνή εικόνα των ΗΠΑ ως υπερδύναμης.
Τις τελευταίες ημέρες του Απριλίου 1975, η κατάσταση στο Νότιο Βιετνάμ είχε καταστεί μη αναστρέψιμη. Οι δυνάμεις του Βορείου Βιετνάμ προέλαυναν με ταχύτητα προς την πρωτεύουσα, καταλαμβάνοντας πόλεις και στρατηγικές θέσεις, ενώ ο στρατός της Σαϊγκόν παρουσίαζε σημάδια αποσύνθεσης. Η πολιτική ηγεσία βρισκόταν σε κατάσταση αποδιοργάνωσης και ο πληθυσμός παρακολουθούσε με αυξανόμενη ανησυχία την κατάρρευση ενός καθεστώτος που επί χρόνια στηριζόταν στην αμερικανική στρατιωτική και οικονομική βοήθεια.
Στην Ουάσιγκτον, η κυβέρνηση του προέδρου Τζέραλντ Φορντ βρισκόταν αντιμέτωπη με έντονες εσωτερικές πολιτικές πιέσεις. Υστερα από δέκα και πλέον έτη πολέμου, η αμερικανική κοινή γνώμη είχε στραφεί εναντίον της συνέχισης της εμπλοκής, ενώ το Κογκρέσο, αντανακλώντας αυτή την κόπωση αλλά και τη δυσπιστία απέναντι στις κυβερνητικές επιλογές, περιόριζε δραστικά τη χρηματοδότηση προς το Νότιο Βιετνάμ.
Η απόφαση για πλήρη αποχώρηση ήταν, λοιπόν, προϊόν μιας πολιτικής κατάστασης που είχε ήδη διαμορφωθεί στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αρχικά, η αμερικανική πλευρά επιχείρησε να απομακρύνει προσωπικό και πολίτες με μεταγωγικά αεροσκάφη. Ομως, στις 29 Απριλίου, οι σφοδροί βομβαρδισμοί στο αεροδρόμιο Ταν Σον Νιάτ κατέστησαν αδύνατη τη χρήση των διαδρόμων προσγείωσης και απογείωσης. Μέσα σε λίγες ώρες, η κατάσταση άλλαξε δραματικά. Η μόνη διαθέσιμη επιλογή ήταν η απομάκρυνση με ελικόπτερα από προκαθορισμένα σημεία μέσα στην πόλη, κυρίως από την αμερικανική πρεσβεία και άλλες εγκαταστάσεις.
Η έναρξη της Επιχείρησης Frequent Wind ανακοινώθηκε με έναν ασυνήθιστο αλλά χαρακτηριστικό τρόπο: από τον ραδιοφωνικό σταθμό των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων μεταδόθηκε το τραγούδι “White Christmas” του Μπινγκ Κρόσμπι, ένα προκαθορισμένο σήμα που σήμαινε ότι η απομάκρυνση είχε αρχίσει.
Σύντομα, στους δρόμους της Σαϊγκόν εκτυλίχθηκαν σκηνές γεμάτες ένταση και αγωνία. Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν έξω από την αμερικανική πρεσβεία και σε άλλα σημεία συγκέντρωσης, προσπαθώντας να εξασφαλίσουν μια θέση στα ελικόπτερα. Πολλοί από αυτούς ήταν Βιετναμέζοι οι οποίοι είχαν συνεργαστεί με τις αμερικανικές αρχές και φοβούνταν αντίποινα από το νέο καθεστώς. Οι εικόνες ανθρώπων που συνωστίζονταν και ελικοπτέρων που απογειώνονταν διαρκώς από ταράτσες κτιρίων αποτύπωσαν με έντονο τρόπο την αγωνία μιας κοινωνίας που βρισκόταν μπροστά σε μια απότομη αλλαγή εξουσίας.
Η επιχείρηση εξελίχθηκε υπό συνεχή πίεση χρόνου. Για περίπου δεκαεννέα ώρες, ελικόπτερα πετούσαν αδιάκοπα μεταξύ της Σαϊγκόν και των αμερικανικών πολεμικών πλοίων που βρίσκονταν στα ανοικτά της ακτής. Περισσότεροι από 7.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν με αυτόν τον τρόπο, σε μια επιχείρηση που καταγράφηκε ως η μεγαλύτερη εκκένωση με ελικόπτερα στην Ιστορία. Παρά την επιχειρησιακή επιτυχία, η εικόνα της εκκένωσης είχε ήδη αποκτήσει ισχυρό συμβολικό φορτίο.
Λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση της Επιχείρησης Frequent Wind, το πρωί της 30ής Απριλίου 1975, άρματα μάχης του Βορείου Βιετνάμ εισήλθαν στη Σαϊγκόν και κατέλαβαν το προεδρικό μέγαρο, σηματοδοτώντας την οριστική κατάρρευση του Νοτίου Βιετνάμ. Η πόλη μετονομάστηκε σε Χο Τσι Μινχ και ο πόλεμος που είχε διχάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και είχε μετατραπεί σε πεδίο αντιπαράθεσης του Ψυχρού Πολέμου έφτασε στο τέλος του.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
