Σαν σήμερα: 26 Απριλίου 1925 – Ο Χίντενμπουργκ επικρατεί στις γερμανικές προεδρικές εκλογές

Σαν σήμερα: 26 Απριλίου 1925 – Ο Χίντενμπουργκ επικρατεί στις γερμανικές προεδρικές εκλογές

Ιδιαίτερη σημασία για την έκβαση των εκλογών είχε το υψηλό ποσοστό συμμετοχής των Γερμανών πολιτών στις εκλογές, το οποίο ανήλθε στο 77,6%

2' 23" χρόνος ανάγνωσης

Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης γεννήθηκε μέσα στο βαρύ κλίμα της ήττας και της εθνικής ταπείνωσης της Γερμανίας έπειτα από τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Από την πρώτη στιγμή της ίδρυσής της έφερε το στίγμα ενός καθεστώτος το οποίο πολλοί Γερμανοί θεωρούσαν ότι ήταν επιβεβλημένο από τους νικητές του Μεγάλου Πολέμου.

Παρά τις πρωτοφανείς για την εποχή προοδευτικές διατάξεις του Συντάγματός της, η Δημοκρατία στη Γερμανία αντιμετώπισε εξαρχής πολλά προβλήματα, τα οποία οφείλονταν εν πολλοίς στους επαχθείς όρους της Συνθήκης των Βερσαλλιών, στην οικονομική καταστροφή και στο υπέρογκο χρέος της χώρας, στις κοινωνικές διαιρέσεις και ανισότητες, καθώς και στις έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις, που συχνά έπαιρναν βίαιες μορφές.

Οι αλλεπάλληλες κρίσεις της δεκαετίας του 1920 κατέδειξαν ότι η Δημοκρατία της Βαϊμάρης παρέμενε εξαιρετικά εύθραυστη παρά το φιλελεύθερο πνεύμα που τη χαρακτήριζε. Προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία του πολιτεύματος δημιούργησαν και ορισμένες διατάξεις του Συντάγματος της Βαϊμάρης.

Συγκεκριμένα, το σύνταγμα όριζε ότι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλεγόταν απευθείας από το εκλογικό σώμα με επταετή θητεία. Σε περίπτωση που κανένας υποψήφιος δεν εξασφάλιζε απόλυτη πλειοψηφία στον πρώτο γύρο, προβλεπόταν η διεξαγωγή δεύτερου γύρου εκλογών, στον οποίο μπορούσαν να συμμετάσχουν και νέοι υποψήφιοι.

Το αξίωμα του προέδρου της Δημοκρατίας στη Γερμανία του Μεσοπολέμου δεν ήταν διακοσμητικό. Αντιθέτως, ο πρόεδρος κατείχε εκτεταμένες εξουσίες, όπως η δυνατότητα διάλυσης του Ράιχσταγκ και έκδοσης διαταγμάτων έκτακτης ανάγκης. Πρώτος πρόεδρος της Δημοκρατίας αναδείχθηκε το 1919 ο σοσιαλδημοκράτης Φρίντριχ Εμπερτ. Μετά τον πρόωρο θάνατό του, τον Φεβρουάριο του 1925, προκηρύχθηκαν εκλογές για την ανάδειξη νέου προέδρου.

Ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών πραγματοποιήθηκε στις 29 Μαρτίου 1925. Συμμετείχαν επτά βασικοί υποψήφιοι, από τους οποίους ξεχώριζαν για την έως τότε πολιτική τους διαδρομή ο σοσιαλδημοκράτης Οτο Μπράουν, ο κομμουνιστής Ερνστ Τέλμαν, ο συντηρητικός Καρλ Γιάρες και ο κεντρώος Βίλχεμ Μαρξ.

Παρότι νικητής του πρώτου γύρου αναδείχθηκε ο Γιάρες, το ποσοστό των ψήφων που συγκέντρωσε δεν ήταν αρκετό για να εξασφαλίσει την εκλογή του. Ο δεύτερος γύρος των εκλογών προγραμματίστηκε για τις 26 Απριλίου. Οι παρασκηνιακές ζυμώσεις στους κόλπους των δεξιών κομμάτων υποχρέωσαν τον Γιάρες να αποσύρει την υποψηφιότητά του, καθότι στη θέση του ο συντηρητικός χώρος πρότεινε τον ήρωα της μάχης του Τάνενμπεργκ, στρατάρχη Πάουλ φον Χίντενμπουργκ.

Ο Χίντενμπουργκ ήταν τότε 77 ετών και είχε αποσυρθεί στο Ανόβερο. Η υποψηφιότητά του προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την Αριστερά, η οποία έβλεπε τον γηραιό στρατιωτικό ως ενσάρκωση του απαξιωμένου μετά την ήττα στον πόλεμο γερμανικού μιλιταρισμού.

Από την άλλη, η Δεξιά θεωρούσε τον Χίντενμπουργκ σύμβολο της παλαιάς εθνικής υπερηφάνειας των Γερμανών. Ο Χίντενμπουργκ κατάφερε να εκλεγεί πρόεδρος της Δημοκρατίας συγκεντρώνοντας το 48,3% των ψήφων, έχοντας ως κύριο αντίπαλό του τον Βίλχεμ Μαρξ, ο οποίος συγκέντρωσε το 45,3% των ψήφων. Ιδιαίτερη σημασία για την έκβαση των εκλογών είχε το υψηλό ποσοστό συμμετοχής των Γερμανών πολιτών στις εκλογές, το οποίο ανήλθε στο 77,6%, 7,7 μονάδες υψηλότερο από τις εκλογές του Μαρτίου. Η ορκωμοσία του νέου προέδρου πραγματοποιήθηκε στις 11 Μαΐου 1925 στο Βερολίνο.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT