Στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ είχαν εισέλθει κατά τη δεκαετία του 1960 σε έναν άτυπο ανταγωνισμό για την κατάκτηση του Διαστήματος, θεωρώντας ότι η χώρα που θα πραγματοποιούσε πρώτη μια επιτυχημένη αποστολή ανθρώπων στη Σελήνη θα αποκτούσε προβάδισμα έναντι της άλλης.
Στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα Apollo υπήρξε ένα από τα πιο φιλόδοξα εγχειρήματα στην ιστορία της ανθρωπότητας. Απώτερος σκοπός του ήταν η εξερεύνηση της Σελήνης και η συλλογή πληροφοριών για το Διάστημα.
Μεταξύ των ετών 1969-1972, η Εθνική Διοίκηση Αεροναυτικής και Διαστήματος των ΗΠΑ (NASA) προχώρησε σε διαδοχικές προσσεληνώσεις με τις αποστολές Apollo 12, 14, 15, 16 και 17.
Σε αντίθεση με τις πρώτες αποστολές, οι οποίες είχαν ως κύριο σκοπό την απόδειξη της δυνατότητας προσσελήνωσης και ασφαλούς επιστροφής στη Γη, η αποστολή Apollo 16 έθεσε ως στόχο της την εξερεύνηση της περιοχής των υψιπέδων Descartes, η οποία εθεωρείτο εξαιρετικά σημαντική για την κατανόηση της γεωλογίας της Σελήνης. Οι επιστήμονες ήλπιζαν ότι το σημείο αυτό θα παρείχε στοιχεία για την ηφαιστειακή δραστηριότητα στη σεληνιακή επιφάνεια. Παράλληλα, η αποστολή αποσκοπούσε στην εγκατάσταση επιστημονικών οργάνων στην επιφάνεια της Σελήνης και στη συλλογή δειγμάτων πετρωμάτων.
Η προετοιμασία της αποστολής υπήρξε μακρά και εξαιρετικά απαιτητική. Οπως και στις προηγούμενες αποστολές των “J missions”, δηλαδή των πλέον εξελιγμένων και επιστημονικά φιλόδοξων σεληνιακών αποστολών, το πλήρωμα του Apollo 16 υποβλήθηκε σε εντατική εκπαίδευση, η οποία περιλάμβανε προσομοιώσεις, ασκήσεις ετοιμότητας για έκτακτα περιστατικά, καθώς και επιμόρφωση σχετικά με την επιστήμη της Γεωλογίας. Τα μέλη του πληρώματος του Apollo 16 που θα περπατούσαν στη Σελήνη έπρεπε να μάθουν να λειτουργούν ως ερευνητές αναγνωρίζοντας πετρώματα και γεωμορφολογικούς σχηματισμούς.
Το πλήρωμα της αποστολής αποτελείτο από τον Τζον Γιανγκ, τον Τσαρλς Ντιουκ Τζούνιορ και τον Τόμας Μάτινγκλι.
Η εκτόξευση του πυραύλου Saturn V της αποστολής Apollo 16 πραγματοποιήθηκε στις 16 Απριλίου 1972 από το Launch Complex 39A στο Kennedy Space Center της Φλόριντα. Οταν ο θάλαμος διοίκησης Casper εισήλθε σε σεληνιακή τροχιά, ο Γιανγκ και ο Ντιουκ επιβιβάστηκαν στη σεληνάκατο Orion, η οποία στη συνέχεια αποκολλήθηκε και προσσεληνώθηκε στις 20 Απριλίου 1972, στην περιοχή των υψιπέδων Descartes.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στη Σελήνη, οι δύο αστροναύτες πραγματοποίησαν τρεις εξόδους στην επιφάνειά της. Χρησιμοποίησαν εκτενώς το σεληνιακό όχημα για να κινηθούν σε μεγαλύτερες αποστάσεις και να εξερευνήσουν ορισμένα σημεία που παρουσίαζαν επιστημονικό ενδιαφέρον.
Συνολικά διένυσαν περίπου 26,7 χιλιόμετρα και συνέλεξαν περίπου 95 κιλά σεληνιακών δειγμάτων, τα οποία εξετάστηκαν εξονυχιστικά από ειδικές ομάδες επιστημόνων της NASA μετά την επιστροφή τους στη Γη.
Η διαδικασία επιστροφής του πληρώματος ξεκίνησε μετά την ολοκλήρωση των εργασιών στη Σελήνη, όταν η σεληνάκατος επανενώθηκε επιτυχώς με τον θαλαμίσκο διοίκησης. Κατά το ταξίδι προς τη Γη, ο Μάτινγκλι πραγματοποίησε μια έξοδο από το διαστημικό όχημα, προκειμένου να ανακτήσει φιλμ και υλικό από το εξωτερικό τμήμα του σκάφους.
Η αποστολή του Apollo 16 επέστρεψε στη Γη στις 27 Απριλίου 1972.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
