Αμεση κινητοποίηση στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και στους τοπικούς οργανισμούς Δημόσιας Υγείας έχει προκαλέσει η επιδημία Εμπολα που πλήττει τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα.
Με τους εμπειρογνώμονες του ΠΟΥ να εκτιμούν την επιδημία Εμπολα ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης διεθνούς εμβέλειας για τη δημόσια υγεία, μέχρι στιγμής έχουν επιβεβαιωθεί περισσότερα από 300 ύποπτα κρούσματα και 88 θάνατοι στις δύο χώρες. Προσώρας, οι Ηνωμένες Πολιτείες εφαρμόζουν απαγόρευση εισόδου 30 ημερών για άτομα που φτάνουν από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν.
Αβεβαιότητα
Ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, δήλωσε «βαθιά ανήσυχος» από τις διαστάσεις και την ταχύτητα της επιδημίας Εμπολα που πλήττει τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα, ενώ το ECDC απέστειλε εμπειρογνώμονα στο Κονγκό για την υποστήριξη της αντιμετώπισης της έξαρσης του Eμπολα. Ο εμπειρογνώμονας αναμένεται να ενισχύσει τον συντονισμό και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό, τη στιγμή που η Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας και Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Ενωσης εξετάζει την αποστολή ομάδας ειδικών προκειμένου να συνεισφέρουν σε τομείς όπως η πρόληψη, η επιτήρηση και η επικοινωνία κινδύνου.
Η μετάδοση του ιού ενδέχεται να συνέβαινε απαρατήρητα για κάποιο χρονικό διάστημα. Γι’ αυτό, δεν αποκλείεται ο αριθμός των κρουσμάτων που έχουν αναφερθεί μέχρι στιγμής να υποεκτιμάται σημαντικά.
Εκπρόσωπος του ECDC εξήγησε στην «Κ» τους λόγους ανησυχίας των εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι έγκεινται κυρίως σε τρεις παράγοντες. Ο πρώτος είναι πως η τοπική έξαρση εντοπίστηκε σχετικά αργά, δεδομένου του ήδη υψηλού αριθμού καταγεγραμμένων κρουσμάτων. «Η αργοπορία αυτή υποδηλώνει ότι η μετάδοση του ιού ενδέχεται να συνέβαινε απαρατήρητα για κάποιο χρονικό διάστημα. Γι’ αυτό, δεν αποκλείεται ο αριθμός των κρουσμάτων που έχουν αναφερθεί μέχρι στιγμής να υποεκτιμάται σημαντικά», σημειώνει ο εμπειρογνώμονας του ECDC προσθέτοντας πως υπάρχουν πιθανότητες η γεωγραφική έκταση της έξαρσης να είναι μεγαλύτερη από αυτή που έχει μέχρι σήμερα αναγνωριστεί.
Ενας δεύτερος παράγοντας είναι το γεγονός ότι η έξαρση επηρεάζει μια απομακρυσμένη και δυσπρόσιτη περιοχή του κόσμου, γεγονός που μπορεί να δυσχεράνει τις επιχειρήσεις αντιμετώπισης της νόσου στο πεδίο. Ενας τρίτος παράγοντας που ανησυχεί τους ειδικούς είναι το στέλεχος Bundibugyo που προκαλεί την έξαρση, και για το οποίο δεν υπάρχουν σήμερα εγκεκριμένα εμβόλια ή ειδικές θεραπείες.
Εκτιμήσεις του ΕΟΔΥ για την Ελλάδα
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, πηγές του ΕΟΔΥ σημειώνουν στην «Κ» πως δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας για ενδεχόμενη έλευση κρούσματος εντός των συνόρων για δύο λόγους: αφενός η χώρα έχει καταρτίσει σχέδια ετοιμότητας από το 2017-2018 για ενδεχόμενη διαχείριση τυχόν ύποπτου κρούσματος, αφετέρου δεν υπάρχουν απευθείας πτήσεις προς τις εν λόγω χώρες.
Σε δηλώσεις του σε τηλεοπτικό σταθμό, ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, επισήμανε ότι, παρότι δεν υφίσταται επίσημη ταξιδιωτική απαγόρευση, η κοινή λογική υπαγορεύει την αποφυγή τουριστικών ταξιδιών προς τη συγκεκριμένη περιοχή, εκτός αν συντρέχει σοβαρός επαγγελματικός λόγος. «Η παγκόσμια ιατρική κοινότητα το γνωρίζει το θέμα, δεν είναι κάποιος καινούργιος ιός, δεν μας προέκυψε κάτι που δεν το ξέρουμε. Ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε. Αν είναι κάποια ύποπτη επαφή, θα απομονωθεί. Θα μπει σε καραντίνα. Θα ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα. Δεν πρόκειται να επιτρέψουμε να ξεφύγει κάτι. Δεν νομίζω ότι συντρέχει λόγος σοβαρής ανησυχίας σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο», σημείωσε ο ίδιος.
Τι είναι ο αιμορραγικός πυρετός
Ο αιμορραγικός πυρετός Εμπολα είναι μία πολύ σπάνια αλλά θανατηφόρος ιογενής λοίμωξη για την οποία δεν υπάρχει κατάσταση φορείας. Η περίοδος επώασης διαρκεί από 2 έως 21 ημέρες και ακολουθείται από απότομη εμφάνιση υψηλού πυρετού, μυαλγίας, διάρροιας, κεφαλαλγίας, κόπωσης και κοιλιακού άλγους. Μπορεί επίσης να υπάρχει εξάνθημα, πονόλαιμος και επιπεφυκίτιδα. Ο ασθενής καθίσταται μολυσματικός μόλις εκδηλωθεί ο πυρετός.
Πώς μεταδίδεται
Ο ιός μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω επαφής με αίμα, ιστούς και σωματικά υγρά ασθενών ή νεκρών, που νόσησαν από αιμορραγικό πυρετό Εμπολα, συμπεριλαμβανομένης και της επαφής ή επαναχρησιμοποίησης μολυσμένων βελονών από πάσχοντες. Ο ιός μπορεί επίσης να μεταδοθεί μέσω επαφής με νεκρά ή ζωντανά μολυσμένα ζώα (π.χ. πίθηκοι), καθώς επίσης και με σεξουαλική επαφή. Παρ’ όλο που η μετάδοση του ιού Εμπολα μεταξύ των ανθρώπων μέσω αιωρούμενων σταγονιδίων δεν έχει αναφερθεί ποτέ σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας, συνιστάται η χρήση μάσκας και οφθαλμικής προστασίας σε περίπτωση που ο ασθενής εμφανίζει αναπνευστικά συμπτώματα ή εμετούς.
Οδηγίες για ταξιδιώτες
Σύμφωνα με τις γενικές οδηγίες του ΕΟΔΥ, οι ταξιδιώτες που επισκέπτονται τις πληγείσες περιοχές συνιστάται να είναι ενημερωμένοι για τον τρόπο μετάδοσης της νόσου και να τηρούν τα μέτρα ατομικής προστασίας όπως: να αποφεύγουν την άμεση επαφή με σωματικά υγρά ασθενών και με εργαλεία ή αντικείμενα που έχουν χρησιμοποιηθεί από ασθενείς και να αποφεύγουν την επαφή με ζώα.
