Ενας στους πέντε συνταξιούχους λαμβάνει εισόδημα από κύριες συντάξεις (γήρατος, θανάτου και αναπηρίας) που δεν ξεπερνά τα 500 ευρώ, ενώ έξι στις δέκα συντάξεις γήρατος είναι χαμηλότερες των 1.000 ευρώ (μεικτά). Μάλιστα, σε αυτό το περιβάλλον έντονων πληθωριστικών πιέσεων που επηρεάζει ιδιαίτερα τους χαμηλοσυνταξιούχους, δεν είναι λίγοι αυτοί που ενώ υποβάλλουν αίτηση για σύνταξη, εξακολουθούν να εργάζονται, κάνοντας χρήση του ευνοϊκού θεσμικού πλαισίου.
Τα στοιχεία του συστήματος «Ηλιος» για τον μήνα Μάρτιο, που δημοσιοποιήθηκαν χθες, δικαιολογούν απόλυτα την ανάγκη στήριξης των συνταξιούχων με νέες έκτακτες παροχές, καθώς, παρά τις σωρευτικές αυξήσεις των τελευταίων ετών, η μέση κύρια σύνταξη φθάνει μόλις τα 864,55 ευρώ. Αντίστοιχα, η μέση επικουρική ανέρχεται σε 196,45 ευρώ και η μέση δαπάνη για μερίσματα φθάνει τα 115,06 ευρώ. Από το σύνολο των κύριων συντάξεων γήρατος, οι περισσότερες (1.127.125 ή ποσοστό 57,35%) είναι κάτω από 1.000 ευρώ. Από αυτές, οι 265.597 (ποσοστό 13,51%) είναι μόλις μέχρι 500 ευρώ και οι υπόλοιπες 861.528 (ποσοστό 43,84%) κινούνται μεταξύ 500 και 1.000 ευρώ.
Συνολικά, τον Μάρτιο του 2026 πληρώθηκαν 4.752.786 συντάξεις, από τις οποίες 2.908.201 ήταν κύριες, 1.400.397 επικουρικές και 444.188 μερίσματα. Από αυτές, οι 26.293 συντάξεις δόθηκαν για πρώτη φορά (νέες συντάξεις), με τη συνολική δαπάνη των αναδρομικών στους νέους συνταξιούχους να ανέρχεται σε 84.207.428,40 ευρώ και τη συνολική δαπάνη για την πληρωμή τους σε 16.316.064,82 ευρώ. Από τις νέες συντάξεις, οι περισσότερες (17.053) αφορούσαν ασφαλισμένους του e-ΕΦΚΑ, δηλαδή προερχόμενους από τον ιδιωτικό τομέα. Η μέση δαπάνη γι’ αυτές τις συντάξεις ήταν μόλις 807,14 ευρώ, δηλαδή χαμηλότερα ακόμα και από τον συνολικό μέσο όρο. Αντίθετα, τον ίδιο μήνα χορηγήθηκαν και 702 συντάξεις που αφορούσαν δικαιούχους που προήλθαν από τον δημόσιο τομέα. Γι’ αυτούς η μέση δαπάνη ήταν 1.233,16 ευρώ, δηλαδή αυξημένη κατά 426 ευρώ.
Την ίδια περίοδο, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους ανασφάλιστους υπερηλίκους του ΟΠΕΚΑ ανέρχεται στο ποσό των 376,63 ευρώ.
Οπως αναφέρει η έκθεση «Ηλιος», το 27,39% των συνταξιούχων είναι ηλικίας άνω των 81 ετών, το 36,39% κυμαίνεται μεταξύ 71 και 80 ετών, το 33,32% μεταξύ 51 και 70 ετών, ενώ μόλις το 1,40% είναι συνταξιούχοι ηλικίας μικρότερης των 25 ετών. Συνταξιούχοι ηλικίας μεταξύ 61-70 ετών λαμβάνουν τα υψηλότερα ποσά σύνταξης.
Την ίδια στιγμή, ένα άλλο πληροφοριακό σύστημα, το «Ατλας», δείχνει πως το πρώτο δίμηνο του έτους οι αιτήσεις απονομής σύνταξης έφτασαν τις 36.999 (18.636 τον Ιανουάριο και 18.363 τον Φεβρουάριο), καθώς φαίνεται ότι, παρά τις χαμηλές συντάξεις, οι δικαιούχοι επιλέγουν να κάνουν χρήση των θεμελιωμένων δικαιωμάτων τους. Πολλοί εξ αυτών, βέβαια, συνεχίζουν να απασχολούνται με βάση και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, που τους δίνει τη δυνατότητα να λάβουν το σύνολο της σύνταξης και να καταβάλλουν επιπλέον έναν ειδικό πόρο 10% επί του μισθού τους. Ετσι εξηγείται άλλωστε το ότι οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι άγγιξαν πλέον τους 300.000.
Οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, πάντως, θεωρούνται από τους ειδικούς κοινωνικής ασφάλισης σημαντικά υψηλές.
Ειδικά οι αιτήσεις Φεβρουαρίου, σε ποσοστό 48% (8.763 αιτήσεις) αφορούσαν την καταβολή σύνταξης γήρατος, οι 3.714 (20%) σχετίζονταν με μεταβίβαση σύνταξης θανάτου συνταξιούχου, άλλες 3.160 αιτήσεις αφορούσαν την καταβολή σύνταξης αναπηρίας (17%) και 2.199 αιτήσεις την καταβολή παραπληγικού επιδόματος.
Οσο για το «στοκ» των εκκρεμοτήτων, σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ, οι ληξιπρόθεσμες αιτήσεις με χρόνο αναμονής για την καταβολή της σύνταξης άνω των 90 ημερών ανήλθαν στις 13.909 τον Φεβρουάριο. Να σημειωθεί βέβαια ότι υπάρχουν και άλλες 19.684 εκκρεμείς αιτήσεις απονομής σύνταξης, που όμως δεν είναι ληξιπρόθεσμες. Συνολικά, ληξιπρόθεσμες και μη, οι εκκρεμείς αιτήσεις για τη λήψη κύριας σύνταξης ανέρχονται σε 33.593.
