Υποχρεωτικό χαρακτήρα είναι πιθανό να έχει στο κοντινό μέλλον η ασφάλιση των κτιρίων έναντι καταστροφών, μετά την πρόσφατη υπόθεση με την κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα. Η ρύθμιση αυτή εξετάζεται μεταξύ σωρείας άλλων παρεμβάσεων του υπ. Δικαιοσύνης, που θα νομοθετηθούν τους επόμενους μήνες στον υπό διαμόρφωση Κώδικα Ιδιοκτησίας.
Πηγές αναφέρουν ότι η ασφάλιση αυτή θα αφορά τους κοινόχρηστους χώρους και εγκαταστάσεις των ακινήτων, παρέχοντας παροχές, όπως κάλυψη κτιρίου (πυρκαγιά, σεισμός, πλημμύρα) για τα τετραγωνικά της κοινόχρηστης περιουσίας. Υπενθυμίζεται ότι κοινόχρηστοι χώροι θεωρούνται η είσοδος, το κλιμακοστάσιο, η ταράτσα, το λεβητοστάσιο και ο ανελκυστήρας.
Ειδικά σε ό,τι αφορά όμως περιπτώσεις όπως εκείνη στα Πετράλωνα, είναι δυνατόν να προστεθούν καλύψεις για περιπτώσεις καθίζησης, κατολίσθησης, ή κατάρρευσης εδάφους. Προς το παρόν πάντως, το ζήτημα της υποχρεωτικότητας στην ασφάλιση αποτελεί πρόταση που έχει «πέσει στο τραπέζι», χωρίς όμως να έχει ακόμα ληφθεί κάποια σχετική απόφαση.
Ο νέος κώδικας θα περιλαμβάνει και διατάξεις για την ταχύτερη επίλυση διαφορών μεταξύ συνιδιοκτητών.
Μέχρι σήμερα, η ασφάλεια κατοικιών γίνεται μεμονωμένα ανά διαμέρισμα και δεν έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα, πλην των κατοικιών που έχουν αποκτηθεί με στεγαστικό δάνειο. Πηγές της ασφαλιστικής αγοράς ανέφεραν ότι η υποχρεωτικότητα στην ασφάλιση των κτιρίων, ειδικά έναντι φυσικών καταστροφών, είναι ένα μέτρο που κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, εφόσον τελικά θεσμοθετηθεί.
Εκτός βέβαια από την ασφάλιση των κτιρίων, ο νέος Κώδικας Ιδιοκτήτη αφορά σε μια εις βάθος παρέμβαση που δρομολογείται από το υπ. Δικαιοσύνης, προκειμένου να επιλυθούν χρόνιες παθογένειες της συνιδιοκτησίας κατοικιών που έχουν φτάσει σήμερα να απειλούν την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής των ενοίκων, ενώ ταυτόχρονα καταλήγουν να αποστερούν ακίνητα από την αγορά, λόγω αντιδικιών μεταξύ συνιδιοκτητών.
Οπως ανέφερε ο υπ. Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, «σχεδόν εκατό χρόνια μετά τον βασικό νόμο (3741/1929) για την οριζόντια ιδιοκτησία αποφασίσαμε να πάρουμε μια συνολική πρωτοβουλία που αφορά όλες τις εκκρεμότητες για την ιδιοκτησία και κυρίως τη συνιδιοκτησία των Ελλήνων. Σήμερα, υπάρχουν περισσότερες από χίλιες διατάξεις που είναι διασπαρμένες σε διάφορα νομοθετήματα». Το σχετικό έργο έχει αναλάβει ειδική επιτροπή, η οποία θα επεξεργαστεί το νέο νομοσχέδιο, με στόχο να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το προσεχές φθινόπωρο.
Μεταξύ άλλων, στο επίκεντρο θα βρεθεί και η δυνατότητα να επιλύονται ταχύτερα και αμεσότερα οι συνεχείς συγκρούσεις μεταξύ συνιδιοκτητών σε μια πολυκατοικία, που σήμερα οδηγούν σε μαρασμό και απαξίωση δεκάδες χιλιάδες κτίρια, λόγω του ότι υπάρχουν αρκετά νομοθετικά κενά που επιτρέπουν ασύδοτες συμπεριφορές. Ακόμα δε κι όταν αυτές καταλήγουν στα δικαστήρια, απαιτούνται πολλά χρόνια προκειμένου να προκύψει αποτέλεσμα κι αν μάλιστα συμβεί κάτι τέτοιο. Ετσι, σε πολλά κτίρια δεν γίνονται οι απαιτούμενες παρεμβάσεις, επισκευές ή αναβαθμίσεις.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενοικιαστή, ο οποίος είχε τοποθετήσει στην ταράτσα του κτιρίου φωτοβολταϊκά χωρίς να έχει ενημερώσει τον ιδιοκτήτη Σ.Γ., ο οποίος μένει μόνιμα στη Γερμανία. Παρότι ο υφιστάμενος νόμος προβλέπει ότι απαγορεύεται οποιαδήποτε παρέμβαση, ή κατάληψη κοινόχρηστων χώρων, της στέγης και των διαδρόμων ενός κτιρίου, ακόμα περισσότερο χωρίς τη συναίνεση των ιδιοκτητών, ο συγκεκριμένος ενοικιαστής προχώρησε στην κίνηση αυτή, που έχει πλέον ακολουθήσει τη δικαστική οδό.
Σε άλλη περίπτωση, ένοικος προχώρησε στο σπάσιμο της μόνωσης της οροφής του κτιρίου, προκειμένου να περάσει από εκεί καμινάδα για το τζάκι που έφτιαξε στο δικό του διαμέρισμα. Το αποτέλεσμα φυσικά είναι το ακίνητό του να έχει πλέον προβλήματα στεγανοποίησης και διαρροών νερού κάθε φορά που βρέχει, με τον συγκεκριμένο ιδιοκτήτη να ζητάει τώρα από τους υπόλοιπους να συμβάλουν οικονομικά στην επισκευή της ταράτσας… Μάλιστα, ο ίδιος έχει τοποθετήσει τρεις εξωτερικές μονάδες κλιματισμού και πάλι στην κοινόχρηστη ταράτσα, αντί για το μπαλκόνι του, ενώ στον ίδιο χώρο έχει επίσης τοποθετήσει καυστήρα, λέβητα και δεξαμενή πετρελαίου για ιδία χρήση, προφανώς χωρίς καμία πρότερη ενημέρωση των υπολοίπων ιδιοκτητών. Ουσιαστικά δηλαδή έχει κάνει πλήρη κατάληψη της κοινόχρηστης ταράτσας.
Τέτοιες περιπτώσεις είναι εκατοντάδες, με τις τριβές να είναι καθημερινές και να οδηγούν σε πολλαπλασιασμό αγωγών στα δικαστήρια, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης. Εκτός από αυθαιρεσίες, τα πιο συνήθη προβλήματα αφορούν ενοίκους που αρνούνται να πληρώσουν ζημιές κι επισκευές στα κτίρια όπου μένουν, κοινόχρηστα, ενώ πολλοί «μπλοκάρουν» προσπάθειες είτε για αλλαγές στο καταστατικό της πολυκατοικίας, ή για να γίνουν εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης, π.χ. αντικατάσταση καυστήρα πετρελαίου με αντλία θερμότητας, μέσω επιδοτούμενου προγράμματος κτλ.
Για τον σκοπό αυτό, μεταξύ των παρεμβάσεων που θα περιλαμβάνονται στο νέο Κώδικα Ιδιοκτησίας, θα είναι και η μείωση των απαιτούμενων πλειοψηφιών, ώστε να λαμβάνονται αποφάσεις με ποσοστό 51% για περιπτώσεις όπως η ενεργειακή αναβάθμιση, η συντήρηση της οικοδομής ή η κατανομή των κοινόχρηστων δαπανών. Για παράδειγμα, σήμερα, οι αυστηρές προϋποθέσεις πλειοψηφίας (έως και 100% για τροποποίηση κανονισμού) καθιστούν σχεδόν αδύνατη την εκτέλεση αναγκαίων επισκευών ή ενεργειακών αναβαθμίσεων σε παλιές πολυκατοικίες, π.χ. για φωτοβολταϊκά στις στέγες, σταθμούς φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, ή αντλιών θερμότητας, λόγω διαφωνιών επί των κοινόχρηστων χώρων.
