Πλέγμα προστασίας της πρώτης κατοικίας επιστρατεύει η κυβέρνηση για όσους έχουν οφειλές από κόκκινα δάνεια, προωθώντας την προστασία της πρώτης κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού και για τους ευάλωτους δανειολήπτες που κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους τη σύσταση Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων. Ο φορέας θα αγοράζει τα σπίτια όσων πτωχεύουν, επιτρέποντάς τους να παραμένουν σ’ αυτά ως ενοικιαστές, ενώ το κράτος θα επιδοτεί μέρος του ενοικίου που καταβάλλουν στον φορέα.
Μετά την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας που ανέδειξε τον επενδυτικό φορέα Christofferson, Robb & co, LLC προσωρινό ανάδοχο, ο φορέας αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το φθινόπωρο. Οπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, ο προσωρινός ανάδοχος, αφού προσκομίσει τα δικαιολογητικά κατακύρωσης και κριθούν πλήρη, θα κηρυχθεί οριστικός και θα κληθεί να υπογράψει τη σύμβαση παραχώρησης, η οποία στη συνέχεια θα εισαχθεί στη Βουλή προς κύρωση. Ο ανάδοχος θα αναλάβει και τη διαχείριση του φορέα, ενώ στη χρηματοδότησή του συμμετέχουν οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, οι οποίες θα ενισχύσουν το σχήμα με 100 εκατ. ευρώ, κατόπιν απευθείας συμφωνίας τους με τον επενδυτή.
Το ενδιαφέρον μέχρι σήμερα των οφειλετών για την ένταξη στον φορέα είναι μικρό, καθώς 400 μόλις ευάλωτα νοικοκυριά έχουν ενταχθεί στο ενδιάμεσο πρόγραμμα που αποτελεί τον προθάλαμο για την ένταξη στον φορέα. Ωστόσο η ύπαρξή του, που θα προστατεύει τα ευάλωτα νοικοκυριά από την έξωση της κύριας κατοικίας τους, θα αποτελεί πλέον έναν μόνιμο μηχανισμό, κλείνοντας, όπως σημειώνει σε ανακοίνωσή του το αρμόδιο υπουργείο, «ένα σημαντικό κενό του πτωχευτικού νόμου».
Ο φορέας θα αγοράζει την πρώτη κατοικία του οφειλέτη και υποχρεούται να τη μισθώσει στον πολίτη για 12 έτη, αποτρέποντας με αυτό τον τρόπο τις εξώσεις. Κατά τη διάρκεια της 12ετούς μίσθωσης και μέχρι τη λήξη της, ο φορέας υποχρεούται να επαναπωλήσει την κατοικία στον πολίτη, εφόσον αυτός ανακάμψει οικονομικά και εφόσον είναι συνεπής ως προς την καταβολή του μισθώματος.
Με τις πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις ο οφειλέτης θα μπορεί να επαναγοράσει το ακίνητο πριν από τη συμπλήρωση 12ετίας (που είναι το ανώτατο χρονικό όριο), καθώς καταργείται η υποχρέωση να πληρώσει τα μισθώματα των 12 ετών σε περίπτωση που ασκήσει νωρίτερα το δικαίωμα επαναγοράς. Ο φορέας θα αποκτά το ακίνητο με έκπτωση 30% επί της εμπορικής του αξίας, έκπτωση από την οποία θα ωφελείται στο μέλλον και ο δανειολήπτης, με αντίστοιχη μείωση της τιμής επαναγοράς του ακινήτου. Το κράτος (ΟΠΕΚΑ) παρέχει μηνιαίο επίδομα ενοικίου από 70 έως 210 ευρώ στον πολίτη για να τον βοηθήσει να παραμείνει στην κατοικία.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί τη δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού για όλους τους οφειλέτες – όχι μόνο όσους θεωρούνται ευάλωτοι με βάση τα κριτήρια του νόμου. Με την ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό ο οφειλέτης θα μπορεί να διαχωρίσει την πρώτη του κατοικία από τα υπόλοιπα χρέη του, εκποιώντας όμως υποχρεωτικά την υπόλοιπη περιουσία του.
Η διάταξη περιλαμβάνεται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που κατατέθηκε στη Βουλή και προβλέπει επίσης τη δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει το 25% της οφειλής του και ρυθμίσει τις λοιπές βεβαιωμένες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση.
