Το σχέδιο νόμου για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που τέθηκε σε διαβούλευση από το υπουργείο Εσωτερικών επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της είσπραξης δημοτικών τελών μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας και μάλιστα υπό την απειλή διακοπής της ηλεκτροδότησης. Το σχέδιο νόμου διατηρεί εν ισχύι ένα καθεστώς που θεσπίστηκε πριν από σχεδόν 50 χρόνια, όταν η ΔΕΗ ήταν ο μοναδικός προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας και το κόστος του ρεύματος δεν διαπραγματευόταν στο Χρηματιστήριο. Σήμερα, που οι τιμές ρεύματος κινούνται σε επίπεδα που δυσκολεύεται να καλύψει η πλειονότητα των καταναλωτών, η χρήση του λογαριασμού ρεύματος ως μηχανισμός είσπραξης φόρων, τελών και λοιπών χρεώσεων που δεν συνδέονται με την ενέργεια δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την αποπληρωμή του.
Παρά τις οδηγίες της Ε.Ε. για την απαλλαγή των λογαριασμών ρεύματος από φόρους και τέλη που δεν συνδέονται με την ενέργεια, η Ελλάδα νομοθετεί τη συνέχιση μιας πρακτικής που μπορεί να στερήσει από τους πολίτες της ένα βασικό αγαθό, όπως είναι το ηλεκτρικό ρεύμα αν δεν πληρώσει φόρους υπέρ τρίτων, τους οποίους μάλιστα αυξάνει. Με άλλα λόγια, η πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια χρησιμοποιείται ως μέσον αναγκαστικής είσπραξης δημοτικών και άλλων εσόδων (τέλος ΕΡΤ κ.λπ.). Ενα νοικοκυριό μπορεί να μείνει χωρίς ρεύμα, όχι γιατί δεν μπορεί να πληρώσει τις κιλοβατώρες που κατανάλωσε και τις λοιπές χρεώσεις που αφορούν το ρεύμα (χρεώσεις δικτύου, συστήματος, ΕΤΜΕΑΡ, ΥΚΩ) αλλά γιατί αδυνατεί να εξοφλήσει δημοτικές επιβαρύνσεις. Το ζήτημα σε μια αγορά που έχει συσσωρεύσει ανεξόφλητες οφειλές άνω των 3 δισ. ευρώ, οι οποίες μεταφέρονται ως επισφάλειες στους συνεπείς καταναλωτές και σε μια κοινωνία με τα υψηλότερα ποσοστά ενεργειακής φτώχειας στην Ευρώπη, αποκτά κρίσιμη σημασία με τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας να επαναφέρουν, με αφορμή το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, το πάγιο αίτημά τους για απαλλαγή του λογαριασμού ρεύματος από φόρους και τέλη υπέρ τρίτων.
Με επιστολή του προς τους συναρμόδιους υπουργούς ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) εκφράζει την κάθετη αντίθεσή του σε κάθε εμπλοκή των προμηθευτών στην είσπραξη του τέλους καθαριότητας – φωτισμού, του τέλους Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και κάθε άλλου τέλους υπέρ των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ζητάει να απαλειφθεί από το νομοσχέδιο η πρόβλεψη για διακοπή της ηλεκτροδότησης λόγω μη καταβολής των τελών υπέρ ΟΤΑ.
Η επιβολή υποχρεώσεων περί είσπραξης τελών υπέρ ΟΤΑ αντιβαίνει τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
«Η επιβάρυνση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας με φόρους και τέλη που ουδόλως σχετίζονται με το αγαθό της ενέργειας πλήττει τη δυνατότητα των καταναλωτών να εξοφλούν εγκαίρως τους λογαριασμούς τους και προκαλεί σύγχυση ως προς το πραγματικό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, η πρόβλεψη του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου για αύξηση του ύψους των τελών που εισπράττονται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας, σε μια περίοδο μάλιστα κατά την οποία οι ληξιπρόθεσμες οφειλές στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έχουν αυξηθεί σε ύψος άνω των 3 δισ. ευρώ, αυξάνει περαιτέρω το κόστος που καλούνται να επωμιστούν οι συνεπείς καταναλωτές», αναφέρει χαρακτηριστικά ο ΕΣΠΕΝ στην επιστολή του. Επισημαίνει επίσης ότι οι προβλέψεις του νομοσχεδίου αυξάνουν περαιτέρω το ήδη δυσανάλογα διαχειριστικό κόστος που μετακυλίεται στους προμηθευτές για την είσπραξη των τελών.
Η επιβολή υποχρεώσεων περί είσπραξης τελών υπέρ ΟΤΑ αντιβαίνει στις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την απαλοιφή από τους λογαριασμούς ενέργειας πρόσθετων φόρων ή εισφορών που δεν συνδέονται με την ενέργεια, αναφέρει ο ΕΣΠΕΝ και εξηγεί:
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο Affordable Energy Action Plan [COM (2025) 79], έθεσε στόχο τη μείωση της φορολογίας στην ηλεκτρική ενέργεια και την αφαίρεση μη ενεργειακών συνιστωσών από τους λογαριασμούς. Περαιτέρω, στο Citizens Energy Package [COM (2026) 115] περιλαμβάνονται ρητές κατευθύνσεις για την απαλοιφή των πρόσθετων φόρων ή εισφορών που δεν συνδέονται με την ενέργεια. Αντιστοίχως, οι ευρωπαϊκοί ρυθμιστικοί φορείς ACER και CEER (Market Monitoring Report, 2024) έχουν τεκμηριώσει ότι οι φόροι και λοιπές επιβαρύνσεις συνιστούν δυσανάλογο μέρος των τελικών λογαριασμών και συστήνουν τη μεταφορά τους σε εναλλακτικούς μηχανισμούς είσπραξης. Παράλληλα, στο ανανεωμένο CEER Consumer Handbook (2025) αναδεικνύεται ότι βέλτιστη πρακτική αποτελεί η αποτύπωση στους λογαριασμούς ενέργειας αποκλειστικά του κόστους που συνδέεται με την ενέργεια.
Ο ΕΣΠΕΝ εντοπίζει στο νομοσχέδιο διατάξεις από προηγούμενους νόμους (1975 και 1980) οι οποίες προβλέπουν ότι σε περίπτωση που η οφειλή για τα τέλη υπέρ των ΟΤΑ καταστεί ληξιπρόθεσμη, ο προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας οφείλει να προβαίνει σε διακοπή της σύνδεσης του υπόχρεου. Οι συγκεκριμένες προβλέψεις, σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, έρχονται σε αντίθεση με τον κώδικα προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, ο οποίος προβλέπει δικαίωμα και όχι υποχρέωση του προμηθευτή να προβεί σε απενεργοποίηση μετρητή σε περίπτωση ανεξόφλητων οφειλών. Οι διατάξεις του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου, σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, παραβλέπουν τις ρητές προστατευτικές διατάξεις του κώδικα προμήθειας, με τις οποίες απαγορεύεται η διακοπή ηλεκτροδότησης σε ευάλωτους πελάτες, όπως ιδίως τα πρόσωπα που εξαρτώνται από μηχανική υποστήριξη.
