Ανάμεσα σε δύο εκ διαμέτρου αντίθετες προσεγγίσεις βρίσκεται το υπουργείο Περιβάλλοντος σε σχέση με το ειδικό χωροταξικό του τουρισμού. Από τη μια πλευρά βρίσκεται ο ξενοδοχειακός κλάδος, που αντιτίθεται σε κάθε είδους περιορισμό, υποστηρίζοντας ότι θα θέσουν εμπόδιο στην αναπτυξιακή πορεία του κλάδου. Από την άλλη πλευρά βρίσκονται πολεοδόμοι και χωροτάκτες, που αντιτείνουν ότι το προτεινόμενο πλαίσιο επικυρώνει τη χωρίς ουσιαστικούς όρους μεγέθυνση και επιβολή του τουρισμού ως κυρίαρχη χρήση σε όλη τη χώρα.
Η δεύτερη διαβούλευση, στην οποία έθεσε το πλαίσιο το υπουργείο Περιβάλλοντος, έληξε τη Δευτέρα. Πρόκειται για μια κλειστή διαδικασία που έγινε για να κατευναστεί ο κλάδος των ξενοδόχων, καθώς υπήρξαν έντονες διαμαρτυρίες ότι ο κλάδος «αιφνιδιάζεται». Είναι χαρακτηριστική η ανακοίνωση που εξέδωσε ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), στην οποία υποστήριξε ότι δεν επαρκούσε η δημοσιοποίηση του κειμένου του πλαισίου όταν αυτό τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, αλλά ότι το τελικό κείμενο έπρεπε και πάλι να γνωστοποιηθεί πριν εγκριθεί «στους άμεσα εμπλεκόμενους παραγωγικούς φορείς». Οπως είχε αναφέρει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, το υπουργείο θα εξετάσει τις νέες τοποθετήσεις και θα καταλήξει στην τελική μορφή του πλαισίου, η οποία και θα εγκριθεί μέσα στον Ιούλιο (με κοινή υπουργική απόφαση).
Αρκετοί τουριστικοί και επιστημονικοί φορείς έσπευσαν τις προηγούμενες δύο εβδομάδες να τοποθετηθούν και δημόσια για το πλαίσιο. Ανάμεσα σε αυτούς:
• Το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος ζήτησε να επανεξεταστεί το γενικό όριο των 100 κλινών και τα όρια αρτιοτήτων που έθετε το πλαίσιο (8-16 στρέμματα ελάχιστη αρτιότητα, αναλόγως της περιοχής). Επίσης έθεσε ζήτημα επανεξέτασης της έννοιας της φέρουσας ικανότητας και σύνδεσής της με έργα υποδομής. Να σημειωθεί ότι την προηγούμενη εβδομάδα, μιλώντας στη γενική συνέλευση του ΣΕΤΕ, ανάλογη στάση τήρησε και ο ίδιος ο πρωθυπουργός: «Αλλη η φέρουσα ικανότητα της Κρήτης με το υφιστάμενο αεροδρόμιο το οποίο έχει στο Ηράκλειο και με τον υφιστάμενο βόρειο οδικό άξονα, άλλη η φέρουσα ικανότητα της Κρήτης όταν θα φτιάξουμε ένα υπερσύγχρονο αεροδρόμιο, έναν υπερσύγχρονο δρόμο, θα επενδύσουμε στις υποδομές διαχείρισης νερού, θα έχουμε ολοκληρώσει την ηλεκτρική διασύνδεση», ανέφερε, συγχέοντας την ποιότητα της εξυπηρέτησης των επισκεπτών με το αποτύπωμα του τουρισμού στον χώρο και στους φυσικούς πόρους.
• Στην ίδια γραμμή κινείται και η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, η οποία αρνείται ακόμη και την ύπαρξη φαινομένων υπερτουρισμού στην Ελλάδα, θέμα για το οποίο υπάρχει πλήθος επιστημονικών δημοσιεύσεων (υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για εποχικό συνωστισμό). Το περιφερειακό συμβούλιο ταυτίστηκε με τις θέσεις του ξενοδοχειακού κλάδου υποστηρίζοντας ότι η φέρουσα ικανότητα πρέπει να συνδεθεί με σταθερό μηχανισμό επανεκτίμησης και να μην αντιμετωπίζεται ως ένα στατικό μέγεθος-όριο. Παράλληλα ζητάει να μην επιβληθεί νέο περιβαλλοντικό τέλος. Ζητάει επίσης να συμπεριληφθεί πρόβλεψη για την κοινωνική κατοικία και την προσιτή στέγη, θέμα πολύ σημαντικό για τις νησιωτικές κοινωνίες (η απουσία πολιτικής κατοικίας), το οποίο όμως δεν αφορά το συγκεκριμένο πλαίσιο.
• Αντιδράσεις υπήρξαν και από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων, η οποία υποστήριξε ότι οι περιορισμοί στις αρτιότητες ή στον ανώτατο αριθμό κλινών, σε συνδυασμό με την εκτίμηση της φέρουσας ικανότητας, ενδέχεται να οδηγήσουν σε στρεβλώσεις και να περιορίσουν την αναπτυξιακή προοπτική του τουρισμού.
• Από διαφορετική σκοπιά ήταν η παρέμβαση της Συνομοσπονδίας Επιχειρηματιών Τουριστικών Καταλυμάτων Ελλάδος. Ο φορέας υποστήριξε τα όρια στον αριθμό των κλινών και ζητάει αναστολή της έκδοσης νέων αδειών σε επιβαρυμένες περιοχές, μέχρι να αναβαθμιστούν οι δημόσιες υποδομές. Εκφράζει ωστόσο την αντίθεσή του στις ρυθμίσεις που αφορούν τα μη κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα, υποστηρίζοντας ότι περιορίζουν υπέρμετρα την οικογενειακή επιχειρηματικότητα.
• Ενστάσεις εκφράζει και ο Stama, φορέας που εκπροσωπεί ιδιοκτήτες καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, παρότι το πλαίσιο δεν έχει κανέναν ουσιαστικό περιορισμό στις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Υποστηρίζει ότι τα καταλύματα τύπου Airbnb δεν θα πρέπει να συγκρίνονται με τις ξενοδοχειακές κλίνες, ούτε να συνυπολογιστούν ποτέ στην τουριστική επιβάρυνση μιας περιοχής.
• Σε διαφορετικό μήκος κύματος κινούνται οι επιστημονικοί φορείς. Για παράδειγμα, ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ) υποστηρίζει ότι το πλαίσιο, αν και παρουσιάζεται ότι κατ’ αρχήν επιχειρεί να οργανώσει την τουριστική δραστηριότητα και ανάπτυξη στη χώρα, εντούτοις στο σύνολό του επιβεβαιώνει την χωρίς ουσιαστικούς περιορισμούς εντατική μεγέθυνση του κλάδου, που τελικά οδηγεί στη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού. Επισημαίνει ότι το πλαίσιο εμμένει στα ίδια χωρικά πρότυπα τουριστικής ανάπτυξης που δεν λαμβάνουν υπόψη την ευαλωτότητα του τουρισμού σε παράγοντες όπως η κλιματική κρίση, οι ενεργειακές προκλήσεις και η γεωπολιτική αναταραχή.
• Τέλος, η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού υποστηρίζει ότι το πλαίσιο έχει υποεκτιμήσει την τουριστική επιβάρυνση των περιοχών, καθώς δεν συνυπολόγισε τις βραχυχρόνιες μισθώσεις που πλέον ξεπερνούν σε κλίνες τον ξενοδοχειακό κλάδο. Εκτιμά ότι δεν πρέπει στις κορεσμένες περιοχές να γίνονται νέες τουριστικές μονάδες, ενώ πρέπει να καταργηθούν οι ad hoc χωροθετήσεις στρατηγικών επενδύσεων στα νησιά.
