Σε ειδικό νομοθετικό πλαίσιο για την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) για επενδυτικά σχέδια έως 50 εκατ. ευρώ σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας προχωράει η κυβέρνηση. Πέρα από τα κίνητρα, τα οποία σε μεγάλο βαθμό ταυτίζονται με αυτά που ήδη ισχύουν για τις στρατηγικές επενδύσεις, ανεξαρτήτως προέλευσης επενδυτή, με το προωθούμενο νομοσχέδιο προβλέπονται μεγαλύτερες διευκολύνσεις σχετικά με τις άδειες διαμονής για τους ξένους επενδυτές, δυνατότητα χρηματοδότησης των ΑΞΕ από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, αλλά και διαδικασία FIFO (First In, First Out) με στόχο τη διασφάλιση διαδικασιών έγκρισης και αδειοδότησης με μεγαλύτερη ταχύτητα και περισσότερη διαφάνεια.
Απώτερος στόχος είναι η προσέλκυση όχι μόνο περισσότερων ΑΞΕ, αλλά και πιο παραγωγικών, δεδομένου ότι μέχρι σήμερα μεγάλο μέρος αυτών, που έφτασε ακόμη και το 47% το 2023, επρόκειτο για επενδύσεις στην αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι καθαρές εισροές ΑΞΕ το 2025 ανήλθαν σε 11,38 δισ. ευρώ έναντι 7,01 δισ. ευρώ το 2024. Την περίοδο 2015-2025 το 66% των ΑΞΕ αφορούσε τον τριτογενή τομέα και μόλις το 21% τον δευτερογενή, ενώ ελάχιστες είναι οι επενδύσεις, μόλις 1%, στον πρωτογενή τομέα. Το 31% των ΑΞΕ στον τομέα των υπηρεσιών αφορά την ίδια περίοδο τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας.
Κατ’ αρχάς, το νομοσχέδιο δεν αφορά συνολικά τις ΑΞΕ αλλά αυτές με επενδυτικά σχέδια έως 50 εκατ. ευρώ στους ακόλουθους τομείς: μεταποίηση – βιομηχανία, έρευνα και ανάπτυξη – τεχνολογία – τεχνητή νοημοσύνη, εφοδιαστική αλυσίδα (logistics), βιομηχανοποιημένη πρωτογενής παραγωγή (π.χ. εφαρμογή αυτοματισμών στη γεωργία), αμυντική βιομηχανία – αεροναυπηγική, βιοτεχνολογία – υγεία – κοινωνική πρόνοια.
Τα κίνητρα που προβλέπει το νομοσχέδιο για επενδύσεις που χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από μη εγχώρια κεφάλαια θα είναι φορολογικά –με τη μορφή φοροαπαλλαγών ή ταχείας απόσβεσης παγίων–, ταχεία αδειοδότηση με την πρόβλεψη για αυστηρή τήρηση προθεσμιών, χρηματοδοτικά εργαλεία με εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ), βελτίωση του καθεστώτος για τις άδειες διαμονής των επενδυτών και δίκαιη διαδικασία υπαγωγής (FIFO) υπό την έννοια ότι τα επενδυτικά σχέδια θα αξιολογούνται με βάση τη χρονική σειρά υπαγωγής. Σε περίπτωση που κάποιες προθεσμίες παρέλθουν άπρακτες, θα προβλέπεται η δυνατότητα παρέμβασης του υπουργού Ανάπτυξης, όπως ισχύει εν πολλοίς και στις στρατηγικές επενδύσεις. Στην περίπτωση της χορήγησης δανείων με εγγύηση της ΕΑΤ, θα προβλέπονται χαμηλότερα επιτόκια και εν γένει ευνοϊκότεροι όροι δανεισμού, καθώς και ελάχιστες απαιτήσεις ενεχύρων.
Σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, η εφαρμογή του νέου νομικού πλαισίου θα έχει ως συνέπεια τη μόχλευση σημαντικών ξένων κεφαλαίων, την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης και της τεχνολογικής αναβάθμισης, τη μεταφορά τεχνογνωσίας και προηγμένης επιχειρηματικής κουλτούρας, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, την ενίσχυση της περιφερειακής ανάπτυξης και τη μείωση ανισοτήτων, την επιτάχυνση του ψηφιακού και βιομηχανικού μετασχηματισμού.
