Ανησυχητικά μηνύματα για την έκταση των επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην Ευρώπη και στην ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα του διεθνούς συνεδρίου Energy Transi-tion Summit: East Med & Southeast Europe, που συνδιοργανώνουν οι Financial Times Live και η «Καθημερινή».
«Πρέπει να είμαστε σε θέση να προετοιμαστούμε για ένα πιθανό αρνητικό σενάριο: παράταση της σύγκρουσης, σημαντική αύξηση του πληθωρισμού, μείωση των ρυθμών ανάπτυξης και ανάγκη όλων των κυβερνήσεων να στηρίξουν τους πολίτες τους σε μια περίοδο πίεσης», είπε. Παράλληλα ανέφερε πως όσα συμβαίνουν σήμερα στα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μια ακόμη ένδειξη ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε πολύ πιο σοβαρά την ενεργειακή ασφάλεια στην Ευρώπη. «Εχουμε πολιτική για την κλιματική αλλαγή, δεν είμαι βέβαιος ότι έχουμε πολιτική ενεργειακής ασφάλειας», είπε και εκτίμησε ότι ακόμη και αν η κατάσταση στη Μέση Ανατολή δεν εξελιχθεί σε έντονη στρατιωτική σύγκρουση, η διατήρηση της αστάθειας επηρεάζει ήδη τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες. «Κάθε εβδομάδα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά προσθέτει επιπλέον πίεση στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού», τόνισε και επισήμανε τις επιπτώσεις στο κόστος ζωής, χαρακτηρίζοντάς το ως το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη. Επ’ αυτού είπε ότι η ακρίβεια «βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας μου» και πως ταυτόχρονα «πρέπει να διασφαλίσω ότι τα μέτρα που εφαρμόζουμε δεν επιδεινώνουν τον πληθωρισμό και ότι είναι στοχευμένα και προσωρινά – αυτό ακριβώς έχουμε κάνει». Εκτίμησε δε ότι για πρώτη φορά, πιθανότατα μέσα στη χρονιά, η Ελλάδα δεν θα είναι η πιο υπερχρεωμένη χώρα στην Ευρώπη.
Ο πρωθυπουργός δεν έκρυψε τις ανησυχίες του για τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις στα αεροπορικά καύσιμα στον τουρισμό.
Φυσικά και υπάρχει ανησυχία για το πώς θα επηρεαστούν οι πτήσεις, σημείωσε. Η τουριστική περίοδος ξεκίνησε πολύ καλά, αλλά κανείς δεν μπορεί να κάνει ασφαλείς προβλέψεις, ανέφερε και εκτίμησε ότι θα υπάρξει ένα μεγάλο κύμα κρατήσεων της τελευταίας στιγμής, όπως συνήθως συμβαίνει, γιατί πολλοί καθυστερούν τις κρατήσεις μέχρι να δοθεί λύση στην κρίση.
Η ακρίβεια είναι το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη.
Με αφορμή τις μεγάλες ανατιμήσεις στα καύσιμα, ο πρωθυπουργός ανέδειξε το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης ασκώντας κριτική στην πολιτική αφορισμού που εφάρμοσε τα προηγούμενα χρόνια. «Μπορεί να πιστεύουμε ότι τελειώσαμε με τα ορυκτά καύσιμα, αλλά τα ορυκτά καύσιμα δεν έχουν τελειώσει ακόμη με την Ευρώπη. Το βλέπουμε τώρα στις συνέπειες», είπε και πρόσθεσε ότι η πράσινη μετάβαση πρέπει να συμβαδίζει με την πραγματικότητα της ενεργειακής ασφάλειας. Διαβεβαίωσε πάντως ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει προβλήματα εφοδιασμού, καθώς διαθέτει ισχυρή διυλιστική δυναμικότητα και παρουσιάζει σημαντική εξαγωγική δραστηριότητα πετρελαϊκών προϊόντων.
Δεν εγκαταλείπουμε τη στρατηγική της ενεργειακής μετάβασης, επεκτείνουμε ταχύτατα τις δυνατότητες αποθήκευσης, αλλά και το φυσικό αέριο θα παραμείνει μαζί μας στο προβλέψιμο μέλλον, τόνισε αναφερόμενος στο ελληνικό πρόγραμμα αξιοποίησης υδρογονανθράκων. Ερωτηθείς για την πυρηνική ενέργεια σημείωσε ότι έχει ήδη συσταθεί ομάδα εργασίας, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι πρόκειται για ένα σχέδιο με ορίζοντα δεκαετίας, μια μακροπρόθεσμη στρατηγική επιλογή για τη χώρα.
Ενεργειακός κόμβος
Αναφερόμενος στον ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιέγραψε τη χώρα ως αναδυόμενο ενεργειακό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, σημειώνοντας την αύξηση των ροών φυσικού αερίου μέσω ελληνικού εδάφους από περίπου 7 δισ. κυβικά μέτρα το 2019 σε περίπου 18 δισ. κ.μ. σήμερα. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα επιδιώκει να λειτουργήσει ως πύλη εισόδου για LNG, κυρίως από τις ΗΠΑ, αλλά και ως διαμετακομιστικός κόμβος για τα Βαλκάνια και την ευρύτερη περιοχή, επισημαίνοντας ότι αυτό προσδίδει σημαντικό γεωπολιτικό αποτύπωμα.
«Ο πόλεμος μπορεί να διαρκέσει ακόμα και έξι μήνες»
Την εκτίμηση ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή μπορεί να διαρκέσει ακόμη και έξι μήνες εξέφρασε ο εκτελεστικός πρόεδρος της Metlen Ευάγγελος Μυτιληναίος που συμμετείχε στο συνέδριο των Financial Times Live και της «Καθημερινής». Προειδοποίησε ότι η χαμηλή πληρότητα αποθηκών φυσικού αερίου δημιουργεί πρόσθετη πίεση και σε συνδυασμό με μια μετατόπιση της ζήτησης προς την Ασία θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις τιμές. «Αυτή τη στιγμή οι τιμές είναι σχετικά σταθερές, γύρω στα 40-45 ευρώ, αλλά αυτή δεν είναι η πλήρης εικόνα», είπε, σημειώνοντας πάντως ότι η Metlen έχει προχωρήσει σε αντιστάθμιση κινδύνου τα έτη 2026 και 2027.
Εκτίμησε ότι αν η κρίση στον Περσικό Κόλπο παραταθεί για μήνες, η Ευρώπη ενδέχεται να βρεθεί χωρίς εναλλακτικές πηγές προμήθειας και να αναγκαστεί να επιστρέψει στη Ρωσία, ασκώντας κριτική στην πολιτική της Ε.Ε. πλήρους απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο. «Αν ο πόλεμος στον Κόλπο διαρκέσει έξι μήνες, δεν ξέρω πραγματικά αν έχουμε άλλη πηγή εκτός από τη Ρωσία», επισήμανε. Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος αναφέρθηκε εκτενώς στη μετατόπιση της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου μετά το 2022 από τη Ρωσία ως βασικό προμηθευτή στα αμερικανικά φορτία LNG, αποκαλύπτοντας μάλιστα ότι οκτώ στα δέκα φορτία που παραλαμβάνει η Metlen είναι αμερικανικής προέλευσης. Ερωτηθείς για το κατά πόσον αυτή η μετατόπιση δημιουργεί μια νέας μορφής εξάρτηση, αν και δήλωσε ότι είναι μια ερώτηση που θα πρέπει να απαντηθεί πολιτικά, σημείωσε ότι «η Ευρώπη έκανε πολύ μεγάλη προσπάθεια να απεξαρτηθεί από έναν παραγωγό και τώρα εξαρτάται από έναν άλλο που πληρώνει και ακριβότερα». Χαρακτήρισε την καθυστέρηση στην ανάπτυξη της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ενεργειακή αγορά της Ευρώπης και εκτίμησε ότι χωρίς οικονομικά βιώσιμες μπαταρίες μεγάλης διάρκειας, το σύστημα θα συνεχίσει να εξαρτάται για τις μισές ώρες της ημέρας από το φυσικό αέριο, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις από το υψηλό κόστος στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Ευ. Μυτιληναίος: Αν η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί, δεν ξέρω πραγματικά αν έχουμε άλλη πηγή για φυσικό αέριο εκτός από τη Ρωσία.
Αναφορά έκανε και στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ ύψους 4 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ότι είναι τεράστια αν σκεφτεί κανείς ότι αφορά το 70% της σημερινής της κεφαλαιοποίησης. «Οπως φαίνεται θα έχει επιτυχία, η ΔΕΗ έχει μεγάλα σχέδια επέκτασης εκτός Ελλάδας και η ισχυρή κεφαλαιοποίησή της είναι σημαντική γιατί δίνει μια ώθηση σε ολόκληρη την αγορά ενέργειας», είπε.
