Με τον ισχυρισμό ότι δεν υπάρχει τοπωνύμιο… «Φέτα» στην Ελλάδα, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ενωση, επιχειρεί η αμερικανική κυβέρνηση να αντικρούσει την κοινοτική νομοθεσία για τα προϊόντα προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης (ΠΟΠ) και προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης (ΠΓΕ). Σε χθεσινή ανάρτηση στον λογαριασμό που διατηρεί στην πλατφόρμα Χ ο αντιπρόσωπος εμπορίου των ΗΠΑ, που στην ουσία πρόκειται για το κυβερνητικό στέλεχος –σήμερα είναι ο Τζέιμσον Γκριρ– το οποίο είναι υπεύθυνο για τη χάραξη και τη σύσταση της εμπορικής πολιτικής προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ, καθώς και για τη διεξαγωγή των εμπορικών διαπραγματεύσεων με τις άλλες χώρες, αναφέρει την περίπτωση προστασίας της φέτας ως ένα από τα «10 πιο τρελά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι Αμερικανοί εξαγωγείς».
Τι αναφέρεται στην ανάρτηση στο X; «Εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης ο όρος “φέτα” μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για τυρί που παράγεται στην Ελλάδα, δεδομένου ότι η Ε.Ε. ισχυρίζεται ότι ορισμένοι όροι τυριών συνδέονται με συγκεκριμένους τόπους στην Ευρώπη. Ωστόσο, δεν υπάρχει συγκεκριμένος τόπος με το όνομα Φέτα στην Ευρώπη! Και η Ε.Ε. αναγκάζει άλλες χώρες να ακολουθήσουν αυτόν τον ίδιο παράλογο κανόνα. Αυτό “κλειδώνει” τους Αμερικανούς παραγωγούς εκτός βασικών αγορών, απλώς επειδή χρησιμοποιούν ορισμένους όρους τυριών». Υπενθυμίζεται ότι εδώ και χρόνια στο Ουισκόνσιν, κυρίως, παράγεται τυρί που διακινείται ως «φέτα» στις ΗΠΑ και σε άλλες τρίτες χώρες, χωρίς όμως να επιτρέπεται να πωληθεί ως τέτοιο στην Ε.Ε., αλλά και σε όσες ακόμη τρίτες χώρες δεσμεύονται από συμφωνίες με την Ε.Ε. για την τήρηση της νομοθεσίας περί προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ.
Η περίπτωση της «φέτας», πάντως, δεν έχει περιληφθεί στις 534 σελίδες της φετινής έκθεσης «2026 National Trade Estimate Report on Foreign Trade Barriers of the President of the United States on the Trade Agreements Program», αν και ασκείται έντονη κριτική στην Ε.Ε. και σε ορισμένα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, τόσο για τη νομοθεσία για τα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ όσο και για την πρόσφατη νομοθεσία σχετικά με την κατοχύρωση γεωγραφικών ενδείξεων και σε βιομηχανικά προϊόντα και προϊόντα χειροτεχνίας.
Η φέτα είναι ένα από τα «10 πιο τρελά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι Αμερικανοί εξαγωγείς», αναφέρει ο αντιπρόσωπος εμπορίου των ΗΠΑ.
Στην έκθεση διατυπώνονται πολλά παράπονα για εμπόδια που τίθενται από την κοινοτική και την ελληνική νομοθεσία, αλλά και από την πρακτική που ακολουθείται στην Ελλάδα σχετικά με σειρά άλλων θεμάτων, όπως η συμμετοχή σε διαγωνισμούς για κρατικές προμήθειες, το clawback στα φάρμακα και τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, οι επιδοτήσεις σε αγροτικά προϊόντα, αλλά και η παροχή νομικών υπηρεσιών από Αμερικανούς δικηγόρους.
Συγκεκριμένα, διατυπώνονται τα ακόλουθα ως εμπόδια στη δραστηριοποίηση των αμερικανικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα, αλλά και των αμερικανικών εξαγωγών:
• Διαγωνισμοί για κρατικές προμήθειες: Αμερικανικές εταιρείες έχουν παραπονεθεί ότι η Ελλάδα συχνά απαιτεί να προμηθεύονται υπηρεσίες και προϊόντα από Ελληνες προμηθευτές ή να συνεργάζονται με Ελληνες κατασκευαστές ως προϋπόθεση για την ανάθεση σε αυτές ορισμένων αμυντικών συμβάσεων. Επιπλέον, σύμφωνα με την έκθεση, υπάρχουν καταγγελίες οι οποίες αφορούν επαχθείς απαιτήσεις πιστοποίησης και τεκμηρίωσης, ειδικά για αλλοδαπές ξένες εταιρείες. «Αυτές οι απαιτήσεις έχουν εμποδίσει την ικανότητα των αμερικανικών εταιρειών να ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις και να συμμετέχουν σε διαδικασίες πωλήσεων ξένου στρατιωτικού εξοπλισμού και δημόσιων προμηθειών στην Ελλάδα», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση. Αμερικανικές εταιρείες έχουν επίσης εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τη χρήση κριτηρίων «χαμηλότερου κόστους» ως κύριου όρου για την ανάθεση συμβάσεων και έχουν εκφράσει ανησυχία για περιπτώσεις όπου οι τεχνικές προδιαγραφές και η βαθμολόγηση σε διαγωνισμούς δημοσίων συμβάσεων φάνηκαν να ευνοούν έναν συγκεκριμένο προσφέροντα. Τέλος, αμερικανικές εταιρείες έχουν αναφέρει πολλά παραδείγματα μη διαφανών διαδικασιών προμηθειών στις αμυντικές προμήθειες.
• Φαρμακοβιομηχανίες: Στην έκθεση καταγγέλλεται έλλειψη διαφάνειας και ίσων ευκαιριών για ουσιαστική συμβολή των φαρμακοβιομηχανιών στην εφαρμογή των πολιτικών τιμολόγησης και αποζημίωσης φαρμακευτικών προϊόντων. Επίσης διατυπώνεται ανησυχία για τους μεγάλους χρόνους αποζημίωσης των φαρμακευτικών εταιρειών. «Ο συνδυασμός διαπραγματεύσεων “κλειστού προϋπολογισμού” (σ.σ. προκαθορισμένο ανώτατο χρηματικό όριο που τίθεται κεντρικά για συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων με τη φαρμακοβιομηχανία να υποχρεούται να επιστρέψει τη διαφορά –clawback– σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου αυτού) με αναδρομικές ανακτήσεις μετά τη χρήση τιμωρεί τα καινοτόμα προϊόντα», αναφέρεται στην έκθεση.
• Αγροτικές επιδοτήσεις: Αν και αυτές έχουν αποσυνδεθεί από την παραγωγή, παραμένουν οι συνδεδεμένες ενισχύσεις για τη χυμοποίηση φρούτων, με την έκθεση να αναφέρεται ειδικά στα ροδάκινα, καθώς τα μεταποιημένα ροδάκινα αποτελούν σημαντικό εξαγώγιμο είδος της Ελλάδας προς τις ΗΠΑ. «Η γενική έλλειψη διαφάνειας σχετικά με την κατανομή των επιδοτήσεων της Ε.Ε. σε επίπεδο κρατών-μελών στον κλάδο των οπωροκηπευτικών εγείρει ερωτήματα σχετικά με το εάν οι πληρωμές είναι αποσυνδεδεμένες από την παραγωγή», επισημαίνεται στην έκθεση.
• Απαγόρευση της καλλιέργειας γενετικώς τροποποιημένου καλαμποκιού στην Ελλάδα και σε 16 ακόμη χώρες-μέλη της Ε.Ε.
• Τέλος, στην έκθεση γίνεται αναφορά στην πρακτική που εφαρμόζει η Ελλάδα και άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε. περί ύπαρξης ελληνικής υπηκοότητας ή ιθαγένειας για την εγγραφή στον οικείο δικηγορικό σύλλογο, προϋπόθεση απαραίτητη για την παροχή νομικών υπηρεσιών.
