Σε ένα από τα κλασικά κείμενα των οικονομικών με τίτλο «Ο θρίαμβος των αισιόδοξων», τρεις ακαδημαϊκοί (Ελρόι Ντίμσον, Πολ Μαρς, Μάικ Στόντον) μελέτησαν τις αποδόσεις των περιουσιακών στοιχείων στον ανεπτυγμένο κόσμο τον 20ό αιώνα. Απέδειξαν ότι οι αισιόδοξοι το 1950 κέρδισαν. Ηταν αυτοί που δεν φοβήθηκαν μια πυρηνική σύρραξη, προέβλεψαν τα μεταπολεμικά θαύματα της Γερμανίας και της Ιαπωνίας, την άνοδο της Κίνας. Η αισιοδοξία θριάμβευσε και αποδείχθηκε στην πράξη ότι ήταν εξαιρετική ιδέα να αγοράσει κάποιος μετοχές το 1950, όπως τελικά εκ του αποτελέσματος ήταν εξαιρετική ιδέα να επενδύσει κάποιος στην Ελλάδα το 2015.
Στις μέρες μας, εδώ στην Ελλάδα, έχουν πάρει κεφάλι και πάλι οι απαισιόδοξοι, που φοβούνται και τη σκιά τους. Μεταξύ τους βρίσκονται και οι πιο δυναμικοί, οι πιο σημαντικοί επιχειρηματικοί κλάδοι. Γύρω μας υπάρχουν παντού αξίες, τις οποίες δημιουργούν η άνοδος του ΑΕΠ και η γεωπολιτική αναβάθμιση της χώρας λόγω των πολεμικών συρράξεων στην περιοχή μας, και αυτοί γκρινιάζουν για την απώλεια των μεγάλων αποδόσεων. Πράγματι, υπάρχει και ο πολιτικός κίνδυνος που αυξάνεται όσο προχωρούμε προς τις εκλογές, αλλά και πότε δεν υπήρχε σε αυτή τη χώρα.
Οι περισσότεροι επιχειρηματικοί όμιλοι, αντί να σχεδιάζουν το μέλλον δημιουργώντας βιώσιμη και ανταγωνιστική παραγωγή με στόχο τις αγορές του εξωτερικού, επιλέγουν τα «σιγουράκια». Οι περισσότερες τοποθετήσεις ακόμη και από τους πιο πλούσιους και κατά τεκμήριο πιο… έξυπνους Ελληνες γίνονται, για παράδειγμα, στο real estate. Ανταγωνίζονται ευθέως τους μισθοσυντήρητους συμπολίτες τους και αυτό το λένε επιτυχία. Αγοράζουν ό,τι πωλείται, παρά το γεγονός ότι αυτό γίνεται σε τιμές παραφουσκωμένες, μόνο και μόνο γιατί υπάρχει η προσδοκία εξασφάλισης σταθερού εισοδήματος από τα μισθώματα, διατηρώντας μια τεχνητή ακρίβεια στην αγορά κατοικίας.
Επενδυτές που κατά τα άλλα αναζητούν το ρίσκο και διαφημίζουν την οξυδέρκειά τους, μιλώντας για την ανάγκη αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου, επεκτείνονται μέχρι τον… τουρισμό. Μέχρι δηλαδή τον κλάδο που όλοι ανησυχούν για την υπερβολική εξάρτηση της οικονομίας. Κάποιοι κοιτούν επενδυτικά τα ψιλικατζίδικα, αλλά και τα φαρμακεία.
Το θέμα είναι ότι το καλό σενάριο έχει επιβεβαιωθεί για τα περισσότερα από όσα θεωρούνταν σημαντικά για την οικονομία (τράπεζες, δημοσιονομικά, αγορά εργασίας) τα τελευταία δέκα χρόνια. Υπάρχουν προβλήματα και εμπόδια; Οσα θέλετε. Γεωπολιτική αστάθεια, χρόνιες αδυναμίες, έλλειψη σχεδίου για την περίοδο μετά το 2027. Εξαρτάται τι επιλέγει ο καθένας να δει. Οι αισιόδοξοι λατρεύουν τα εμπόδια. Οι απαισιόδοξοι δεν προσπαθούν ούτε καν να τα παρακάμψουν. Αλλά οι χώρες που προοδεύουν προχωρούν με τους αισιόδοξους…
