Η μεγάλη είδηση της εβδομάδας, αν δεν είχαμε κάτι παραπάνω από ενδείξεις ότι περιορίζεται το πρόβλημα που έχει προκαλέσει στις οικονομίες η κρίση στη Μέση Ανατολή, είναι ότι η ελληνική δημοκρατία θα ανακοινώσει μια ακόμα μεγάλη υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων. Την προσεχή Τετάρτη θα ανακοινωθούν τα στοιχεία για το πλεόνασμα (αυτό που παλαιότερα ξεροσταλιάζαμε για να ακούσουμε το έλλειμμα) του 2025 και αναμένεται να έχουμε για μια ακόμα χρονιά υπερπλεόνασμα. Για την ακρίβεια υπερπλεόνασμα του υπερπλεονάσματος, καθώς οι αρχικοί στόχοι έχουν αναθεωρηθεί. Επιτυχία μεν, αστοχία δε. Ειδικά εάν έχουμε υπέρβαση κάθε χρόνο, όπως συμβαίνει σχεδόν πλέον μια δεκαετία. Σημαίνει ότι οι φόροι που έχουν υπολογιστεί προς είσπραξη, στον σημαντικότερο νόμο του κράτους που είναι αυτός του προϋπολογισμού, είναι τελικά περισσότεροι από όσους χρειάζονται για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Την πληρωμή δηλαδή ετησίως των τόκων εξυπηρέτησης του χρέους συν μια μικρή ενίσχυση στο δημοσιονομικό «μαξιλάρι». Προφανώς ένα σημαντικό μέρος προέρχεται από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, αλλά αν αυτό ίσχυε σε απόλυτο βαθμό για τα υπερπλεονάσματα των πολλών πλέον τελευταίων ετών, τότε η φοροδιαφυγή θα έπρεπε να έχει μηδενίσει. Είναι σίγουρο ότι κάποιοι φορολογικοί συντελεστές, που αποφασίστηκαν πάνω στη φούρια της αξιολόγησης της τρόικας, συνεχίζουν να απομυζούν το εισόδημα και να περιορίζουν την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.
Ο δις αναθεωρημένος στόχος της προηγούμενης χρονιάς για το πρωτογενές του 2025, ήταν 3,7%, ο υψηλότερος από όσο θυμάται κανείς. Και όμως τον ξεπεράσαμε και αυτόν. Είναι πιθανό να δούμε το 5 μπροστά ή στη χειρότερη πρωτογενές πλεόνασμα 4,9%. Δηλαδή μια υπέρβαση κοντά στα 2,7 δισ. ευρώ, άνετα και χαλαρά σε μια χρονιά, χωρίς να υπολογίζεται ο έξτρα δημοσιονομικός χώρος που βρέθηκε για παροχές τους τελευταίους μήνες του έτους, όπως το επίδομα ενοικίου και άλλα. Ολα αυτά μάλιστα σε μια χρονιά, το 2025, μεγάλων γεωπολιτικών αναταραχών με επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο.
Η πορεία του 2026 δείχνει παρόμοια θετική, με τον νέο στόχο του πρωτογενούς 2,8% να θεωρείται εύκολα υλοποιήσιμος, με την πορεία των δημοσιονομικών στο πρώτο τρίμηνο του έτους. Δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ούτε να ξεχνάμε ότι η σταθερή υπεραπόδοση των δημοσιονομικών αποτελεί ένα σημαντικό επίτευγμα για τα δεδομένα και κυρίως το αρνητικό προηγούμενο της ελληνικής οικονομίας. Είναι επίσης θετικό ότι διαδοχικές κυβερνήσεις ακολούθησαν την ίδια υπεύθυνη τακτική, σημάδι ότι τουλάχιστον από αυτά που μας «πόνεσαν» την προηγούμενη δεκαετία, μάθαμε και κάτι.
Το θέμα ωστόσο πλέον είναι, μήπως ήρθε η ώρα να διορθώσουμε την αναντιστοιχία προβλέψεων και τελικών αποτελεσμάτων. Μήπως ήρθε η ώρα να επενδύσουμε το περίσσευμά μας. Με δεδομένους τους ευρωπαϊκούς περιορισμούς και με τον νέο δημοσιονομικό χώρο που είναι βέβαιο ότι θα είναι μεγάλος για το 2027, μήπως πρέπει να δούμε από την αρχή, για παράδειγμα, το θέμα των φόρων και της ελάφρυνσης των βαρών επί της εργασίας. Αλλά και πιο τολμηρές πολιτικές στο πεδίο των κινήτρων για επενδύσεις, για βελτίωση της θέσης στην αγορά εργασίας συγκεκριμένης μερίδας του εργατικού δυναμικού και περισσότερα χρήματα σε υποδομές, παιδεία, καινοτομία. Αν αυτό γίνει προσεκτικά και στοχευμένα, θα τα πάρουμε πίσω διπλά και τρίδιπλα. Αλλά κυρίως θα έχουμε χτίσει το μέλλον μας από το περίσσευμα του σήμερα.
