Δεν είναι σαφές τι κουβέντα μπορεί να γίνει για την πορεία της ελληνικής οικονομίας όταν αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πορεία του τουρισμού, ο οποίος με τη σειρά του βασίζεται στις αεροπορικές αφίξεις, και την ίδια στιγμή ακούς τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας να δηλώνει ότι η Ευρώπη διαθέτει αεροπορικά καύσιμα για έξι εβδομάδες ακόμα.
Προσοχή, δεν λέει λέξη πλέον για την τιμή που έχει «διπλώσει» προ πολλού, αλλά θέτει και θέμα επάρκειας, το οποίο μάλιστα, αν δεν αλλάξει κάτι, θα εμφανιστεί όχι κάποια στιγμή στο μέλλον, αλλά πριν από του Αγίου Πνεύματος.
Αν προσθέσουμε, όπως έκανε χθες ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας, τον άγνωστο X των τιμών της ενέργειας και τις δύσκολα ανιχνεύσιμες ακόμα επιπτώσεις στο επενδυτικό περιβάλλον, είναι σαφές ότι οποιαδήποτε πρόβλεψη απειλείται με διάψευση.
Πρώτα από όλα ουδείς γνωρίζει το μέγεθος της διαταραχής που θα μείνει για καιρό στις παγκόσμιες ροές ενέργειας, ακόμα και αν ΗΠΑ και Ιράν βρουν τη λύση για ειρήνευση μέσα στις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες.
Η Ελλάδα, που εισάγει περίπου το 25% της ενέργειάς της από την περιοχή του Κόλπου, επηρεάζεται περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Σε επίπεδο τιμών είναι σαφές ότι τα προ πολέμου επίπεδα δύσκολο να τα δούμε ξανά σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Την ίδια στιγμή, το «σιγουράκι» των τελευταίων ετών και κάθε κρίσης, ο τουρισμός, επίσης δεν είναι βέβαιο πώς θα κινηθεί. Το εντυπωσιακό είναι ότι μπορεί να αποτελέσει από ένα ακόμα πρόβλημα, μέχρι να καλύψει τις ζημίες από άλλους τομείς και να σώσει τη χρονιά και, ακόμα περισσότερο, για την οικονομία.
Ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ Γιάννης Ρέτσος δεν απέκλεισε και τα δύο. Μπορεί, για παράδειγμα, το υψηλό κόστος αερομεταφορών και το κλείσιμο του Ντουμπάι και του Κατάρ ως ενδιάμεσων σταθμών για πτήσεις από την Ασία και την Ωκεανία να μας πονέσουν στα μεγέθη. Μπορεί, από την άλλη πλευρά, να ταξιδέψουν μαζικά προς τη χώρα μας, αντικαθιστώντας άλλους προορισμούς που βρίσκονται κοντά στο πεδίο των πολεμικών επιχειρήσεων και της ανασφάλειας του Κόλπου.
Ακόμα και να τη γλιτώσουμε, όμως, από τους δύο παραπάνω απρόβλεπτους παράγοντες, είναι πιθανό να βρεθούμε με εκτροπή ξένων επενδύσεων από τη χώρα μας προς άλλους προορισμούς, λόγω του υψηλού κόστους χρηματοδότησης που ήδη προκαλεί η παρούσα κρίση σε επίπεδο ονομαστικών επιτοκίων.
Για όποιον δεν κατάλαβε, μιλάμε για αστάθεια διαρκείας, χωρίς σαφή ορίζοντα αποκλιμάκωσης στους πιο σημαντικούς τομείς. Η επιτυχία των οποίων συνήθως κρίνει μια επιτυχημένη από μια αποτυχημένη χρονιά για την ελληνική οικονομία.
