Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή αλλάζει τον προϋπολογισμό, καθώς οδηγεί «αναγκαστικά» σε αναθεώρηση των προβλέψεων για την οικονομία.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επεξεργάζεται, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», δύο σενάρια σχετικά με τις επιπτώσεις που έχει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή –η οποία μετράει ήδη ενάμιση μήνα–, σύμφωνα με τα οποία η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί φέτος στο 1,5%-1,9%.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα που έχουν προκύψει από τον πόλεμο, το ακραίο σενάριο του προϋπολογισμού γίνεται πλέον το νέο βασικό σενάριο του οικονομικού επιτελείου. Ετσι, ο ρυθμός ανάπτυξης της Ελλάδας το 2026 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,9%, έναντι πρόβλεψης για ανάπτυξη 2,4% που είχε τεθεί στον προϋπολογισμό και έπειτα από ανάπτυξη 2,2% το 2025. Η αναθεώρηση των προβλέψεων για τον πληθωρισμό τον τοποθετούν γύρω στο 3,5% φέτος, έναντι υποχώρησης στο 2,2% που είχε προβλεφθεί (και από 2,6% το 2025).
Στον προϋπολογισμό τον περασμένο Οκτώβριο είχε εξεταστεί ένα ακραίο σενάριο (με βάση το Oxford Economic Model) που προέβλεπε πτώση ανάπτυξης κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες, αν οι τιμές πετρελαίου παρέμεναν στα 100 δολάρια ολόκληρο το 2026.
Οι νέες μακροοικονομικές προβλέψεις του ΥΠΕΘΟ θα ανακοινωθούν στα τέλη Απριλίου και στο πλαίσιο κατάθεσης της ετήσιας έκθεσης προόδου για τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού – Διαρθρωτικού Σχεδίου 2026-2029 στην Κομισιόν. Στην έκθεση, εκτός από τις νέες προβλέψεις, θα ενσωματώνονται και οι επιδράσεις του πακέτου των έκτακτων μέτρων στήριξης που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Μια εβδομάδα νωρίτερα η Eurostat αναμένεται να ανακοινώσει και τα οριστικά δημοσιονομικά στοιχεία για το 2025.
Σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, ο ρυθμός ανάπτυξης μειώνεται στο 1,5% και ο πληθωρισμός υπερβαίνει το 4%.
Η Ελλάδα ακολουθεί έτσι πληθώρα άλλων χωρών που αναγκάζονται να αναθεωρήσουν τις οικονομικές τους προβλέψεις λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, τη στιγμή που και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προχώρησε χθες και αυτό σε υποβάθμιση των εκτιμήσεών του για την ανάπτυξη διεθνώς και σε αναβάθμιση αυτών για τον πληθωρισμό, με την Κομισιόν να αναμένεται να προχωρήσει σε ανάλογες κινήσεις τον άλλο μήνα στο πλαίσιο των εαρινών της προβλέψεων για την Ευρώπη.
Το ΔΝΤ τοποθετεί πλέον στο 1,8% την ανάπτυξη της Ελλάδας (από 2% τον Οκτώβριο 2025), ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος έχει αναθεωρήσει ήδη από τον Μάρτιο πτωτικά την ανάπτυξη φέτος, στο 1,9% από 2,1% πριν (χωρίς ωστόσο να λαμβάνει υπόψη πρόσθετα μέτρα δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής λόγω του πολέμου) και τον πληθωρισμό στο 3,1% από 2,1% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη. Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής προβλέπει ανάπτυξη 2% φέτος από 2,1% πριν, ενώ εκπόνησε δυσμενές σενάριο με άνοδο του πληθωρισμού στο 4% φέτος και πτώση της ανάπτυξης στο 1,7% εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Διεθνείς οίκοι έχουν επίσης προχωρήσει σε υποβάθμιση των εκτιμήσεών τους για την ανάπτυξη της Ελλάδας, με την HSBC χθες να την τοποθετεί στο 1,8% το 2026 από 2,1% πριν και στο 1,8% επίσης το 2027, από 2% πριν, ενώ προβλέπει εκτόξευση του πληθωρισμού φέτος στο 2,8% (από 2,2% πριν). Οπως προειδοποιεί, πάντως, σε περίπτωση που η σύγκρουση είναι παρατεταμένη, οι συνεχείς ενεργειακές πιέσεις θα μπορούσαν να θέσουν σημαντικούς κινδύνους για την ανάπτυξη, ενώ θα προστεθούν πιέσεις και στο εξωτερικό έλλειμμα, το οποίο ήταν ήδη αυξημένο πέρυσι (5,7% του ΑΕΠ) και θα μπορούσε να αυξηθεί ξανά όπως το 2022 (10,8%).
Το οικονομικό επιτελείο έχει πραγματοποιήσει πολλές συσκέψεις σχετικά με τις επιπτώσεις του πολέμου στην οικονομία, ενώ στο «τραπέζι», σύμφωνα με πληροφορίες, έχει τεθεί και ένα πιο δυσμενές σενάριο, με βάση το οποίο η ανάπτυξη το 2026 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,5% και ο πληθωρισμός πάνω από το 4%, σε περίπτωση που ο πόλεμος είναι πιο παρατεταμένος. Σημειώνεται ότι για κάθε 1% αύξηση του πληθωρισμού, το πραγματικό ΑΕΠ μειώνεται κατά 0,5%.
Πάντως, η αναθεώρηση των μακροοικονομικών προβλέψεων –ακόμη και η υλοποίηση του δυσμενούς σεναρίου– δεν επηρεάζει τα δημοσιονομικά, με τον στόχο για το πρωτογενές πλεόνασμα (και) φέτος να αναμένεται να ξεπεραστεί.
Οπως διαμηνύουν αρμόδιες πηγές στην «Κ», υπάρχει «μαξιλάρι» 2,5-3 δισ. ευρώ, το οποίο και να χρησιμοποιηθεί δεν απειλεί τον στόχο για το πλεόνασμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, το πρωτογενές πλεόνασμα θα «κλείσει» φέτος στο 3,5% του ΑΕΠ, από 2,8% που είχε τεθεί στόχος, ενώ το 2025 κινήθηκε στο 4,8%-4,9%, έναντι πρόβλεψης για πλεόνασμα 3,7%, με την υπέρβαση να οφείλεται στα αυξημένα φορολογικά έσοδα και τη γενικότερα καλύτερη του αναμενομένου φορολογική συμμόρφωση.
