Σε ιστορικά χαμηλά μειώθηκε το 2025 η απόκλιση των ελληνικών επιτοκίων από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά, περιορίζοντας το λεγόμενο spread κάτω από τη μισή μονάδα για τις δύο βασικές κατηγορίες δανείων, δηλαδή τα στεγαστικά και τα επιχειρηματικά.
Συγκεκριμένα, το κόστος δανεισμού των νοικοκυριών στην Ελλάδα για την αγορά κατοικίας διαμορφώθηκε κατά μέσον όρο συνολικά το 2025 μόλις 29 μονάδες βάσης υψηλότερα από τον αντίστοιχο μέσο όρο της Ζώνης του Ευρώ (έναντι 39 μονάδων βάσης το 2024), ενώ η απόκλιση στο κόστος δανεισμού των επιχειρήσεων περιορίστηκε στο ιστορικά χαμηλό επίπεδο των 47 μονάδων βάσης (έναντι 69 μονάδων το 2024).
Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία της ΤτΕ, η οποία επισημαίνει παράλληλα ότι το πραγματικό κόστος δανεισμού εκτιμάται ότι είναι ακόμη πιο χαμηλό, καθώς ένα στα τρία δάνεια που χορήγησαν οι τράπεζες την προηγούμενη χρονιά προήλθε από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και από ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Η απόκλιση στο κόστος δανεισμού των επιχειρήσεων περιορίστηκε στις 47 μ.β., ενώ για τα στεγαστικά στις 29 μ.β. έναντι του μέσου όρου της Ευρωζώνης.
Η ΤτΕ εκφράζει ωστόσο την ανησυχία της ότι η αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ θα ασκήσει ανοδική πίεση στα εγχώρια επιτόκια, η οποία ακόμη κι αν δεν οδηγήσει σε σοβαρή αναχαίτιση της πιστωτικής επέκτασης, θα οδηγήσει σε αύξηση του κόστους δανεισμού τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις. Ηδη το euribor 3μήνου βρίσκεται στο 2,2%, από 2% στις αρχές Μαρτίου, προεξοφλώντας την πρώτη αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ, ενώ με βάση τις εκτιμήσεις θα ακολουθήσει άλλη μία, πιθανότατα το φθινόπωρο, ανάλογα με την επίπτωση που θα έχει η κρίση στη Μέση Ανατολή στον πληθωρισμό.
Σε ό,τι αφορά τα νοικοκυριά, άνω του 35% της αξίας των νέων συμβάσεων στεγαστικής πίστης, με βάση εκτιμήσεις της ΤτΕ, συνδεόταν με τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα «Σπίτι μου ΙΙ» και «Αναβαθμίζω το σπίτι μου», τα οποία χορηγήθηκαν με φθηνότερο επιτόκιο έναντι των κοινών τραπεζικών δανείων.
Αντιστοίχως, τα δάνεια προς επιχειρήσεις που προέρχονται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ) ανήλθαν την προηγούμενη χρονιά σε 7,5 δισ. ευρώ και σύμφωνα με στοιχεία της ΤτΕ αντιπροσωπεύουν το 29% των εκταμιεύσεων προς επιχειρήσεις, από 27% το 2024. Ειδικότερα, οι εκταμιεύσεις μέσω του ΤΑΑ ήταν 3,5 δισ. ευρώ (2 δισ. από πόρους του ΤΑΑ και άλλα 1,5 δισ. από τραπεζικά δάνεια), ενώ στα 4 δισ. ευρώ ανήλθαν τα δάνεια μέσω ΕΤΕπ και ΕΑΤ που χορηγήθηκαν προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις με ευνοϊκούς όρους. Από αυτά, 3 δισ. ευρώ (75% των πόρων) κατευθύνθηκαν προς επιχειρήσεις πολύ μικρού, μικρού ή μεσαίου μεγέθους. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την ΤτΕ, «επιβεβαιώνει τον καίριο ρόλο των χρηματοδοτικών εργαλείων στη βελτίωση της πρόσβασης των μικρότερων επιχειρήσεων σε τραπεζική χρηματοδότηση, οι οποίες ως επί το πλείστον λειτουργούν σε ένα περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων δανεισμού και αυστηρότερων κριτηρίων πιστοδότησης».
Οι εκταμιεύσεις επιχειρηματικών δανείων που συνδέονται με χρηματοδοτικά προγράμματα προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) αναλογούσαν σε 40% της αξίας των νέων επιχειρηματικών δανείων προς ΜμΕ, ποσοστό κοντά σε αυτό του 2024, αλλά αρκετά υψηλότερο του 25% που ήταν το 2023. Χαρακτηριστικό των πολιτικών στήριξης της ρευστότητας των ΜμΕ συνιστά το γεγονός ότι μόνο στο πλαίσιο του ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, άνω του 90% των χορηγηθέντων δανείων κατευθύνθηκε προς επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών χαμηλότερο από 10 εκατ. ευρώ και λιγότερους από 50 εργαζομένους.
