Τον υψηλότερο βαθμό δυσκολίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην Ελλάδα να αποκτήσουν πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό έρχεται να επιβεβαιώσει η βάση δεδομένων του ΟΟΣΑ για την εταιρική χρηματοδότηση. Την ίδια ώρα, η ΕΚΤ καταγράφει την αδυναμία εξεύρεσης ειδικευμένου προσωπικού ως το μεγαλύτερο πρόβλημα των μικρομεσαίων στη χώρα μας.
Τα καλά νέα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, είναι ότι η ελληνική οικονομία διατηρεί τη θετική δυναμική της, εδραιώνοντας την ανάκαμψη που ξεκίνησε μετά την πανδημία, χάρη στην ιδιωτική κατανάλωση, στις επενδύσεις που συγχρηματοδοτήθηκαν μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) και στην ισχυρή απόδοση στις εξαγωγές και στον τουρισμό. Το μακροοικονομικό πλαίσιο συνέβαλε κατ’ επέκταση σε ευνοϊκές συνθήκες για την επιχειρηματική δραστηριότητα σε διάφορους τομείς, εξέλιξη η οποία συμπίπτει με την ανανεωμένη δραστηριότητα δανεισμού προς τις επιχειρήσεις – το 2024 ο συνολικός δανεισμός προς νέες επιχειρήσεις έφτασε τα 23,97 δισ. ευρώ, το υψηλότερο επίπεδο από την περίοδο της πανδημίας.
Ωστόσο –παρότι αυξήθηκε στα 5,9 δισ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 25,15% από το 2023–, η άνοδος του τραπεζικού δανεισμού στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι χαμηλότερη από την αντίστοιχη στις μεγάλες. Ως αποτέλεσμα, το μερίδιο των ΜμΕ ανέρχεται στο 24,8% του συνόλου των νέων δανείων. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από την επίδοση του 2022 (20,5%), αλλά παραμένει χαμηλότερο από το 2021 (28,4%).
Σύμφωνα με τους οικονομολόγους του ΟΟΣΑ, ο δείκτης αυτός αντικατοπτρίζει τον άνισο ρυθμό ανάκαμψης των πιστώσεων ανάμεσα στις δύο κατηγορίες μεγέθους των επιχειρήσεων, με τις ΜμΕ να εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν «αξιοσημείωτα εμπόδια» ως προς την πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Συγχρόνως, παρά τις υψηλότερες ροές πιστώσεων, το σύνολο των ανεξόφλητων επιχειρηματικών δανείων παρέμεινε κάτω από τα επίπεδα που ίσχυαν πριν από την πανδημία – στο τέλος του 2024 ανέρχονταν σε 74,3 δισ. ευρώ.
Στην πραγματικότητα, τα στοιχεία αντικατοπτρίζουν αφενός τις προσεκτικές πρακτικές δανεισμού των τραπεζών, αφετέρου την ακόμη μέτρια ζήτηση από τις μικρότερες επιχειρήσεις. «Τα πιστωτικά ιδρύματα παρέμειναν συνετά, αξιολογώντας τον πιστωτικό κίνδυνο πιο συντηρητικά και δίνοντας προτεραιότητα σε πελάτες με ισχυρότερους ισολογισμούς ή σταθερό ιστορικό ταμειακών ροών. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις, ειδικότερα, συχνά απέφευγαν να δανειστούν λόγω υψηλού κόστους τόκων και αβέβαιων επιχειρηματικών συνθηκών», αναφέρεται στα συμπεράσματα του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με την έρευνα SAFE της ΕΚΤ, την οποία επικαλείται η ετήσια έκθεση της ΤτΕ για το 2025, η πλειονότητα των μικρομεσαίων στην Ελλάδα εντοπίζει την αδυναμία εξεύρεσης ειδικευμένου προσωπικού ως το κυριότερο εμπόδιο ανάπτυξης. Ως αμέσως μεγαλύτερο πρόβλημα ανέφεραν την αύξηση του κόστους παραγωγής ή εργασίας.
Μέσα από την ίδια μελέτη προκύπτει το συμπέρασμα ότι στον τραπεζικό δανεισμό στην Ελλάδα ήταν πολύ σημαντική η συμβολή των παραγόντων που προσδιορίζουν τη φερεγγυότητα των επιχειρήσεων. Σημειωτέον ότι ανάμεσα στις επιχειρήσεις οι οποίες υπέβαλαν αίτημα για τραπεζικό δανεισμό στην Ελλάδα, το 2025 αυξήθηκε το ποσοστό εκείνων που ανέφεραν απόρριψη του αιτήματος – ήταν 19% έναντι 16% το 2024. Αντιστοίχως, υποχώρησε το ποσοστό των αιτήσεων που ικανοποιήθηκε πλήρως ή κατά το μεγαλύτερο μέρος του – ήταν 47% έναντι 59% το 2024.
Οσον αφορά τους όρους και τις προϋποθέσεις χορήγησης δανείων, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα συνέχισαν να αναφέρουν μείωση των τραπεζικών επιτοκίων δανεισμού, αλλά υπέδειξαν αύξηση για λοιπές χρεώσεις, τέλη και προμήθειες.
