Δομική αναγκαιότητα και όχι απλώς μια προσωρινή λύση αποτελεί πλέον για την εγχώρια οικονομία η μετάκληση εργαζομένων από τρίτες χώρες και μάλιστα όχι μόνο ή κατά κύριο λόγο για ανειδίκευτους εργάτες, αλλά και για μεσαίας και υψηλής ειδίκευσης εργαζομένους. Και φέτος, λίγο πριν από την έναρξη της τουριστικής περιόδου, αλλά και παρά το κλίμα αβεβαιότητας που προκαλεί στους Ελληνες επιχειρηματίες η ρευστότητα που επικρατεί στη Μέση Ανατολή, εκτιμάται ότι υπάρχουν ανάγκες για τουλάχιστον 200.000 εργαζομένους, από τους οποίους οι 90.000 είναι στον τουρισμό, ενώ υπάρχουν εκτιμήσεις και για ακόμη υψηλότερες, προσεγγίζοντας τις 300.000.
Κατά κύριο λόγο, οι κλάδοι που παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες ελλείψεις παραμένουν ο τουρισμός και η εστίαση, καθώς ξενοδοχεία, εστιατόρια και τουριστικές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να καλύψουν θέσεις, όπως σερβιτόροι, καμαριέρες, μάγειρες και βοηθητικό προσωπικό. Σε πολλές περιοχές, ειδικά στα νησιά, οι επιχειρήσεις λειτουργούν με λιγότερο προσωπικό από το απαιτούμενο. Αλλά και στις κατασκευές, οι μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές και real estate έχουν αυξήσει κατακόρυφα τη ζήτηση για τεχνίτες, ηλεκτροσυγκολλητές, υδραυλικούς, χειριστές μηχανημάτων και εργάτες. Πρόκειται για έναν από τους πιο «στεγνούς» από προσωπικό κλάδους. Επίσης, εργοστάσια και μονάδες παραγωγής αναζητούν τόσο ανειδίκευτους εργάτες όσο και τεχνικούς με εμπειρία. Η ανάγκη αφορά πλέον και εξειδικευμένες θέσεις, καθώς αυξάνονται οι επενδύσεις και η παραγωγή.
Η έλλειψη εργατών γης είναι διαχρονική και έντονη, με δεκάδες χιλιάδες θέσεις να μένουν ακάλυπτες κάθε χρόνο, ειδικά σε περιόδους συγκομιδής, η ανάπτυξη του εμπορίου και των logistics δημιουργεί ανάγκες για αποθηκάριους, οδηγούς και χειριστές εξοπλισμού, ενώ και εταιρείες facility management, καθαρισμού και φύλαξης αντιμετωπίζουν επίσης σημαντικά κενά.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη αλλαγή στις ανάγκες αφορά τις απαιτούμενες δεξιότητες. Οι εργοδότες δεν ζητούν πλέον μόνο ανειδίκευτους εργάτες. Αυξάνεται συνεχώς η ανάγκη για τεχνικά επαγγέλματα και εξειδίκευση. Ελλείψεις υπάρχουν ακόμη και σε IT, μηχανικούς και τεχνικούς υψηλής κατάρτισης. Πρόσφατη είναι η μελέτη της Manpower, σύμφωνα με την οποία πάνω από 8 στους 10 Ελληνες εργοδότες δηλώνουν δυσκολία στην εύρεση προσωπικού με τις κατάλληλες δεξιότητες.
Κατά τη διάρκεια του 2nd Annual Workforce Mobility Summit: The Metaklisis Model επισημάνθηκε πως η στροφή αυτή αποτυπώνει και τη γενικότερη ανάγκη αναβάθμισης του παραγωγικού μοντέλου της χώρας. Οπως σημείωσαν στελέχη της αγοράς και οργανισμών, όπως η Enterprise Greece, η διαθεσιμότητα κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο για την προσέλκυση επενδύσεων και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Ωστόσο, παρά την πρόοδο, σημαντικά προβλήματα εξακολουθούν να υφίστανται. Το νέο θεσμικό πλαίσιο για τη μετάκληση εργαζομένων δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί πλήρως στην πράξη, με αποτέλεσμα να παραμένουν καθυστερήσεις, γραφειοκρατικά εμπόδια και έλλειψη προβλεψιμότητας για τις επιχειρήσεις. Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών και η διασύνδεση των συστημάτων βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά δεν έχουν ακόμη αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η ανησυχία στον τουριστικό κλάδο, όπου ο χρόνος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Με την έναρξη της θερινής περιόδου να πλησιάζει, πολλοί επιχειρηματίες εκφράζουν αγωνία για το κατά πόσο θα καταφέρουν να εξασφαλίσουν το απαραίτητο προσωπικό εγκαίρως. Οι καθυστερήσεις στις εγκρίσεις και στις διαδικασίες έκδοσης θεωρήσεων εισόδου ενδέχεται να επηρεάσουν άμεσα τη λειτουργία επιχειρήσεων σε έναν από τους σημαντικότερους τομείς της ελληνικής οικονομίας, παρά την πρόσφατη αλλαγή της οικονομίας.
Παράλληλα, αναδεικνύεται όλο και περισσότερο, όπως εξηγεί στην «Κ» ο επικεφαλής της WorkInGreece.io, Βαγγέλης Κανελλόπουλος, η ανάγκη για τήρηση ενός σαφούς και δίκαιου πλαισίου όσον αφορά τα δικαιώματα και τις συνθήκες εργασίας των μετακαλούμενων εργαζομένων. Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η έλλειψη διαφάνειας ή η μη τήρηση συμφωνημένων όρων μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά. Σε αρκετές περιπτώσεις, εργαζόμενοι είτε δεν αποδέχονται θέσεις όταν η διάρκεια της σύμβασης είναι πολύ μικρή –μόλις δύο ή τρεις μήνες– είτε επιλέγουν να αποχωρήσουν πρόωρα, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες αλλού.
