Η αύξηση των επιτοκίων στην οποία προχώρησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν θα είναι η τελευταία. Ολα συγκλίνουν στο ότι δεν τίθεται ζήτημα «εάν» θα υπάρξει περαιτέρω σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής, αλλά «πότε».
Η πορεία των τιμών του πετρελαίου και ο πληθωρισμός είναι οι δύο παράγοντες που θα κρίνουν εάν η επόμενη αύξηση θα γίνει άμεσα, τον Ιούλιο. Αν και οι αγορές εκτιμούν πως μια δεύτερη αύξηση είναι πιο πιθανή κατά τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου, όταν η ΕΚΤ θα έχει διαθέσιμες τις νέες προβλέψεις των εμπειρογνώμων της για την οικονομία, αξιωματούχοι της κεντρικής τράπεζας καθώς και αναλυτές δεν αποκλείουν να γίνει τον Ιούλιο, λόγω της ανησυχίας για τον πληθωρισμό, ακόμη και εάν μέχρι τότε ο πόλεμος έχει τελειώσει.
Η ΕΚΤ έγινε την Πέμπτη η πρώτη μεγάλη κεντρική τράπεζα στον κόσμο που προχώρησε σε αύξηση των επιτοκίων, κατά 25 μονάδες βάσης, σχεδόν τρία χρόνια αφότου τα είχε αυξήσει για τελευταία φορά. Κατά τη συνέντευξη Τύπου, η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ έκανε λόγο για «ένα μεγάλο ενεργειακό σοκ», προειδοποιώντας ότι «οι πληθωριστικές πιέσεις επεκτείνονται στην οικονομία πέραν του τομέα της ενέργειας», κάτι που μπορεί να… μεταφραστεί στο ότι η κεντρική τράπεζα δεν θα σταματήσει στην αύξηση του Ιουνίου. «Η αύξηση των τιμών της ενέργειας θα ενισχύσει περαιτέρω τον πληθωρισμό κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και θα τον διατηρήσει πολύ πάνω από τον στόχο μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2027», σημείωσε χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με το νέο βασικό σενάριο της ΕΚΤ, ο γενικός πληθωρισμός θα διαμορφωθεί σε 3% φέτος και σε 2,3% το 2027, ενώ ο δομικός εκτιμάται στο 2,5% και για τα δύο έτη.
Ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης Γιοακίμ Νάγκελ διεμήνυσε την Παρασκευή πως η ΕΚΤ είναι έτοιμη να αυξήσει τα επιτόκια για δεύτερη συνεχόμενη συνεδρίαση τον επόμενο μήνα, εάν το απαιτήσει το σοκ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Ο Ούλο Κάασικ, νέος διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Εσθονίας, προειδοποίησε ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να είναι ταχύτερος από τον προβλεπόμενο, καθώς η αβεβαιότητα είναι εξαιρετικά υψηλή.
Οι επενδυτές εκτιμούν ότι η ΕΚΤ θα προβεί σε ακόμη δύο αυξήσεις στο επιτόκιο καταθέσεων, το οποίο αυτή τη στιγμή ανέρχεται στο 2,25%, τη στιγμή που τόσο η Fed όσο και η Τράπεζα της Αγγλίας κρατούν προς το παρόν αμετάβλητη στάση.
Οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν υψηλές για μεγάλο χρονικό διάστημα και μετά το τέλος του πολέμου, τονίζουν οικονομολόγοι.
Αυτό που θα κάνει την ΕΚΤ να μην «κινηθεί» τον Ιούλιο είναι εάν οι τιμές του πετρελαίου, οι οποίες έχουν υποχωρήσει κάτω από τα 90 δολάρια, παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα και ο πληθωρισμός –κυρίως ο δομικός, ο οποίος εξαιρεί τις τιμές της ενέργειας– δεν «ξεφύγει» εκ νέου. Τον Μάιο ο γενικός πληθωρισμός στην Ευρωζώνη άγγιξε το 3,2%, ενώ ο δομικός πληθωρισμός σκαρφάλωσε στο 2,5%.
Αντίθετα, μια νέα άνοδος των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι ή μια νέα απροσδόκητη άνοδος του δομικού πληθωρισμού θα πυροδοτήσουν την αύξηση επιτοκίων τον Ιούλιο.
«Η αναμονή μέχρι τον Σεπτέμβριο θα παρείχε στο Διοικητικό Συμβούλιο πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την εξέλιξη της σύγκρουσης στο Ιράν και τις τιμές ενέργειας, τη δυναμική του πληθωρισμού και τις επικαιροποιημένες προβλέψεις των εμπειρογνωμόνων. Ωστόσο, μια αύξηση τον Ιούλιο παραμένει πιθανή εάν υπάρξει νέα άνοδος των τιμών ενέργειας και ενδείξεις ισχυρότερων μετακυλιόμενων επιδράσεων στον υποκείμενο πληθωρισμό», σημειώνει η Goldman Sachs.
Οικονομολόγοι επισημαίνουν πάντως πως ακόμη και να τελειώσει ο πόλεμος αυτή τη στιγμή, οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν υψηλές για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό οφείλεται στο ότι θα χρειαστεί χρόνος για να επιστρέψουν η παραγωγή και οι ροές πετρελαίου στο κανονικό.
Αξιωματούχοι της ΕΚΤ σημείωσαν στο Reuters πως, σε κάθε περίπτωση, οι προβλέψεις της ΕΚΤ ενσωματώνουν άλλες δύο αυξήσεις επιτοκίων, επομένως ακόμη και να υπάρξει παύση στα επιτόκια τον Ιούλιο, η κεντρική τράπεζα θα μπορούσε να δράσει αργότερα, πιθανώς τον Σεπτέμβριο, εάν δεν σημειωθεί ουσιαστική βελτίωση στο προφίλ του πληθωρισμού.
Και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έκρινε πως θα απαιτηθεί περαιτέρω σύσφιγξη για τον έλεγχο των τιμών. Οπως σημείωσε σε έκθεσή του λίγες ώρες μετά τη συνεδρίαση της ΕΚΤ την Πέμπτη, «το βασικό επιτόκιο θα πρέπει να αυξηθεί για να διατηρηθεί ο αντίκτυπος του σοκ στον πληθωρισμό συγκρατημένος». Οι εκτιμήσεις του Ταμείου «βλέπουν» μια σωρευτική αύξηση 50 μονάδων βάσης φέτος, ενώ δεν αποκλείουν και τρίτη αύξηση.
