Στους λόφους έξω από την Ταγγέρη, εκεί όπου μέχρι πριν από λίγα χρόνια απλώνονταν μεγάλα βοσκοτόπια, οικοδομείται ένα από τα πιο φιλόδοξα βιομηχανικά σχέδια της Κίνας εκτός συνόρων. Η Τεχνολογική Πόλη της Ταγγέρης (Tanger Tech City), μια τεράστια βιομηχανική ζώνη αφιερωμένη κυρίως στην αυτοκινητοβιομηχανία και τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, εξελίσσεται σε κεντρικό πυλώνα της κινεζικής στρατηγικής για την κατάκτηση της ευρωπαϊκής αγοράς.
Η Ε.Ε. εκφράζει φόβους ότι τα δισεκατομμύρια δολάρια που επενδύουν στο Μαρόκο οι κινεζικές εταιρείες θα μπορούσαν να μετατρέψουν το βορειοαφρικανικό έθνος σε ορμητήριο για τα έντονα επιδοτούμενα αγαθά που απειλούν να κατακλύσουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Ο επίτροπος Εμπορίου της Ε.Ε., Μάρος Σέφτσοβιτς, χαρακτήρισε το φαινόμενο «μεγάλο ζήτημα για την ευρωπαϊκή οικονομία», υποστηρίζοντας ότι εντάσσεται στην προσπάθεια της Κίνας να διοχετεύσει την πλεονάζουσα βιομηχανική της παραγωγή προς την Ευρώπη μέσω τρίτων χωρών.
Σε μία προσπάθεια να θωρακίσει την παραγωγή της η Ε.Ε. έχει επιβάλει δασμούς έως και 45% στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, την ώρα που ο ΟΟΣΑ υπολογίζει ότι η Κίνα επιδοτεί τη βιομηχανία της με ρυθμό από τρεις μέχρι οκτώ φορές μεγαλύτερο από αυτόν των χωρών-μελών της.
Πέρυσι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι οι ζάντες αλουμινίου που αποστέλλονται από το Μαρόκο «επιδοτούνταν άδικα» από το Ραμπάτ και από το Πεκίνο μέσω του προγράμματος επενδύσεων σε υποδομές της πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ενας Δρόμος». Αξιωματούχοι της Ε.Ε. τονίζουν ότι ίσως είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς μεταξύ της γνήσιας βιομηχανικής συνεργασίας της Κίνας με το Μαρόκο και των προσπαθειών παράκαμψης των εισαγωγικών δασμών της Ε.Ε.
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι ευρωπαϊκοί κολοσσοί της αυτοκινητοβιομηχανίας, όπως η Renault και η Stellantis, διατηρούν ήδη μεγάλα εργοστάσια στο Μαρόκο και εξαρτώνται από τις τοπικές εφοδιαστικές αλυσίδες, πράγμα που καθιστά τη λήψη αμυντικών εμπορικών μέτρων από την πλευρά της Ε.Ε. μια εξαιρετικά ευαίσθητη και περίπλοκη άσκηση. Η εντεινόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει την ελκυστικότητα των χωρών της νότιας Μεσογείου για τους Κινέζους επενδυτές, εξηγεί ο Αχμεντ Αμπουντού από το think-tank Chatham House.
«Η Κίνα έχει την ικανότητα να κυριαρχεί σε ολόκληρη την κάθετη αλυσίδα εφοδιασμού, από την επεξεργασία του φωσφορικού άλατος που χρησιμοποιείται στην κατασκευή μπαταριών, από το οποίο το Μαρόκο έχει τεράστια αποθέματα, μέχρι τα εργοστάσια μπαταριών, τους σιδηροδρόμους και τα ίδια τα λιμάνια», δήλωσε. Ο Τζάντζι Κάι, διευθυντής στην κινεζική εταιρεία κατασκευής φρένων APG, η οποία θα ανοίξει μια εγκατάσταση αξίας 70 εκατ. δολαρίων στη βιομηχανική ζώνη Tanger Tech City φέτος, επιμένει ότι το εργοστάσιο θα συνδυάζει τοπική εργασία και υλικά με κινεζικές προμήθειες και τεχνολογία.
Το Μαρόκο προσφέρει ένα μοναδικό συνδυασμό: χαμηλό κόστος παραγωγής, εγγύτητα με την Ευρώπη και εμπορικές συμφωνίες με Ε.Ε. και ΗΠΑ.
Το εργοστάσιο της APG θα ενταχθεί σε σχεδόν δώδεκα κινεζικές επιχειρήσεις στην περιοχή, όπου λειτουργεί ήδη μία μονάδα της Sentury Tire και η BTR New Material Group, ο μεγαλύτερος προμηθευτής υλικών μπαταριών στον κόσμο, διαθέτει ένα εργοστάσιο υπό κατασκευήν.
Οι κινεζικές επενδύσεις σε άλλα μέρη του Μαρόκου περιλαμβάνουν ένα γιγαντιαίο εργοστάσιο αξίας 1,3 δισ. δολαρίων από την κινεζική εταιρεία κατασκευής μπαταριών Gotion High-tech, η οποία ανήκει κατά 25% στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία Volkswagen, το οποίο κατασκευάζεται στην Κενίτρα, 200 χιλιόμετρα από την Ταγγέρη, στις ακτές του Ατλαντικού.
Για το Πεκίνο, το Μαρόκο προσφέρει έναν μοναδικό συνδυασμό πλεονεκτημάτων: χαμηλότερο κόστος παραγωγής, γεωγραφική εγγύτητα με την Ευρώπη, εμπορικές συμφωνίες με την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ, καθώς και ένα δίκτυο ελευθέρων ζωνών που προσελκύει ξένες επενδύσεις. Το Μαρόκο προσφέρει πενταετή φορολογική απαλλαγή στις επιχειρήσεις, διαθέτει νεανικό εργατικό δυναμικό, επενδύει σε πράσινη ενέργεια και έχει εμπορικές συμφωνίες με περίπου 50 χώρες, παρέχοντας πρόσβαση σε μία αγορά 2,5 δισ. καταναλωτών.
Mέχρι το τέλος του 2026 οι μαροκινές αρχές φιλοδοξούν να έχουν δημιουργήσει μια πλήρη αλυσίδα αξίας για την παραγωγή έως και 500.000 ηλεκτρικών οχημάτων ετησίως.
Το Ραμπάτ όμως δύσκολα μπορεί να αγνοήσει τις ανησυχίες των Βρυξελλών. Η Ε.Ε. είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Μαρόκου, με το ένα τρίτο των εξαγωγών του, αξίας άνω των 26 δισ. ευρώ, να κατευθύνεται το 2025 στην Ε.Ε.
Για την Ε.Ε. πάλι, το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι ο προτεινόμενος νόμος για τον «βιομηχανικό επιταχυντή», ο οποίος θα καθορίσει αν το Μαρόκο θα συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως προνομιακός ευρωπαϊκός εμπορικός εταίρος ή αν θα υποστεί περιορισμούς για να προστατευθεί η εγχώρια ευρωπαϊκή παραγωγή από τον κινεζικό ανταγωνισμό που μετακομίζει στη Βόρεια Αφρική.
