ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Κρίσιμη για τις εμπορικές σχέσεις Ευρωπαϊκής Ενωσης – Κίνας είναι η σημερινή συζήτηση προσανατολισμού (orientation debate) που διεξάγεται στην Κομισιόν υπό την πίεση πέντε κρατών-μελών να υιοθετήσουν οι Βρυξέλλες μια πιο σκληρή στάση απέναντι στο Πεκίνο. Η συζήτηση του Κολεγίου των Επιτρόπων συνέπεσε, μάλιστα, με τη χθεσινή ανακοίνωση του μεγαλύτερου προστίμου που έχει επιβληθεί ποτέ σε κινεζική εταιρεία.
Η Κομισιόν ανακοίνωσε συγκεκριμένα πρόστιμο ύψους 200 εκατ. ευρώ κατά της κινεζικής πλατφόρμας ηλεκτρονικού εμπορίου Temu, καθώς έκρινε –έπειτα από έρευνα που ξεκίνησε το 2024– ότι η εταιρεία απέτυχε να αξιολογήσει επαρκώς τους κινδύνους από παράνομα προϊόντα που διακινούνται στην ευρωπαϊκή αγορά, παραβιάζοντας τις υποχρεώσεις της βάσει του Κανονισμού Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA). Πρόκειται γενικά για το μεγαλύτερο πρόστιμο που έχει επιβληθεί έως σήμερα στο πλαίσιο του DSA. Εκπρόσωποι της Επιτροπής επιχείρησαν, πάντως, να διασκεδάσουν τις εντυπώσεις ότι οι Βρυξέλλες ήθελαν να στείλουν μήνυμα προς συγκεκριμένα κράτη-μέλη ότι αντιμετωπίζουν πλέον πιο αυστηρά τις κινεζικές εταιρείες και τις πρακτικές τους. Επέμειναν ότι η κάθε σχετική απόφαση προστίμου «λαμβάνεται όταν η υπόθεση είναι έτοιμη» και όχι με βάση πολιτικές σκοπιμότητες. «Οταν δεν λαμβάνουμε αποφάσεις, κατηγορούμαστε ότι είμαστε αργοί. Οταν τις λαμβάνουμε, κατηγορούμαστε ότι βιαζόμαστε για πολιτικούς λόγους», τόνισε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, ενώ νωρίτερα και η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Χένα Βίρκουνεν, υποστήριξε ότι η Ε.Ε. «απλώς εφαρμόζει τους κανόνες της».
Η αλήθεια είναι, ωστόσο, ότι τόσο οι Βρυξέλλες όσο και αρκετά κράτη-μέλη της Ε.Ε. προβληματίζονται για το πώς θα αντιμετωπιστεί αυτό που αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αποκαλούν πλέον «China Shock 2.0» – δηλαδή, τη νέα φάση κινεζικής υπερπαραγωγής και εξαγωγικής πίεσης προς την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Πέντε κράτη-μέλη –Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ολλανδία και Λιθουανία– συνυπέγραψαν non paper μέσω του οποίου ζητούν από την Κομισιόν μια σαφώς πιο επιθετική εμπορική πολιτική απέναντι στις κινεζικές πρακτικές. Το έγγραφο που κυκλοφόρησε πριν από λίγες ημέρες –αν και δεν κατονομάζει ευθέως την Κίνα– καλεί για ταχύτερη ενεργοποίηση μέτρων έκτακτης προστασίας, ευρύτερη χρήση δασμών και ποσοστώσεων, αλλά και νέα εργαλεία κατά της παράκαμψης των ευρωπαϊκών μέτρων μέσω τρίτων χωρών.
Πέντε κράτη-μέλη –Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ολλανδία και Λιθουανία– ζητούν από την Κομισιόν μια σαφώς πιο επιθετική εμπορική πολιτική απέναντι στις κινεζικές πρακτικές.
Η Γαλλία, πάντως, εδώ και καιρό υποστηρίζει μια πιο προστατευτική ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική έναντι της Κίνας, με τον Εμανουέλ Μακρόν να ζητάει ακόμη και ευρωπαϊκό, αντίστοιχο του αμερικανικού, άρθρο 301 (Section 301), βάσει του οποίου επιβάλλονται δασμοί και εμπορικά μέτρα.
Η συνυπογραφή του non paper από την Ισπανία και την Ολλανδία θεωρείται ενδεικτική της μεταστροφής εντός της Ε.Ε. έναντι της Κίνας, καθώς η Μαδρίτη έχει στενές οικονομικές σχέσεις με το Πεκίνο και η Ολλανδία –αν και υπέρμαχος του ελεύθερου εμπορίου– βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της συζήτησης περί οικονομικής ασφάλειας λόγω της παρουσίας εταιρειών, όπως η Nexperia.
Η Ιταλία, επίσης, εμφανίζεται πλέον πιο κοντά στη γαλλική προσέγγιση περί «στρατηγικής αυτονομίας», ενώ ερώτημα παραμένει η στάση της Γερμανίας λόγω της σύνδεσης της βιομηχανίας της με την κινεζική αγορά. Ωστόσο, στις Βρυξέλλες αυξάνονται οι εκτιμήσεις ότι το Βερολίνο ενδέχεται σταδιακά να μετακινηθεί, καθώς εντείνονται οι πιέσεις ειδικά στην αυτοκινητοβιομηχανία λόγω των κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
«Οι σχέσεις Ε.Ε. – Κίνας ήταν σχεδόν πάντα ανισόρροπες. Στο παρελθόν υποτιμήσαμε το πώς η Κίνα θα μας ξεπερνούσε», παραδέχεται στην «Κ» Ευρωπαίος διπλωμάτης από μία εκ των πέντε χωρών. «Αυτό που πραγματικά δεν θέλουμε να χάσουμε είναι οι γραμμές παραγωγής μας. Ομως, κανείς δεν μπορεί να αντέξει πλήρη σύγκρουση με την Κίνα. Η Ευρώπη είναι ανοιχτή οικονομία. Επομένως, πρέπει να βρούμε τρόπο να “τετραγωνίσουμε τον κύκλο” στις σχέσεις με το Πεκίνο».
Η σημερινή συζήτηση αποτελεί προετοιμασία για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου, όπου οι 27 ηγέτες θα κληθούν να καθορίσουν την ευρύτερη στρατηγική απέναντι στην Κίνα και ενώ στις 29 Ιουνίου αναμένεται στις Βρυξέλλες ο Κινέζος υπουργός Εμπορίου, Ουάνγκ Ουεντάο, για συνομιλίες με τον επίτροπο Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς.
