Οι προειδοποιήσεις για μια επερχόμενη αποκάλυψη στην αγορά εργασίας κατέχουν εξέχουσα θέση στις δηλώσεις των ηγετών της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Ντάριο Αμοντέι, διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, λέει ότι οι μισές θέσεις εργασίας γραφείου εισαγωγικού επιπέδου θα καταργηθούν μέσα στην επόμενη πενταετία. Και ο Μουσταφά Σουλεϊμάν της Microsoft AI, πιστεύει ότι η εργασία γραφείου θα αυτοματοποιηθεί πλήρως μέσα στους επόμενους 12 έως 18 μήνες. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει σχεδιαστεί για να μιμείται φθηνά αυτό που μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι σε έναν υπολογιστή, αλλά δεν χρειάζεται ύπνο, δεν συνδικαλίζεται και συχνά ξεπερνάει τους ανθρώπους σε πραγματικές εργασίες. Φυσικά, οι εταιρείες θα θέλουν να αντικαταστήσουν τους ανθρώπους με αυτή τη μηχανή αντικατάστασης του ανθρώπου. Ισως ήδη το κάνουν. Τεχνολογικές εταιρείες, όπως οι Block, Meta, Oracle και Microsoft απολύουν εργαζομένους, επικαλούμενοι την τεχνητή νοημοσύνη. Αλλά αξίζει να είμαστε προσεκτικοί. Αυτές οι εταιρείες μπορεί να προχωρούν σε μαζικές περικοπές θέσεων εργασίας και να λένε την ιστορία που είναι πιο πιθανό να ενθουσιάσει ή να κατευνάσει τους επενδυτές. Τα μακροδεδομένα, όμως, δεν αλλάζουν: το ποσοστό ανεργίας ήταν 4,3% τον Μάρτιο του 2026, ενώ τον Μάρτιο του 2020 ήταν 4,4%. Οι μέσες ωριαίες αποδοχές είναι σταθερές. Η Claude είναι ένα θαύμα, ωστόσο η ζήτηση για μηχανικούς λογισμικού αυξάνεται ραγδαία. Οι οικονομολόγοι είναι επιφυλακτικοί απέναντι στο ενδεχόμενο μαζικής ανεργίας.
Καθώς οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι, όμως, είναι βέβαιο ότι θα θέλουν περισσότερα από τους άλλους ανθρώπους και όχι λιγότερα. «Μετατοπίζουν τις δαπάνες τους προς αγαθά και υπηρεσίες όπου το ανθρώπινο στοιχείο, η εμπειρία ή το κοινωνικό νόημα έχουν μεγαλύτερη σημασία. Αναζητούν ρούχα με ιστορία, φαγητό με προέλευση, γιατρούς που κάνουν επισκέψεις κατ’ οίκον, δασκάλους που γνωρίζουν τα παιδιά τους. «Αυτός είναι ο σχεσιακός τομέας της οικονομίας και θα εκραγεί», σημειώνει ο Αλεξ Αϊμας, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου. Οσο περισσότερος αυτοματισμός υπάρχει, τόσο περισσότερο οι άνθρωποι θα εκτιμούν την ανθρώπινη πινελιά. Αυτό που είναι πιθανότερο είναι ότι η AI δεν θα αντικαταστήσει όλες ή τις περισσότερες από τις θέσεις εργασίας, αλλά κάποιες από αυτές. Και αυτή, παραδόξως, είναι η πιθανότητα για την οποία είμαστε λιγότερο προετοιμασμένοι. Ενας κόσμος όπου η ΑΙ θα εκτοπίσει οκτώ εκατ. εργαζομένους μπορεί να είναι πιο δύσκολα διαχειρίσιμος από έναν κόσμο όπου θα εκτοπίσει 80 εκατ. Οι καλύτερες εκτιμήσεις για την απώλεια θέσεων εργασίας από τον ανταγωνισμό με την Κίνα κάνει λόγο για δύο εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Αυτό αντανακλά ολόκληρη την οικονομία των ΗΠΑ, όπου περίπου πέντε εκατ. άνθρωποι προσλαμβάνονται και περίπου πέντε εκατ. χάνουν τις δουλειές τους κάθε μήνα. Αλλά ήταν καταστροφικό για συγκεκριμένες κοινότητες και κάναμε πολύ λίγα για να τους βοηθήσουμε. Αν όλοι όσοι διαθέτουν πτυχίο μάρκετινγκ ή δουλεύουν με φορτηγά μείνουν άνεργοι, ίσως να αναλάβουμε δράση. Αν η ανεργία μεταξύ των εμπόρων ή των οδηγών φορτηγών απλώς τριπλασιαστεί, θα κάνουμε αυτό που κάναμε στο παρελθόν: θα υπονοήσουμε ότι είναι δικό τους λάθος, θα τους δώσουμε κάποιες επιλογές επανεκπαίδευσης και στη συνέχεια θα τους αγνοήσουμε. Οταν νιώθω αισιόδοξος για το μέλλον μας με την ΑΙ, φαντάζομαι έναν κόσμο όπου είμαστε πλουσιότεροι από σήμερα και ζούμε πιο ουσιαστικά ανθρώπινες ζωές, κάνοντας πιο ουσιαστικά πράγματα. Οταν νιώθω απαισιόδοξος, φαντάζομαι έναν σχεδόν ίδιο κόσμο, όπου ο πλούτος θα συσσωρεύεται και θα εκτιμάμε μια ανθρώπινη σύνδεση που δεν θα ξέρουμε πλέον πώς να παρέχουμε.
