Πιο δύσκολη και ακριβή γίνεται η πρόσβαση στη χρηματοδότηση στην Ευρωζώνη, καθώς οι τράπεζες αυστηροποίησαν τα πιστωτικά τους κριτήρια κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, υπό το βάρος της γεωπολιτικής αβεβαιότητας και των αναταράξεων στις αγορές ενέργειας.
Σύμφωνα με την τριμηνιαία έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, οι χρηματοπιστωτικοί όμιλοι αναμένουν ότι η αυστηροποίηση των όρων θα συνεχιστεί και κατά το τρέχον τρίμηνο, καλύπτοντας όλες τις βασικές κατηγορίες δανείων. Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 159 από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρωζώνης, αποτελεί βασικό εργαλείο για τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ.
Παρά την αύξηση της ζήτησης για επιχειρηματικά δάνεια, οι τράπεζες απέρριψαν μεγαλύτερο ποσοστό αιτήσεων χρηματοδότησης. Η αυστηροποίηση ήταν εντονότερη σε κλάδους που θεωρούνται περισσότερο εκτεθειμένοι στην οικονομική επιβράδυνση και στην άνοδο του ενεργειακού κόστους, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και οι ενεργοβόρες μεταποιητικές επιχειρήσεις.
«Οι εκτιμώμενοι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές και η χαμηλότερη ανοχή των τραπεζών στον κίνδυνο παρέμειναν οι βασικοί παράγοντες πίσω από την αυστηροποίηση», ανέφερε η ΕΚΤ, επισημαίνοντας ότι οι τράπεζες παρακολουθούν στενά τις γεωπολιτικές και ενεργειακές εξελίξεις.
Στην πράξη, η εξέλιξη μεταφράζεται σε αυστηρότερες προϋποθέσεις έγκρισης, υψηλότερες απαιτήσεις για εξασφαλίσεις και περιορισμένη χρηματοδότηση, ιδιαίτερα για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους πλέον ευάλωτους κλάδους.
Απέρριψαν μεγαλύτερο ποσοστό αιτήσεων για επιχειρηματικά δάνεια, μειώθηκε απότομα η ζήτηση για στεγαστικά.
Ακόμη πιο έντονη ήταν η επιδείνωση στην αγορά κατοικίας. Η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια μειώθηκε απότομα κατά το δεύτερο τρίμηνο, ενώ οι τράπεζες προβλέπουν περαιτέρω υποχώρηση τους επόμενους μήνες.
Το δυσμενέστερο πιστωτικό περιβάλλον έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία τα υψηλά επιτόκια και το αυξημένο κόστος ζωής έχουν ήδη περιορίσει τη δυνατότητα των νοικοκυριών να προχωρήσουν στην αγορά κατοικίας.
Τα ευρήματα ενισχύουν την εκτίμηση ότι η πολεμική σύγκρουση με το Ιράν και η άνοδος των τιμών του πετρελαίου θα επιβαρύνουν την οικονομική δραστηριότητα. Ως μεγάλος καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η Ευρωζώνη είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ, το οποίο περιορίζει την κατανάλωση και συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους της μεταποίησης.
Η ΕΚΤ αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια αυτή την εβδομάδα, καθώς η ανάπτυξη παραμένει ασθενής. Ωστόσο η άνοδος του πληθωρισμού κοντά στο 3%, αισθητά πάνω από τον στόχο του 2%, διατηρεί ανοικτό το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο.
Η κεντρική τράπεζα βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με μία δύσκολη ισορροπία: από τη μία πλευρά την αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων και από την άλλη μια οικονομία που ήδη αισθάνεται την πίεση από την περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση.
