Σαφή προειδοποίηση για την ασφάλεια του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού απηύθυνε ο εκτελεστικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας Φατίχ Μπιρόλ, τονίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πρέπει να αυξήσουν σύντομα τις ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ. «Η ασφάλεια του πετρελαίου εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο ζήτημα», δήλωσε ο Μπιρόλ σε εκδήλωση του Council on Foreign Relations. Οπως ανέφερε, εάν η κατάσταση δεν βελτιωθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες, η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να ανησυχεί σοβαρά για τις επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια. Τα Στενά του Ορμούζ, η στενή θαλάσσια δίοδος μεταξύ Ιράν και Ομάν, αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες στον κόσμο, καθώς υπό κανονικές συνθήκες μέσω αυτών διακινείται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ενεργειακών φορτίων.
Η διέλευση έχει περιοριστεί δραστικά από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ξέσπασε η σύγκρουση μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν. Παρά την απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας, μια σειρά παραγόντων έχει περιορίσει μέχρι στιγμής τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα μεγάλα αποθέματα πετρελαίου της Κίνας, τα οποία πριν από την έναρξη του πολέμου ξεπερνούσαν το 1 δισ. βαρέλια, καθώς και η μειωμένη κατανάλωση πετρελαίου στη χώρα λόγω της αυξανόμενης χρήσης ηλεκτρικών αυτοκινήτων και μέσων μαζικής μεταφοράς.
Καθοριστική ήταν επίσης η συντονισμένη απελευθέρωση έως και 400 εκατ. βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα των κρατών-μελών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας. Η παρέμβαση του Μαρτίου συνέβαλε, σύμφωνα με τον Μπιρόλ, σε πτώση των τιμών του πετρελαίου κατά περίπου 20 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα έστειλε μήνυμα στις αγορές ότι ο οργανισμός, στον οποίο συμμετέχουν περισσότερες από 30 χώρες, διαθέτει ακόμη σημαντικά περιθώρια παρέμβασης.
«Παρότι η απελευθέρωση ήταν τεράστια, αντιστοιχούσε μόλις στο 20% των αποθεμάτων που διαθέτουμε. Το υπόλοιπο 80% παραμένει στη διάθεσή μας», ανέφερε. Ωστόσο προειδοποίησε ότι ούτε τα στρατηγικά αποθέματα ούτε οι προσπάθειες περιορισμού της κατανάλωσης μπορούν να αντισταθμίζουν επ’ αόριστον τη διακοπή των ροών από τον Περσικό Κόλπο.
«Αυτές οι λύσεις δεν μπορούν να διαρκέσουν για πάντα», τόνισε, χαρακτηρίζοντας τον πόλεμο με το Ιράν ως τη σοβαρότερη ενεργειακή διαταραχή που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. Στη συγκράτηση των πιέσεων έχει συμβάλει και η αύξηση της παραγωγής στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες αποτελούν τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο. Ο Μπιρόλ υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η αμερικανική παραγωγή δεν μπορεί να αυξηθεί απεριόριστα, ώστε να αντικαταστήσει τις ποσότητες που χάνονται λόγω του αποκλεισμού των Στενών.
Οι συνέπειες της κρίσης δεν κατανέμονται ομοιόμορφα στην παγκόσμια οικονομία. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της IEA, η Ασία είναι η περιοχή που έχει δεχθεί το ισχυρότερο πλήγμα, καθώς προμηθευόταν μέσω των Στενών του Ορμούζ το 80% έως 90% της ενέργειας που εισήγε από την περιοχή.
Η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξημένο ενεργειακό κόστος και προβλήματα εφοδιασμού, όμως ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις δέχονται αναπτυσσόμενες οικονομίες, όπως το Πακιστάν, το Μπανγκλαντές και η Ινδία.
