Ενα ακόμη βήμα προς τη μείωση των φορολογικών βαρών στις επιχειρήσεις ετοιμάζεται να κάνει η κυβέρνηση, καθώς το οικονομικό επιτελείο έχει ανοίξει τον φάκελο της οριστικής κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν το επόμενο διάστημα και θα ανακοινωθούν το προσεχές φθινόπωρο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών βρίσκονται στο τραπέζι τρία εναλλακτικά σενάρια. Το πρώτο προβλέπει την πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για όλες τις επιχειρήσεις από το 2027. Το δεύτερο προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση σε δύο χρόνια, ώστε το δημοσιονομικό κόστος να κατανεμηθεί στους προϋπολογισμούς του 2027 και του 2028. Το τρίτο σενάριο δίνει προτεραιότητα στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες θα απαλλαγούν πρώτες από την επιβάρυνση, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις θα ακολουθήσουν ένα χρόνο αργότερα.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν το επόμενο διάστημα και θα ανακοινωθούν το προσεχές φθινόπωρο.
Κοινός παρονομαστής και των τριών επιλογών είναι η κατάργηση ενός φόρου που επιβάλλεται ανεξάρτητα από τα οικονομικά αποτελέσματα μιας επιχείρησης. Πρόκειται για μια πάγια επιβάρυνση που καταβάλλεται είτε η εταιρεία εμφανίζει σημαντικά κέρδη είτε καταγράφει ζημίες, γεγονός που επί σειρά ετών έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονης κριτικής από την αγορά και τους παραγωγικούς φορείς.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποτελεί τη φυσική συνέχεια της κυβερνητικής πολιτικής για τη μείωση των μόνιμων φορολογικών επιβαρύνσεων. Ηδη από το 2025 το τέλος επιτηδεύματος έχει καταργηθεί για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις. Το επόμενο βήμα αφορά πλέον τις εταιρείες και τις λοιπές νομικές οντότητες, όπως οι Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρείες (ΙΚΕ), οι Ομόρρυθμες (Ο.Ε.), οι Ετερόρρυθμες (Ε.Ε.), οι Ανώνυμες Εταιρείες (Α.Ε.) και οι Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ).
Σήμερα, χιλιάδες επιχειρήσεις συνεχίζουν να καταβάλλουν κάθε χρόνο τέλος επιτηδεύματος από 800 έως 1.000 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή όπου βρίσκεται η έδρα τους, ενώ επιπλέον επιβαρύνονται για κάθε υποκατάστημα που διατηρούν. Η συνολική απόδοση του μέτρου στα δημόσια έσοδα υπολογίζεται περίπου στα 240 εκατ. ευρώ ετησίως, ποσό που αποτελεί και το βασικό δημοσιονομικό εμπόδιο για την άμεση κατάργησή του.
Ωστόσο, στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η απώλεια των συγκεκριμένων εσόδων μπορεί να αντισταθμιστεί από τη συνεχιζόμενη αύξηση των φορολογικών εσόδων που προέρχονται από την ανάπτυξη της οικονομίας, την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης.
Οι εκπρόσωποι της αγοράς επισημαίνουν ότι το τέλος επιτηδεύματος αποτελεί έναν από τους πλέον στρεβλούς φόρους του φορολογικού συστήματος, καθώς δεν συνδέεται ούτε με τον κύκλο εργασιών ούτε με την πραγματική φοροδοτική ικανότητα των επιχειρήσεων. Μια εταιρεία που βρίσκεται σε ζημιογόνο χρήση καλείται να πληρώσει ακριβώς το ίδιο ποσό με μια ιδιαίτερα κερδοφόρα επιχείρηση της ίδιας νομικής μορφής, γεγονός που, όπως υποστηρίζουν, παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας στη φορολογία.
Τα τρία σενάρια που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο:
1. Πλήρης κατάργηση από το 2027.
Το πρώτο σενάριο προβλέπει την πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για όλα τα νομικά πρόσωπα από την 1η Ιανουαρίου 2027. Πρόκειται για τη λύση που ζητάει η αγορά, καθώς οδηγεί σε άμεση ελάφρυνση όλων των επιχειρήσεων χωρίς εξαιρέσεις. Το μειονέκτημα της συγκεκριμένης επιλογής είναι ότι το σύνολο της δημοσιονομικής επιβάρυνσης, περίπου 240 εκατ. ευρώ, θα πρέπει να καλυφθεί από έναν μόνο κρατικό προϋπολογισμό.
2. Σταδιακή κατάργηση σε δύο φάσεις.
Η δεύτερη πρόταση προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση του τέλους. Ενα μέρος της ελάφρυνσης θα εφαρμοστεί το 2027 και η πλήρης κατάργηση θα ολοκληρωθεί το 2028. Με αυτόν τον τρόπο το δημοσιονομικό κόστος επιμερίζεται σε δύο οικονομικά έτη, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό της δημοσιονομικής πολιτικής και διευκολύνοντας την επίτευξη των στόχων του προϋπολογισμού.
3. Προτεραιότητα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Το τρίτο σενάριο θεωρείται από αρκετά στελέχη του οικονομικού επιτελείου ως η πλέον στοχευμένη λύση. Προβλέπει την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις από το 2027, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις θα ενταχθούν στο μέτρο ένα χρόνο αργότερα. Η φιλοσοφία αυτής της επιλογής είναι ότι μια ετήσια επιβάρυνση 800 ή 1.000 ευρώ αποτελεί ουσιαστικό κόστος για μια μικρή ΙΚΕ ή μια προσωπική εταιρεία, επηρεάζοντας τη ρευστότητα και τη δυνατότητα πραγματοποίησης επενδύσεων. Αντίθετα, για μια μεγάλη επιχείρηση το ίδιο ποσό αποτελεί περιορισμένο λειτουργικό έξοδο, με πολύ μικρότερη επίδραση στα οικονομικά της αποτελέσματα. Με τον τρόπο αυτό η φορολογική ελάφρυνση κατευθύνεται αρχικά εκεί όπου αναμένεται να έχει τη μεγαλύτερη αναπτυξιακή και κοινωνική απόδοση, ενώ παράλληλα το δημοσιονομικό κόστος κατανέμεται σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα. Σήμερα το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα διαφοροποιείται ανάλογα με τη νομική μορφή της επιχείρησης, την έδρα της και την ύπαρξη υποκαταστημάτων. Ειδικότερα, τα κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα με έδρα σε περιοχές με πληθυσμό έως 200.000 κατοίκους καταβάλλουν ετήσιο τέλος 800 ευρώ, ενώ για τις επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους σε περιοχές άνω των 200.000 κατοίκων το ποσό αυξάνεται στα 1.000 ευρώ. Για τις αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες το τέλος διαμορφώνεται στα 400 ευρώ στις περιοχές έως 200.000 κατοίκους και στα 500 ευρώ στις μεγαλύτερες αστικές περιοχές.
Πέραν του ποσού που καταβάλλεται για την έδρα, επιβάρυνση προβλέπεται και για κάθε υποκατάστημα. Τα κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα πληρώνουν επιπλέον 600 ευρώ ανά υποκατάστημα, ενώ για τις μη κερδοσκοπικές οντότητες το αντίστοιχο τέλος ανέρχεται στα 300 ευρώ.
