ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Στην τελική φάση των διαπραγματεύσεων για τη δημιουργία του ψηφιακού ευρώ εισέρχονται πλέον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., μετά την έγκριση της διαπραγματευτικής θέσης του Σώματος σήμερα από την Ολομέλεια στο Στρασβούργο.
Οι ευρωβουλευτές άναψαν το «πράσινο φως» για την έναρξη των διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο της Ε.Ε., εγκρίνοντας με 416 ψήφους υπέρ, 169 κατά και 22 αποχές την πρόταση για τη δημιουργία του ψηφιακού ευρώ.
Παράλληλα, ενέκριναν και τη συμμετοχή παρόχων υπηρεσιών πληρωμών από κράτη-μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ στη διάθεσή του στους πολίτες.
Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί ηλεκτρονική μορφή χρήματος που θα εκδίδεται και θα υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με στόχο να συμπληρώνει –και όχι να αντικαταστήσει– τα μετρητά και τις υφιστάμενες τραπεζικές υπηρεσίες. Οι πολίτες θα μπορούν να διατηρούν ψηφιακά ευρώ σε ειδικό ηλεκτρονικό πορτοφόλι, με ανώτατο όριο κατοχής που θα καθοριστεί σε μεταγενέστερο στάδιο.
Σύμφωνα με τη θέση του Ευρωκοινοβουλίου, το νέο μέσο πληρωμών θα λειτουργεί τόσο online όσο και offline, ενώ θα ενσωματώνει ισχυρές δικλίδες προστασίας της ιδιωτικότητας.
Οι συναλλαγές θα επαληθεύονται, χωρίς να αποκαλύπτονται προσωπικά δεδομένα, τα οποία θα υποβάλλονται σε επεξεργασία μόνο στον βαθμό που είναι απολύτως αναγκαίος για τη λειτουργία του συστήματος.
Η ΕΚΤ θα αναπτύξει και θα διαχειρίζεται την υποδομή του συστήματος, ενώ οι εμπορικές τράπεζες και οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα προσφέρουν τις σχετικές υπηρεσίες στους καταναλωτές. Οι βασικές υπηρεσίες, όπως το άνοιγμα λογαριασμού, η διαχείριση των κεφαλαίων και η πρόσβαση σε τουλάχιστον ένα μέσο πληρωμής, θα παρέχονται δωρεάν.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, το πιο δύσκολο ζήτημα αφορά το μοντέλο αποζημίωσης των τραπεζών και των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών.
Οι δύο πλευρές καλούνται να συμφωνήσουν ποιοι φορείς θα αποζημιώνονται για τη διάθεση των υπηρεσιών του ψηφιακού ευρώ, το ύψος της αποζημίωσης και τον τρόπο καταβολής της.
Εξίσου κρίσιμο θεωρείται το θέμα της κατανομής των χρεώσεων κατά μήκος της αλυσίδας πληρωμών. Η πρόθεση είναι οι έμποροι να καταβάλλουν χαμηλότερες προμήθειες σε σχέση με τις σημερινές χρεώσεις για τις συναλλαγές με κάρτες, χωρίς όμως να διαταραχθεί η βιωσιμότητα του επιχειρηματικού μοντέλου των τραπεζών και των παρόχων πληρωμών.
Η διαπραγματευτική θέση του Ευρωκοινοβουλίου προβλέπει επίσης ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις θα είναι υποχρεωμένες να αποδέχονται πληρωμές σε ψηφιακό ευρώ, με εξαιρέσεις για αυτοαπασχολούμενους, πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις που δεν δέχονται ήδη άλλες μορφές ψηφιακών πληρωμών. Παράλληλα, οι χώρες της ευρωζώνης θα υποχρεούνται να διασφαλίζουν τη συνεχή πρόσβαση των πολιτών στα μετρητά, ενώ τα καταστήματα δεν θα μπορούν να αρνούνται την αποδοχή τους.
Επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα είναι ο εισηγητής Φερνάντο Ναβαρέτε Ρόχας (ΕΛΚ, Ισπανία), με τον πρώτο γύρο συνομιλιών με την ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου να αναμένεται τις προσεχείς εβδομάδες.
Οι πιο εντατικές διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν το φθινόπωρο, με στόχο την οριστική συμφωνία έως το τέλος του έτους.
Εφόσον εγκριθεί το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο, θα ακολουθήσει πιλοτικό πρόγραμμα το 2027, ενώ η διάθεση του ψηφιακού ευρώ για λιανικές πληρωμές εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει το 2029.
